«Η Ελλάδα δεν κάνει επαναπροωθήσεις στον Έβρο»- αυτή είναι η μόνιμη επωδός των ελληνικών κυβερνήσεων τα τελευταία τρία χρόνια όταν ερωτώνται για το ζήτημα «καυτή πατάτα» - αυτό των παράνομων και βίαιων επαναπροωθήσεων στον Έβρο.
Σήμερα και μετά από εκατοντάδες καταγγελίες μεταναστών και προσφύγων και παρεμβάσεις της ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR) κυκλοφόρησε το πρώτο video που δείχνει ένα τέτοιο περιστατικό την ώρα που συμβαίνει.
Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνεται σε βίντεο, επιχείρηση στον Έβρο, κι όλα δείχνουν ότι αφορά σε παράνομη επαναπροώθηση μεταναστών (pushback). Στην κατοχή του Spiegel βρέθηκαν συνολικά 11 βίντεο, που παρουσιάζουν τη μεταφορά περίπου 50 ατόμων από μασκοφόρους με στολές παραλλαγής από την ελληνική στην τουρκική όχθη.
Η ερευνητική ομάδα Forensic Arhitecture με έδρα το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου ανέλυσε και τεκμηριώσε ανεξάρτητα το υλικό.
Η ελληνική κυβέρνηση αμφισβητούσε πάντα ότι διενεργούσε παράνομα pushbacks στα σύνορα με την Τουρκία. «Δεν στέλνουμε από τον Έβρο πίσω στην Τουρκία ανθρώπους που ζητούν προστασία χωρίς την εγγύηση μια δίκαιης διαδικασίας ασύλου» λεγόταν, ακόμα και εάν πολλοί πρόσφυγες, εδώ και χρόνια, αυτό ακριβώς ισχυρίζονται.
Τώρα, βίντεο που δόθηκαν στο Spiegel και τα αξιολόγησε η ερευνητική ομάδα με έδρα το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου Forensic Architecture, δείχνουν για πρώτη φορά ένα τέτοιο pushback στον Έβρο. «Έξι πρώην και νυν αστυνομικοί και στρατιώτες δήλωσαν στο Spiegel ότι τέτοιου είδους επαναπροωθήσεις γίνονται συστηματικά στον Έβρο» γράφει το γνωστό γερμανικό μίντια.Στο δημοσίευμα αλλά και στο βίντεο που το συνοδεύει αναλύονται καρέ-καρέ οι σκηνές που διαδραματίζονται, οι άνθρωποι, τα ρούχα τους και τα παπούτσια τους, ακόμα και τα δέντρα, οι σκιές των δέντρων και το ποτάμι.
Ανάμεσα στο οπτικό υλικό «είναι και λήψεις από το κινητό πιθανότατα κάποιου Τούρκου συνοριοφύλακα». Σύμφωνα με την αξιολόγηση της ερευνητικής ομάδας Forensic Architecture από το πανεπιστήμιο Goldsmith του Λονδίνου οι σκηνές πρέπει όλες να ελήφθησαν στις 17 Σεπτεμβρίου 2019 μεταξύ 10:30 και 12:30.
Βίαιη πρακτική που παραβιάζει διεθνείς συμφωνίες
Το Spiegel επισημαίνει πως οι επαναπροωθήσεις χωρίς την έγκριση των προσφύγων είναι παράνομες και αντίκεινται τόσο στην Χάρτα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της ΕΕ όσο και στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 για το καθεστώς των προσφύγων.
Ο εκπρόσωπος της ελληνικής αστυνομίας δήλωσε απαντώντας στις κατηγορίες του Spiegel ότι δεν γνωρίζει το περιστατικό. Όπως απάντησε η ΕΛ.ΑΣ «Η ελληνική συνοριοφυλακή δρα πάντοτε στο πλαίσιο της δημοκρατικής νομιμότητας και τηρούνται οι διεθνείς συμφωνίες». Την πρόταση του Spiegel να δει τα βίντεο την αρνήθηκε, δεν είναι απαραίτητο να διερευνήσει περαιτέρω τις κατηγορίες μας, γράφει το Spiegel.
To δημοσίευμα επισημαίνει πως «τα βίντεο είναι σημαντικά γιατί είναι μέχρι τώρα οι πιο επιβαρυντικές ενδείξεις για τα pushbacks». Και το δημοσίευμα καταλήγει πως «η ελληνική αστυνομία μετά από εσωτερικές έρευνες δεν μπόρεσε ποτέ να διαπιστώσει, όπως λέει, κάποια λανθασμένη συμπεριφορά. Πρόσφατα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντέδρασε σε ένα άρθρο του Spiegel για pushbacks. Μιλώντας στην Handelsblatt δήλωσε πως δεν έχει πληροφορίες από τις Αρμόδιες αρχές που να επιβεβαιώνουν το θέμα.
Τα ίδια έλεγε κι η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με την τότε Υπουργό Δημοσίας Τάξης Όλγα Γεροβασίλη να αρνείται συστηματικά πέρυσι όλες τις κατηγορίες για παράνομες επαναπροωθήσεις που έβλεπαν το φως της δημοσιότητας.
Ο τρόπος δράσης των μασκοφόρων ανδρών στα βίντεο, πάντως, ταυτίζεται με τις περιγραφές πολυάριθμων μεταναστών, οι οποίοι τόλμησαν να ακολουθήσουν τη διαδρομή μέσω Έβρου και διηγήθηκαν σε ανθρωπιστικές οργανώσεις τα όσα έζησαν. Σύμφωνα με τις περιγραφές, οι μετανάστες συλλαμβάνονται στην ελληνική πλευρά και φυλακίζονται, εν μέρει υπό άθλιες συνθήκες. Μετά τους αφαιρούνται τα κινητά τους τηλέφωνα και άλλα πράγματα που έχουν μαζί τους, μερικούς τους χτυπούν ή τους ποδοπατούν, μετά από λίγη ώρα τους πάνε στην όχθη του Έβρου και τους μεταφέρουν σε βάρκες στην άλλη πλευρά του ποταμού.
