Ο πρωθυπουργός κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση τόνισε: «Το ευρωπαϊκό συμβούλιο αποφάσισε κυρώσεις κατά της Τουρκίας διευρύνοντας την λίστα των προσώπων και των οντοτήτων που εμπλέκονται σε παράνομες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν σταμάτησε όμως εδώ αλλά έδωσε εντολή στον ύπατο εκπρόσωπο για εξωτερική πολιτική, στον κ. Μπορέλ αλλά και στην ευρωπαϊκή επιτροπή να υποβάλλουν το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο του 2021, στο επόμενο ευρωπαϊκό συμβούλιο, να υποβάλει μια γραπτή έκθεση η οποία θα αφορά ολοκληρωμένα όλο το φάσμα των ευρωτουρκικών σχέσεων, την πολιτική, την οικονομική αλλά και την εμπορική τους τύχη δηλαδή την τελωνειακή ένωση».
«Στην έκθεση θα περιλαμβάνονται όλα τα εργαλεία και οι επιλογές της ΕΕ όπως είχαν προσδιοριστεί στην απόφαση του Οκτωβρίου και βέβαια συμπεριλαμβάνεται ρητά η επέκταση του πεδίου των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας» σημείωσε ο πρωθυπουργός .
Παράλληλα, τόνισε ότι η καταδίκη της τουρκικής προκλητικότητας στην ανατολική Μεσόγειο απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο και την ίδια την ένωση υπήρξε απολύτως σαφής και «στην πρώτη παράγραφο καλείται η γειτονική χώρα να επιδείξει συνέπεια και συνέχεια στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης μετά την αποχώρηση του Oruc Reic από την ελληνική υφαλοκρηπίδα προκειμένου να καταστεί εφικτή η επανέναρξη των διερευνητικών επαφών».
«Ταυτόχρονα εντάσσεται ως προϋπόθεση για τη συνέχιση των διερευνητικών επαφών, εφόσον αυτές ξεκινήσουν, η αποχή από παράνομες δραστηριότητες, ένας όρος τον οποίο προφανώς έχει θέσει η Ελλάδα» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ταμείο Ανάκαμψης
«Επιτέλους μετά από 6 μήνες, μετά τον Ιούλιο του 2020 όταν πάρθηκε επί της αρχής η απόφαση για τον προϋπολογισμό για την επόμενη 6ετία και για το Ταμείο Ανάκαμψης καταφέραμε και λύσαμε την τελευταία εκκρεμότητα η οποία υπήρχε και έτσι ξεκλειδώνουν οριστικά για την πατρίδα μας 72 δις ευρώ» τόνισε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
«Εδώ και μήνες υπήρχε ένα πρόβλημα το οποίο προέκυπτε από το γεγονός ότι η Πολωνία και η Ουγγαρία είχαν εγείρει ουσιαστικά ζητήματα σχετικά με την ερμηνεία της διάταξης περί κράτους δικαίου. Αυτό το ζήτημα επιλύθηκε μετά από κοπιώδεις διαπραγματεύσεις τις οποίες ανέλαβε η γερμανική προεδρία και έτσι μπαίνουμε στο 2021 με οριστικοποιημένο τον προϋπολογισμό της ένωσης για την επόμενη 6ετία και με όλους σε θέση εκκίνησης προκειμένου να τρέξουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τις διαδικασίες για το Ταμείο Ανάκαμψης».
Επίσης σημείωσε ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πρώτες χώρες που έχει ήδη υποβάλει το προσχέδιο της στην ευρωπαϊκή επιτροπή και έχει γίνει δεκτό με πολύ κολακευτικά σχόλια.
Κλιματική Αλλαγή
Η Ευρώπη ξαναμπαίνει δυναμικά από τη θέση πρωταγωνιστή σε αυτή την παγκόσμια προσπάθεια για την κλιματική αλλαγή. «Το δεύτερο σημαντικό θέμα που συζητήθηκε αφορά την κλιματική αλλαγή. Μετά από μια δεκάωρη διαπραγμάτευση, κάμφθηκαν και οι τελευταίες αντιδράσεις κάποιων κρατών μελών και επετεύχθη συμφωνία για την μείωση των εκπομπών του αερίου των θερμοκηπίων κατά 55% μέχρι το 2030».
