Το Σχέδιο Νόμου είναι διαρθρωμένο σε τέσσερα βασικά πεδία ενώ προβλέπει και τη σύσταση Γραμματείας Ιθαγένειας προκειμένου να επιλύονται άμεσα σχετικά αιτήματα τα οποία σήμερα βυθίζονται σε κυκεώνα πολύπλοκών- γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Ειδικότερα τα πεδία αφορούν:
• Τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης- Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ)
• Οικονομικά και αναπτυξιακά ζητήματα.
• Τους ευρωπαϊκούς ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας.
• Το προσωπικό των ΟΤΑ, το Μητρώο Πολιτών.
Αναφορικά με το τελευταίο πεδίο επιχειρείται μιας κομβικής σημασίας αλλαγή, προκειμένου να λειτουργήσει μια ψηφιακή βάση δεδομένων η οποία θα συνδέει υπηρεσίες (όπως τα ληξιαρχεία και τα δημοτολόγια) για να διευκολύνει τις ηλεκτρονικές επαφές των πολιτών με το δημόσιο και τη διεπαφή των υπηρεσιών του δημοσίου για τη συλλογή πιστοποιητικών και εγγράφων από πολλαπλές πηγές.
Σε ό,τι αφορά τις ΔΕΥΑ κρίθηκε αναγκαίος ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας (από το 1980) και προηγήθηκαν συζητήσεις με εκπροσώπους και των διοικήσεων και των εργαζομένων.
Μεταξύ άλλων, με τις νέες διατάξεις: Προβλέπεται ρητά ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας τους. Διευκολύνεται η αξιοποίηση νέων επενδυτικών - χρηματοδοτικών εργαλείων. Ορίζεται η δυνατότητα συμμετοχής τους σε όργανα χάραξης πολιτικής, αφού αντιμετωπίζονται πλέον ως διαχειριστές των υδάτων και όχι ως χρήστες. Αλλάζει η σύνθεση των ΔΣ ώστε να γίνει αντιπροσωπευτικότερη (συμμετοχή εκπροσώπου και της μειοψηφίας του Δημ. Συμβουλίου, εργαζομένων κ.α.). Εναρμονίζεται η διαμόρφωση της τιμολογιακής πολιτικής των ΔΕΥΑ με τη θεσμοθετημένη αρχή της «ανάκτησης του κόστους του νερού». Λύνονται χρόνια προβλήματα που λειτουργούσαν σε βάρος των εργαζομένων, μισθολογικά και άλλα
Σχετικά με τις ρυθμίσεις για τη λειτουργία των ΟΤΑ, αντιμετωπίζονται επιμέρους ζητήματα με επείγοντα χαρακτήρα που έχουν τεθεί από τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως και οικονομικά - λειτουργικά ζητήματα, αλλά και ιδιαίτερης σημασίας θέματα των εργαζομένων.
Μεταξύ των ζητημάτων που ρυθμίζονται είναι: Η υποχρεωτική καταβολή αντιμισθίας στους Αντιδημάρχους και παροχή αποζημίωσης συμμετοχής δημοτικών συμβούλων στα συμβούλια, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η δυνατότητα παροχής κινήτρων από τους ΟΤΑ προς προσωπικό που καλείται να εργαστεί σε παραμεθόριες περιοχές (σίτιση, στέγαση). Ο εκσυγχρονισμός του πλαισίου λειτουργίας, λύσης και εκκαθάρισης νομικών προσώπων των ΟΤΑ. Με επιπρόσθετη δυνατότητα μεταφοράς, υπό προϋποθέσεις, του αντίστοιχου προσωπικού. Η διευκόλυνση πληρωμής Κοινωνικών Προγραμμάτων από την ΕΕΤΑΑ.
Επίσης περιλαμβάνονται ρυθμίσεις κοινωνικού χαρακτήρα προς όφελος των πολιτών, όπως η διευκόλυνση εξόφλησης οφειλών τους προς τους ΟΤΑ, η ισοσκέλιση των ανταποδοτικών εσόδων και η απόδοση χρηματικών διαθεσίμων από τον λογαριασμό «Φόρος ζύθου υπέρ Δήμων και Κοινοτήτων» σε μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους.
Στο πεδίο για τους εργαζόμενους των ΟΤΑ προβλέπονται ρυθμίσεις σχετικές με τη διασφάλιση Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ ιματισμός κ.α.) στους εργαζόμενους των ΟΤΑ και ένταξη όλων των ειδικοτήτων που χρειάζονται, με θέσπιση της υποχρεωτικότητας παροχής τους και πρόβλεψη κυρώσεων για τα όργανα των ΟΤΑ που θα παραβαίνουν τις σχετικές υποχρεώσεις. Ακόμη υπάρχουν προβλέψεις για την καταβολή του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας σε ειδικότητες που θα έπρεπε ήδη να το λαμβάνουν και δυνατότητα επέκτασης του ωραρίου προσωπικού ΟΤΑ που απασχολείται με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου.
Τέλος για τους Ευρωπαϊκούς Ομίλους Εδαφικής Συνεργασίας, περιλήφθησαν διατάξεις που έχρηζαν διευθέτησης όπως η ρύθμιση για τα Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών, όπου δίνεται η δυνατότητα δραστηριοποίησης και ιδιωτών, προκειμένου να υποστηριχθεί η προώθηση των κέντρων.
