Το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης Άγκυρας-Τρίπολης «παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται προς το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να έχει νομικά δεσμευτικές συνέπειες για τρίτα κράτη», τονίζεται στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής.
Η ανακοίνωση της ΕΕ εκφράζει επίσης ρητώς την «αλληλεγγύη» της στην Ελλάδα και στην Κύπρο, που ανησυχούν ότι η Τουρκία προσπαθεί να προβάλλει αξιώσεις σε μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου τα οποία εκτιμάται πως βρίσκονται στον βυθό των περιοχών που εποφθαλμιά.
Στηρίζουν Ελλάδα και Κύπρο
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε τις πρώτες πρωινές ώρες εξέφρασε την πλήρη στήριξη των ηγετών της Ε.Ε. προς την Ελλάδα και την Κύπρο στο θέμα της Τουρκίας.
«Συζητήθηκαν και διάφορα διεθνή θέματα, όπως το θέμα της Τουρκίας και εκφράσαμε την πλήρη στήριξή μας στην Ελλάδα και την Κύπρο», επισήμανε ο κ. Μισέλ.
Σχετικά με το μεταναστευτικό, σημείωσε ότι πρέπει να διατηρήσουμε αυτή την συνεργασία με την Τουρκία. «Πρέπει να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε με αυτή την σημαντική χώρα στο μέλλον» είπε ο κ. Μισέλ, στην πρώτη του επίσημη εμφάνιση ως πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που διαδέχθηκε τον Ντόναλντ Τουσκ.
Με τις δηλώσεις Μισέλ, η Ελλάδα μπορεί βάσιμα να περιμένει από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την επίσημη καταδίκη της τουρκικής προκλητικότητας και μια ξεκάθαρη τοποθέτηση ότι το λεγόμενο «μνημόνιο» Τουρκίας-Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες δεν έχει νομική ισχύ.
Το κείμενο συμπερασμάτων
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τα προηγούμενα συμπεράσματά του σχετικά με την Τουρκία της 22ας Μαρτίου και της 20ης Ιουνίου.
Επαναβεβαιώνει τα συμπεράσματά του της 17ης και 18ης Οκτωβρίου σχετικά με τις παράνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου.
Το μνημόνιο συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα, παραβιάζει την κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τα τρίτα κράτη.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει χωρίς αμφιβολία την αλληλεγγύη του με την Ελλάδα και την Κύπρο σχετικά με αυτές τις ενέργειες της Τουρκίας».
Αναλυτικά το κείμενο συμπερασμάτων μπορείτε να δείτε εδώ.
Έθεσε το θέμα ο Μητσοτάκης στο δείπνο των ηγετών
Στο επίσημο δείπνο των ηγετών της ΕΕ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το θέμα της τουρκικής προκλητικότητας, όπως άλλωστε έκανε στη σύνοδο του ΕΛΚ και στη συνάντηση που είχε με τον Ντόναλτ Τουσκ.
«Ο πρόεδρος του ΕΛΚ εξέφρασε την απόλυτη στήριξή του στην ελληνική πλευρά. Αυτό περιμένουμε να αποτυπωθεί και στα συμπεράσματα με τρεις βασικούς άξονες: Πρώτον να καταδικαστεί η τουρκική προκλητικότητα, δεύτερον να διατυπωθεί ότι δεν παράγει κανένα νόμιμο αποτέλεσμα και τρίτον να στηριχθεί απερίφραστα η Ελλάδα και η Κύπρος. Ελπίζουμε να τα δούμε και τα τρία, με εμφατικό τρόπο, στα συμπεράσματα», έλεγαν νωρίτερα κυβερνητικές πηγές.
«Είχαμε μια ενέργεια που παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές δίκαιο. Εμείς κάναμε όλες τις διπλωματικές ενέργειες και ο πρωθυπουργός έκανε ό,τι έπρεπε με στόχο τη διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας.
Αναμένουμε μια σαφή αποτύπωση και στα συμπεράσματα του συμβουλίου όλων των ηγετών της ΕΕ», συνέχισαν οι ίδιες πηγές, υπενθυμίζοντας ότι σε συνέχεια των αποφάσεων των δύο προηγούμενων ευρωπαϊκών συμβουλίων του Ιουνίου (και πολύ περισσότερο του Οκτωβρίου), η Ελλάδα θέλει «ένα ευρύτερο πλαίσιο κυρώσεων απέναντι στην Τουρκία», όπως άλλωστε ανέφερε και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας.
Η «ομπρέλα» της Συνόδου Κορυφής
«Η "ομπρέλα" αυτής της συνόδου κορυφής θα δώσει και την κατεύθυνση σε άλλα επίπεδα» συμπλήρωσαν, ενώ μετά από σχετική ερώτηση για τη στάση του ΟΗΕ πρόσθεσαν:
«Δεν έχουμε την εικόνα της χλιαρής αντίδρασης. Είναι παγκόσμιος οργανισμός, η αντίδρασή πάντα είναι σε χαμηλούς τόνους στην αρχή μέχρι την οριστική θέση. Είμαστε στη σωστή κατεύθυνση». Ανέφεραν επίσης, ότι δεν υπάρχει σύνδεση με το προσφυγικό, κάτι που συνέβαινε λόγων των δηλώσεων που είχε κάνει ο Ταγίπ Ερντογάν απειλώντας την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Επιπλέον οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι τα τρία τελευταία ευρωπαϊκά συμβούλια έχουν ασχοληθεί με την τουρκική προκλητικότητα σε διάφορα επίπεδα.
«Πέρα από τις κυρώσεις, είχαμε καταδίκη για την εισβολή στη Συρία, για τις εξελίξεις στο προσφυγικό. Σήμερα πάλι απασχολεί το ευρωπαϊκό συμβούλιο η τουρκική προκλητική συμπεριφορά και η παράνομη ενέργεια της συμφωνίας με τη Λιβύη.
Αυτό απομακρύνει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες και τις Βρυξέλλες και υψώνει τείχη απέναντι στην Τουρκία. Αρχίζει να μεγαλώνει η απόσταση», υπογράμμισαν.
Πράσινη ατζέντα
Σε αυτό το ευρωπαϊκό συμβούλιο, ένα βασικό θέμα είναι αυτό της κλιματικής αλλαγής και η ανακοίνωση της επιτροπής για την πράσινη ατζέντα.
«Ο πρωθυπουργός έχει το θέμα ψηλά στην ατζέντα και έχει θέσει πιο προωθημένους στόχους για τη δεκαετία 2020-2030», ανέφεραν, υπενθυμίζοντας την εξαγγελία για κατάργηση της χρήσης πλαστικούς μιας χρήσης μέχρι το 2021, όπως και της παραγωγής ενέργειας από λιγνίτη μέχρι το 2028.
Στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν η Ευρωπαϊκή Ένωση να γίνει κλιματικώς ουδέτερη ως το 2050, αφήνοντας όμως την Πολωνία εκτός της δέσμευσης αυτής προς το παρόν, όπως είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ.
Κλείστηκε «συμφωνία για να γίνει (σ.σ.η ΕΕ) κλιματικώς ουδέτερη ως το 2050», ανέφερε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, χαιρετίζοντας το «σημαντικό» επίτευγμα.
Προσωρινά εκτός η Πολωνία
Στην περίπτωση της Πολωνίας, η οποία πρόβαλε για αρκετές ώρες αντίσταση στη λήψη της απόφασης και τις διατυπώσεις της, η απόφαση που πήραν οι ηγέτες είναι, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς, να συμπεριληφθεί στο κείμενο συμπερασμάτων η διατύπωση ότι "ένα κράτος μέλος, σε αυτό το στάδιο, δεν μπορεί να δεσμευθεί σε αυτόν τον στόχο σε ό,τι το αφορά και η ΕΕ θα επανέλθει στο ζήτημα τον Ιούνιο του 2020".
Η Πολωνία, σύμφωνα με πηγές που επικαλέστηκε το Γαλλικό Πρακτορείο, συμβιβάστηκε αποδεχόμενη να μην εμποδίσει τη λήψη της απόφασης με προϋπόθεση ότι στο κείμενο συμπερασμάτων θα συμπεριλαμβανόταν η διατύπωση πως δεν δεσμεύεται, τουλάχιστον προς το παρόν, να εφαρμόσει τη συμφωνία για να ισοσκελιστεί το ισοζύγιο εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις κλιματικές αλλαγές.
Για την Τσεχία, η οποία ασκούσε πίεση ώστε να συμπεριληφθεί η πυρηνική ενέργεια στις πηγές ενέργειας που είναι αποδεκτές στην προσπάθεια επίτευξης του στόχου, στο κείμενο συμπερασμάτων αναφέρεται πως κάποια κράτη μέλη μπορεί να συμπεριλάβουν πυρηνικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς στο ενεργειακό τους μίγμα, κατά τις ίδιες πηγές.
Μητσοτάκης: Δεν είμαστε μόνοι μας απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις
Νωρίτερα, μήνυμα κατά της τουρκικής προκλητικότητας έστειλε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δήλωσή του προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι σήμερα δεν θα ενημερώσει απλά τους ομολόγους του για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. «Θα ζητήσω και είμαι σίγουρος ότι θα λάβω την έμπρακτη στήριξή τους απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα» σημείωσε.
«Το δήθεν memorandum of understanding μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας είναι άκυρο. Παραβιάζει κατάφωρα τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα», τόνισε ο πρωθυπουργός και υπογράμμισε.
«Η Ευρώπη υψώνει διπλωματικά τείχη απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Και σε όλη αυτή τη διαδικασία η χώρα μας δεν είναι μόνη της. Έχει πολύ ισχυρούς συμμάχους. Πορευόμαστε με ψυχραιμία, με αυτοπεποίθηση, αλλά κυρίως με σχέδιο και με τη βεβαιότητα ότι ο ελληνικός λαός στηρίζει τις πρωτοβουλίες μας».
