Ο Έλληνας πρωθυπουργός σημειώνει ότι το παράδειγμα της Πορτογαλίας «αποτελεί δεδικασμένο». Καθώς, όπως διευκρινίζει, «άνοιξε δρόμο, ώστε και εμείς να μπορέσουμε να πράξουμε το ίδιο χωρίς να είναι σε θέση οι θεσμοί να μας το αρνηθούν. Δηλαδή για παράδειγμα, να αυξήσουμε τους μισθούς, να αποκαταστήσουμε τις εργασιακές σχέσεις, τις συλλογικές συμβάσεις κλπ».
Αναφερόμενος στο μέλλον της Ευρώπης και τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν, σημειώνει τη σημασία της συνεργασίας και των συμμαχιών για την προώθηση προοδευτικών θέσεων που δίνουν μια προοπτική ανάκτησης της ισοτιμίας και της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη, σε αυτόν τον «πιο σημαντικό αγώνα για το κοινό μας μέλλον».
Ο πρωθυπουργός σημειώνει ότι «η έξοδος από το μνημόνιο, προστατεύοντας ταυτόχρονα τις πιο ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες και ταυτόχρονα αποτρέποντας την καταστροφή της χώρας, είναι ένα γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό που ανήκει σε όλον τον ελληνικό λαό και όχι σε μια κυβέρνηση». Υπογραμμίζει ότι το μήνυμα που εμπεριέχει είναι ότι «όταν ένας λαός ανθίσταται και εκφράζει την αντίστασή του στις εφαρμοζόμενες πολιτικές, τότε μόνον ο συσχετισμός δυνάμεων στην Ευρώπη μπορεί να αλλάξει», εξηγώντας ότι «η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος και η έξοδος από το μνημόνιο συσχετίζονται με τη συμμετοχή του ελληνικού λαού στις πολιτικές εξελίξεις το καλοκαίρι του 2015». Ερωτηθείς αν θεωρεί πως η έξοδος από το πρόγραμμα είναι και προσωπική νίκη του, αναφέρει ότι ίσως να είναι δικαίωση για τον ίδιο, όμως δεν θέλει να μιλά για πολιτική με προσωπικούς όρους, διότι η πολιτική είναι ένα ζήτημα συλλογικό.
«Το πολιτικό κλίμα αρχίζει να αλλάζει»
Ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται αισιόδοξος και για τις επόμενες εκλογές, το 2019. «Η προσαρμογή ήταν, φυσικά, πιο ομαλή απ΄ότι τα προηγούμενα χρόνια, αλλά δεν έπαψε να είναι προσαρμογή», σχολιάζει, για να προσθέσει ότι «τώρα, μεσούσης της θητείας μας, βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή. Το πολιτικό κλίμα αρχίζει να αλλάζει -και μάλιστα γρήγορα- στην Ελλάδα». Δηλώνει απόλυτα βέβαιος ότι «όταν καταφέρουμε να εξέλθουμε επιτυχώς από το μνημόνιο, το καλοκαίρι του 2018, θα αλλάξει η ψυχολογία του κόσμου». Σημειώνει ότι στο τέλος της θητείας της παρούσας κυβέρνησης, «η σύγκριση θα γίνει μεταξύ των αποτελεσμάτων των προηγούμενων κυβερνήσεων και των αποτελεσμάτων της δικής μας κυβέρνησης». Αναφέρεται ως προς αυτό στη μείωση της ανεργίας περίπου 7% από όταν ανέλαβε η κυβέρνηση και έπειτα, και εκφράζει την πεποίθηση ότι «τον Σεπτέμβριο του 2019, όταν θα έχουμε τις εκλογές, θα πέσει κάτω του 17%, γεγονός που σημαίνει ότι θα έχουμε καταφέρει μείωση άνω των 10 ποσοστιαίων μονάδων».