«Η Ευρώπη ξαναμπαίνει δυναμικά από τη θέση πρωταγωνιστή σε αυτή την παγκόσμια προσπάθεια» είπε ο πρωθυπουργός και αναφέρθηκε στο πρόγραμμα εξοικονομώ-αυτονομώ που εξήγγειλε πριν από δύο ημέρες και αρχίζει να τρέχει από σήμερα. «Είναι ένα εξαιρετικά φιλόδοξο πρόγραμμα 3 δις ευρώ το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα σε πάνω από 150.000 νοικοκυριά να αναβαθμίσουν ενεργειακά τα σπίτια τους να έχουν χαμηλότερους λογαριασμούς ρεύματος αλλά και καλύτερη ποιότητα ζωής, δημιουργώντας και πολλές νέες θέσεις απασχόλησης και στηρίζοντας την εγχώρια βιομηχανία δομικών υλικών».
Σε ΗΠΑ και ΕΕ διαμορφώνεται η άποψη ότι η Τουρκία γεννά περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει
Απαντώντας σε ερώτηση πως αξιολογεί το κείμενο συμπερασμάτων και τι περιμένουμε από εδώ και πέρα, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι για να επιτευχθεί οποιαδήποτε απόφαση σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χρειάζεται ομοφωνία. «Η ομοφωνία για διεύρυνση λίστας προσώπων και οντοτήτων δεν υπήρχε πριν από δυο μήνες. Μην αμφιβάλλετε πως αν η Τουρκία δεν αλλάξει συμπεριφορά θα παρθούν κι άλλες αποφάσεις το Μάρτιο. Η πίεση πρέπει να λειτουργήσει με τρόπο ώστε να πείσει την Τουρκία ότι είναι προς όφελός της να σταματήσει τις προκλητικές της ενέργειες στην ελληνική ΑΟΖ, να κάτσει στο τραπέζι των συνομιλιών και να ξεκινήσουν οι διερευνητικές επαφές για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των θαλασσίων ζωνών».
«Είδαμε συνεχιζόμενη δραστηριότητα του Oruc Reic όταν η Τουρκία έλεγε ότι είναι έτοιμη για συνομιλίες. Πρέπει να υπάρχει συνέχεια και συνέπεια από την Τουρκία και ελπίζω το μήνυμα της απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σήμερα, να μην παρερμηνευθεί από την Τουρκία».
Απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η Τουρκία μπορεί να καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ευχή να μην υπάρξουν νέες προκλήσεις από Άγκυρα, ώστε «να διαμορφωθεί το περιβάλλον για να επανακκινήσουμε τις διερευνητικές επαφές όπως επιθυμούμε. Δεν εξαρτάται από την Ελλάδα αλλά πρωτίστως από την Τουρκία. Η Ελλάδα από τη στιγμή που πέφτει η ένταση είναι έτοιμη να καθίσει και να συζητήσει».
Ο πρωθυπουργός, δήλωσε ότι στο κείμενο των συμπερασμάτων αποτυπώνεται η επιθυμία της Ευρώπης για ένα πιο ουσιαστικό συντονισμό με τις ΗΠΑ σε μια σειρά από ζητήματα.
«Κάποιες από τις πρώτες δηλώσεις του νέου Αμερικανού Προέδρου όπως η επιστροφή στη συμφωνία των Παρισίων έγιναν δεκτές με ανακούφιση και ικανοποίηση από την ΕΕ. Υπάρχει περιθώριο να ενισχυθεί ο κρίσιμος πυλώνας της διατλαντικής συμμαχίας ο οποίος σε ένα βαθμό τα τελευταία χρόνια δοκιμάστηκε», τόνισε σημειώνοντας πως δεν γνωρίζει αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε κυρώσεις κατά της Τουρκίας για τους S-400.
«Και στις ΗΠΑ και στην ΕΕ διαμορφώνεται η άποψη ότι η Τουρκία γεννά περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει», υπογράμμισε. «Αν η 'Αγκυρα έλαβε το μήνυμα, θα φανεί εν ευθέτω χρόνο. Οι συμφωνίες τηρούνται και ναι, οι συμφωνίες τηρήθηκαν», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός είπε ότι τον Οκτώβριο οι ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν ότι σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης η ΕΕ θα λάβει αποφάσεις. «Και οι αποφάσεις αυτές ελήφθησαν. Τα πράγματα δεν πήγαν στην κατεύθυνση που προσδοκούσαμε. Η ΕΕ πήρε τις πρώτες αποφάσεις και δρομολόγησε και τις επόμενες τις οποίες ενδέχεται να χρειαστεί να πάρει».