«Στόχος να βελτιώσουμε τη ζωή των πολιτών»
Τονίζει ότι πρόθεση της κυβέρνησης «δεν είναι να ελαχιστοποιήσουμε μόνο τις συνέπειες της κρίσης και να επιτύχουμε μια καλή έξοδο απ΄το μνημόνιο, αλλά ταυτόχρονα να επιτύχουμε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και όχι μόνο την βελτίωση των οικονομικών αριθμών». Στόχος είναι η βελτίωση των κοινωνικών δεικτών, να αισθανθεί ο κόσμος στην καθημερινή ζωή του τον αντίκτυπο της οικονομικής ανάκαμψης: περισσότερες θέσεις εργασίας, περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και μια δίκαιη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς. «Ενίοτε, οι αριθμοί είναι θετικοί, αλλά η ζωή των ανθρώπων παραμένει αρνητική. Συνεπώς, πρόθεσή μας είναι να βελτιώσουμε τη ζωή και την καθημερινότητα των πολιτών», υπογραμμίζει.
«Το μέλλον της Ευρώπης συναρτάται με τη συνεργασία μεταξύ ισότιμων κρατών-μελών»
Ο Αλέξης Τσίπρας ερωτάται για την ΕΕ και τις σχέσεις με την Ελλάδα και αναφορικά με το θέμα του προσφυγικού. «Είμαι λίγο ανήσυχος με τις εξελίξεις στην Ευρώπη», λέει, προσθέτοντας «ότι η Ευρώπη αντιμετώπισε την κρίση με τον χειρότερο τρόπο». Επισημαίνει ότι στην κρίση πρυτάνευαν οι νεοφιλελεύθερες ιδέες στην πλειοψηφία των κυβερνήσεων και πως «γι΄αυτό το λόγο εφαρμόστηκε μια κακή συνταγή δημιουργώντας πολλές πληγές στο κοινωνικό σώμα της Ευρώπης, όχι μόνο στις χώρες του Νότου αλλά και στον ευρωπαϊκό Βορρά». Ότι αυξήθηκαν οι ανισότητες και πως το χειρότερο ήταν η άνοδος της άκρας δεξιάς. Σημειώνει ότι υπάρχουν πολλές διαιρέσεις και ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών και εντός της κάθε χώρας. Τονίζει ότι τώρα απαιτούνται «γενναίες αποφάσεις». «Είναι αναγκαίο να ξαναβρούμε τις ιδρυτικές μας αρχές και αξίες, που σχετίζονται με την αλληλεγγύη την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα και τη δημοκρατία». Ειδικότερα για την προσφυγική κρίση σχολιάζει ότι «ορισμένες χώρες πιστεύουν ότι είναι ένα πρόβλημα που δεν τους αφορά και ότι αφορά μόνο τις χώρες πρώτης υποδοχής των προσφύγων». Σημειώνει ότι η Ελλάδα υποχρεώθηκε να επωμισθεί το φορτίο ολόκληρης της Ευρώπης και πως «ιδιαίτερα στα νησιά μας η κατάσταση ήταν και παραμένει πολύ δύσκολη» και πως «τη στιγμή που η Ευρώπη όφειλε να δείξει την αλληλεγγύη της, έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο».
Υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προοδεύσει χωρίς αλληλεγγύη και δεν μπορεί να είναι α λα καρτ, εκτιμώντας ότι «αυτό είναι το πιο σημαντικό ζήτημα που θα πρέπει να μας απασχολήσει στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης».
«Το μέλλον της Ευρώπης συναρτάται με τη συνεργασία μεταξύ ισότιμων κρατών μελών», σημειώνει ο πρωθυπουργός. Σχολιάζει ότι και οι Γερμανοί πρέπει να αντιληφθούν ότι το μέλλον τους δεν περνά από τη δημιουργία μιας γερμανικής Ευρώπης, αλλά μιας ευρωπαϊκής Γερμανίας. Επισημαίνει ως βασικό πρόβλημα ότι «είχαμε κάποιους θεσμούς που δεν λειτούργησαν θεσμικά», ότι «οι πιο σημαντικές αποφάσεις ελήφθησαν κεκλεισμένων των θυρών», παραπέμποντας στη λειτουργία του Eurogroup, το οποίο «δεν είναι θεσμικά κατοχυρωμένο όργανο, έχει θεσμικό έλλειμμα».
Για το έαν θα μπορούσε να υπάρξουν αλλαγές σε περίπτωση που ο Μάριο Σεντένο είναι ο επόμενος πρόεδρος, ο κ. Τσίπρας τονίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι ο πρόεδρος του Eurogroup διέπραξε σφάλματα, «αλλά είναι η λειτουργία του», εξηγώντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς να κρατούνται πρακτικά». «Ο Σεντένο», σημειώνει, «φυσικά είναι μία υποψηφιότητα πολύ ελπιδοφόρα. Και το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει είναι να δημιουργήσει περισσότερη διαφάνεια στη λειτουργία του Eurogroup, να μην αποφασίζει κεκλεισμένων των θυρών». Αναφέρει, ακόμη, ότι τα τελευταία 8 χρόνια το Eurogroup υπήρξε ένα συμβούλιο «όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης συζητούσαν πολύ, αλλά τελικά η απόφαση ήταν αυτό που ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ο κ. Σόιμπλε ήθελε να κάνει. Οι αποφάσεις σχεδόν πάντα απηχούσαν τις προθέσεις της Γερμανίας».
Τονίζει ότι για τον ίδιο «το πιο αποφασιστικό θέμα στις συζητήσεις για το μέλλον της Ευρώπης είναι το Eurogroup, ο ESM, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί εν γένει, να έχουν μία δημοκρατική λειτουργία και να λογοδοτούν». «Ο πρόεδρος του Eurogroup, ο πρόεδρος του ESM», τονίζει, «πρέπει να υπόκεινται στον δημόσιο έλεγχο και στον έλεγχο ενός θεσμού εκλεγμένου όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή γιατί όχι, στον έλεγχο ενός κοινοβουλίου των χωρών της Ευρωζώνης, ενός νέου θεσμού. Υπογραμμίζει ως το μεγαλύτερο έλλειμμα της Ευρώπης το έλλειμμα δημοκρατίας, την ανάληψη του ρόλου των πολιτικών από τεχνοκράτες που «δεν λογοδοτούν σε κανέναν». «Και σε αυτό το πλαίσιο αν ο ESM, που θα αντικαταστήσει το ΔΝΤ, λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή δεν λογοδοτεί σε κανένα, τότε φοβάμαι ότι θα έχουμε τα ίδια αρνητικά αποτελέσματα», αναφέρει.
«Ριζοσπάστες αριστεροί, σοσιαλιστές, κομμουνιστές και πράσινοι είναι απαραίτητο να βρούμε μία κοινή βάση»
Ερωτηθείς για τον ρόλο των κεντροαριστερών δυνάμεων στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή, ο κ. Τσίπρας αναφέρει ότι «η σοσιαλδημοκρατία, η κεντροαριστερά γενικότερα περνάει μια σοβαρή κρίση». Λέει μεταξύ άλλων πως «το γεγονός ότι οι σοσιαλδημοκράτες έχασαν την αξιοπιστία τους, και με τον έναν ή τον άλλο τρόπο υιοθέτησαν τις ίδιες θέσεις με τους συντηρητικούς και τους νεοφιλελεύθερους, αποτελεί την αιτία που απώλεσαν τις δυνάμεις τους στην Ευρώπη και ταυτόχρονα είναι και ο λόγος για τον οποίο δεν υπάρχει σήμερα μία ισορροπημένη ευρωπαϊκή ηγεσία». Επίσης, και η Ε.Ε. απώλεσε ταυτόχρονα την αξιοπιστία της και την ικανότητα να εμπνέει τους πολίτες, προσθέτει. «Θεωρώ ότι έφθασε η ώρα να σκεφτούμε έξω από τα τετριμμένα. Ίσως να έφτασε η ώρα να δημιουργήσουμε κάτι καινούριο. Έχουμε ανάγκη από κάτι πιο ριζοσπαστικό, σε ότι αφορά προτάσεις και τις θέσεις του, προκειμένου να πετύχουμε αλλαγές σε ουσιαστικά ζητήματα προς όφελος της πλειοψηφίας. Αλλά ταυτόχρονα να έχουμε ανάγκη και από μία ξεκάθαρα ευρωπαϊκή στρατηγική», σημειώνει.
Ο πρωθυπουργός αναφέρει ότι αυτή τη στιγμή έχουμε στην Ευρώπη τρεις τάσεις ιδεών: Η τάση του νεοφιλελευθερισμού, οι επιλογές της οποίας αύξησαν τις ανισότητες. Η τάση που εκπροσωπούν οι δυνάμεις της ακροδεξιάς και του εθνικισμού, ρατσιστικές και ξενοφοβικές δυνάμεις, που πιστεύουν ότι το πρόβλημα είναι οι πρόσφυγες και οι αδύναμες κοινωνικές ομάδες. «Η τρίτη τάση ιδεών είναι αυτή της αριστεράς. Δηλαδή, των δυνάμεων που πιστεύουν στην ανάγκη δημιουργίας μιας Ευρώπης πιο δίκαιης, προς όφελος των πολλών».
Ο κ. Τσίπρας αναφέρει ότι στο φάσμα αυτής της τρίτης τάσης επικρατεί η πολυδιάσπαση και τονίζει: «πρέπει να προσπαθήσουμε να βρούμε μία κοινή βάση παρά τις υπαρκτές διαφορές μας. Σοσιαλιστές, ριζοσπάστες αριστεροί, κομμουνιστές και πράσινοι είναι απαραίτητο να βρούμε μία κοινή βάση. Για να προχωρήσουμε στη στήριξη συγκεκριμένων δράσεων που θα αποβλέπουν στη μείωση των ανισοτήτων και στη δημιουργία μιας πιο δίκαιης Ε.Ε.».
Η Πορτογαλία άνοιξε τον δρόμο για αύξηση μισθών και συντάξεων μετά το πρόγραμμα
«Για εμάς η Πορτογαλία αποτελεί ένα παράδειγμα πολύ θετικό. Κυρίως λόγω της συνεργασίας διαφορετικών αριστερών προοδευτικών δυνάμεων», «είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνεργασίας», τονίζει, για να σημειώσει πως όμως είναι και κάτι άλλο: «Το γεγονός ότι η Πορτογαλία ξεπέρασε την κρίση με πολύ καλές αποδόσεις στην οικονομία, έχοντας δημιουργήσει περιθώρια για στήριξη των πιο ευάλωτων μέσω κοινωνικών πολιτικών, αποτελεί ένα παράδειγμα προς μίμηση, ένα καλό αριστερό success story. Μας έδειξε το δρόμο ώστε να ακολουθήσουμε την ίδια πορεία».
«Η πορτογαλική κυβέρνηση», σημειώνει ο Αλέξης Τσίπρας, «άνοιξε το δρόμο στον οποίο μπορεί να βαδίσει και η Ελλάδα όταν βγει από το μνημόνιο». Προσθέτει πως «το ότι ο Αντόνιο Κόστα κατάφερε να το κάνει είναι σημαντικό για εμάς». «Ξέρω ότι στην Ελλάδα με μία κυβέρνηση που δεν είναι σοσιαλδημοκρατική αλλά είναι της ριζοσπαστικής αριστεράς θα έχουμε περισσότερες δυσκολίες με το Ευρωπαϊκό κατεστημένο για να εφαρμόσουμε πολιτικές υπέρ της πλειοψηφίας και κοινωνικές πολιτικές», αναφέρει, για να συμπληρώσει όμως πως «το ότι ο Αντόνιο Κόστα κατάφερε να το κάνει είναι καλό για εμάς γιατί αποτελεί δεδικασμένο, άνοιξε δρόμο ώστε και εμείς να μπορέσουμε να πράξουμε το ίδιο χωρίς να είναι σε θέση οι θεσμοί να μας το αρνηθούν. Δηλαδή για παράδειγμα να αυξήσουμε τους μισθούς, να αποκαταστήσουμε τις εργασιακές σχέσεις, τις συλλογικές συμβάσεις κλπ».
Ο πρωθυπουργός σημειώνει ότι εκτιμά πολύ «αυτό που ο Αντόνιο με τη συνεργασία του Μπλόκο της Αριστεράς και του Κομμουνιστικού Κόμματος κατάφεραν να κάνουν στην Πορτογαλία». «Είναι αποφασιστικής σημασίας, όχι μόνο για την Πορτογαλία, αλλά για όλη την Ευρώπη», τονίζει για να σημειώσει: «Σε αυτό το δύσκολο αγώνα για το μέλλον της Ευρώπης έχουμε συνεργαστεί πολύ στενά για να προωθήσουμε προοδευτικές θέσεις που δίνουν μία προοπτική ανάκτησης της ισοτιμίας και της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη. Αυτός είναι ο πιο σημαντικός αγώνας για το κοινό μας μέλλον».