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι είναι η πρώτη φορά που δίνεται ρητή εξουσιοδότηση στον κ. Μπορέλ και στην Κομισιόν να καταγράψει στο χαρτί τις επιλογές και τα εργαλεία. «Αυτή η συζήτηση είχε ξαναγίνει σε προφορικό επίπεδο. Αυτή τη φορά η εντολή είναι σαφής όπως σαφές είναι και το χρονοδιάγραμμα. Το Μάρτιο αυτά θα συζητηθούν. Η Ευρώπη είναι υπερωκεάνιο που δεν στρίβει με ταχύτητα ταχύπλοου αλλά αν στρίψει, την πορεία θα την κρατήσει σταθερά».
Η Ελλάδα πορεύεται με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, αυτοπεποίθηση και έχει χτίσει μέτωπο συμμαχιών
«Η στρατηγική μας με τον κ. Αναστασιάδη είναι απολύτως ευθυγραμμισμένη. Αυτή μας επέτρεψε να πετύχουμε αυτό το αποτέλεσμα που είναι ωφέλιμο για την Ελλάδα, την Κύπρο, την ΕΕ. Η επιτυχία της Κύπρου είναι επιτυχία της Ελλάδας και η επιτυχία της Ελλάδας είναι επιτυχία της Κύπρου», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ενώ κληθείς να σχολιάσει δηλώσεις του κ. Ερντογάν απάντησε πως δεν την έχει δει και πρόσθεσε: «Πιστεύω ότι τα συμπεράσματα είναι δεδομένα, οι αποφάσεις είναι δεδομένες και δεν νομίζω ότι επιδέχονται ιδιαίτερης αμφισβήτησης».
Ο πρωθυπουργός σημείωσε πως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μέσα στο Συμβούλιο για την Τουρκία δεν έχουν όλοι την ίδια οπτική. «Υπήρχαν χώρες που μέχρι πρόσφατα ήταν απολύτως αρνητικές στην επιβολή οποιασδήποτε κύρωσης κατά της Τουρκίας. Αυτές οι χώρες σε ένα βαθμό αναθεώρησαν. Η διπλωματία είναι ένα παιχνίδια που δεν κρίνεται με την απόφαση της στιγμής, είναι μια μάχη διάρκειας. Η Ελλάδα πορεύεται με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, αυτοπεποίθηση και έχει χτίσει μέτωπο συμμαχιών. Δεν αρκεί να πιστεύεις ότι έχεις δίκιο αλλά να μπορείς να πείθεις και τους άλλους».
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε πως η Ελλάδα και η Κύπρος πέτυχαν μια περιφερειακή διαφορά να αναχθεί σε ζήτημα που αφορά την ΕΕ και έκανε λόγο για στρατηγική που εξυπηρετεί τα εθνικά δίκαια. «Την υπηρετούμε με συνέπεια, προσπάθεια, πιστεύω με αποτελεσματικότητα», υπογράμμισε.
Αυτό που μετράει πάνω απ' όλα είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, στόχος η προστασία των χαμηλών εισοδημάτων
Αναφερόμενος στις αποφάσεις για το lockdown και στο εάν υπάρχει κάποιο νέο ισχυρό πακέτο που θα ανακοινώσει η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα γνωρίζοντας και τις προτάσεις Πισσαρίδη, ο πρωθυπουργός τόνισε: «Αυτό που μετράει πάνω απ' όλα είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας υγείας και λυπάμαι που τα κρούσματα δεν μειώθηκαν με μεγάλη ταχύτητα ώστε να μας επιτρέψει να ανοίξουμε πλήρως το λιανεμπόριο για τα Χριστούγεννα. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι κάναμε το σωστό και επιβεβλημένο έστω και με κόστος. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι εναρμονισμένα με τις υποδείξεις των ειδικών. Κάναμε το σωστό».
Ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε τους επιχειρηματίες και τους ιδιοκτήτες μαγαζιών της λιανικής πως η Πολιτεία θα στέκεται δίπλα τους όπως έκανε μέχρι τώρα, για να περάσουν αυτή την περιπέτεια. «Στον προϋπολογισμό που ξεκινά να συζητείται, υπάρχουν ταμειακές προβλέψεις στήριξης της οικονομίας τουλάχιστον για ένα τρίμηνο ακόμη και θα χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία που έχουμε σήμερα και έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά».
Ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι επιχειρήσεις που θα δούνε σημαντική μείωση τζίρου θα μπορέσουν να αποζημιωθούν μέσα από το εργαλείο της επιστρεπτέας προκαταβολής. «Καταφέραμε να προστατεύσουμε θέσεις εργασίας έστω και αν αυτό σημαίνει ότι τα εισοδήματα για κάποιους έχουν μειωθεί. Στόχος μας η προστασία των χαμηλών εισοδημάτων. Θα το κάνουμε πράξη για όσο χρόνο χρειάζεται. Έχουμε στον ορίζοντα το εμβόλιο, που θα μας επιτρέψει να εμβολιαστεί ένα τέτοιο ποσοστό του πληθυσμού ώστε να πούμε ότι αφήσαμε πίσω μας τον εφιάλτη».
«Είναι επιβεβλημένο να προσέξουμε διπλά αυτές τις μέρες με τις μετακινήσεις στα σπίτια μέχρι να ξεκινήσει ο εμβολιασμός», κατέληξε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
Το κείμενο των συμπερασμάτων
1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανήλθε στα συμπεράσματά του της 1-2ης Οκτωβρίου σχετικά με τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία υπό το φως της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Δυστυχώς, η Τουρκία έχει εμπλακεί σε μονομερείς ενέργειες και προκλήσεις και κλιμάκωσε τη ρητορική της εναντίον της ΕΕ, των κρατών μελών της ΕΕ και των Ευρωπαίων ηγετών. Οι τουρκικές μονομερείς και προκλητικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο συνεχίζονται, συμπεριλαμβανομένης της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Κύπρου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε την απόσυρση του πλοίου Oruc Reis από την Τουρκία και επιμένει σε διαρκούσα αποκλιμάκωση έτσι ώστε να επιτρέψει την γρήγορη επανάληψη και ομαλή συνέχιση των άμεσων διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ έχει στρατηγικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη μιας συνεργασίας και μιας αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία. Η προσφορά για μια θετική ατζέντα ΕΕ-Τουρκίας παραμένει στο τραπέζι, εάν η Τουρκία επιθυμεί να προωθήσει μια πραγματική εταιρική σχέση με την ΕΕ και τα κράτη μέλη της και να επιλύσει τις διαφορές μέσω του διαλόγου και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η προτεινόμενη ατζέντα θα μπορούσε να καλύψει τους τομείς της οικονομίας και του εμπορίου, των επαφών μεταξύ ανθρώπων, των διαλόγων υψηλού επιπέδου και της συνεχούς συνεργασίας σε θέματα μετανάστευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει τη σημασία της διατήρησης των διαύλων επικοινωνίας ανοιχτών μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας. Η ΕΕ είναι επίσης πρόθυμη να συνεχίσει να παρέχει οικονομική βοήθεια για την υποστήριξη φιλοξενίας Σύρων προσφύγων και των κοινοτήτων υποδοχής τους στην Τουρκία και να συνεργαστεί για την υπεύθυνη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών πρός όλα τα κράτη μέλη και να εντείνει την προσπάθεια για την καταπολέμηση των δικτύων διακινητών.
3. Υπενθυμίζοντας τα συμπεράσματα της 1ης και 2ας Οκτωβρίου, η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας. Από την άποψη αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο:
Καλεί το Συμβούλιο να προετοιμάσει πρόσθετες καταχωρίσεις βάσει της απόφασής της 11ης Νοεμβρίου 2019 που αφορά περιοριστικά μέτρα σε σχέση με τις άνευ άδειας τουρκικές γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Καλεί τον Ύπατο Εκπρόσωπο και την Κομισιόν, να υποβάλουν εκθέσεις σχετικά με την πορεία των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, καθώς και για τις επιλογές και εργαλεία για το πως θα προχωρήσουμε, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης του εύρους της παραπάνω απόφασης για εξέταση το αργότερο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2021.
4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε τα τουρκικά μονομερή βήματα στο Βαρώσι, ζήτησε τον πλήρη σεβασμό των ψηφισμάτων 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστηρίζει την γρήγορη επανέναρξη των συνομιλιών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και παραμένει πλήρως δεσμευμένο σε μια συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος, στο πλαίσιο του ΟΗΕ, ευθυγραμμισμένη με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ΕΕ. Αναμένει το ίδιο και από την Τουρκία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφωνεί ότι με την επανέναρξη των συνομιλιών υπό την αιγίδα του ΓΓ του ΟΗΕ, η ΕΕ θα απεσταλμένο στην αποστολή καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ.
5. Το Ευρωπαϊκό συμβούλιο ζητά από τον Ύπατο Εκπρόσωπο να προχωρήσει την πρόταση για την πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο.
6. Η ΕΕ θα ζητήσει συνεργασία για τα θέματα που σχετίζονται με την Τουρκία και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δείτε τη συνέντευξη του Έλληνα πρωθυπουργού:
