Τι πραγματικά συμβαίνει στην Τουρκία με την αγορά των F-35; Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από το Κ-Report των Κώστα Καλλίτση και Παύλου Τσίμα, που κυκλοφορεί συνδρομητικά σε καθημερινή βάση και με πολύ πλούσια ύλη, ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ του Ευάγγελου Αρεταίου και της Μαρίας Ζαχαράκη από την Τουρκία:
Η δημόσια συζήτηση στην Τουρκία για τους ρωσικούς S-400 δεν αφορά πλέον το αν θα απομακρυνθούν, αλλά το πότε, το πού και με ποιο πολιτικό κόστος. Το ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι τόσο οι διαρροές περί πώλησης των συστημάτων, όσο η προσπάθεια του τουρκικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος να διαχειριστεί μια θεαματική αναδίπλωση, χωρίς να την παρουσιάσει ως υποχώρηση απέναντι στις ΗΠΑ.
Στην πραγματικότητα, η Τουρκία μοιάζει να προετοιμάζει την κοινή γνώμη για μια απόφαση που μέχρι πριν από λίγα χρόνια παρουσιαζόταν ως σύμβολο στρατηγικής ανεξαρτησίας. Η ειρωνεία είναι εμφανής: το οπλικό σύστημα που προβλήθηκε ως απόδειξη της «αυτόνομης» τουρκικής εξωτερικής πολιτικής μετατρέπεται σήμερα στο βασικό εμπόδιο για την αποκατάσταση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον.
Διαρροές, η Ρωσία και η σιωπή του Φιντάν: Καταλύτης της νέας φημολογίας υπήρξε ο φιλοκυβερνητικός αρθρογράφος της Hürriyet Αμπντουλκαντίρ Σελβί, ο οποίος υποστήριξε ότι έχει ήδη συμφωνηθεί η πώληση των S-400 σε χώρα του Κόλπου –είτε στο Κατάρ είτε στα ΗΑΕ– και ότι η σχετική ανακοίνωση αναμενόταν «εντός ωρών». Η αναμενόμενη επιβεβαίωση δεν ήρθε ποτέ. Ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στη συνέντευξή του στο TRT, απέφυγε οποιαδήποτε συγκεκριμένη αναφορά στους S-400, περιοριζόμενος να δηλώσει ότι «υπάρχει εκατέρωθεν (Τουρκία - ΗΠΑ) ισχυρή πολιτική βούληση για την άρση των κυρώσεων CAATSA».
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε το θέμα «εξαιρετικά ευαίσθητο», παραδέχθηκε πως «είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για αυτό το θέμα» και υπογράμμισε ότι «θα συνεχίσουμε τις επαφές». Η ρωσική παρέμβαση άλλαξε το κλίμα. Στο τουρκικό «Χ» κυριάρχησε η εκτίμηση ότι η πολυαναμενόμενη ανακοίνωση καθυστέρησε επειδή η Μόσχα δεν είχε ακόμη δώσει το τελικό «πράσινο φως».
Ποιος θα πάρει τελικά τους S-400; Ο συνήθως καλά πληροφορημένος Ραγκίπ Σοϊλού, επικαλούμενος πληροφορίες του Λεβέντ Κεμάλ από το Middle East Eye, ανέφερε ότι «η Ρωσία είναι ανοιχτή στην πώληση συστημάτων αεράμυνας S-400 από την Τουρκία στα ΗΑΕ». Ωστόσο, ο ίδιος επανήλθε αργότερα εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις: «Τα ΗΑΕ έχουν αρχίσει να κλείνουν έναν προς έναν τραπεζικούς λογαριασμούς ρωσικής ιδιοκτησίας, λόγω της υποστήριξης προς το Ιράν στον πόλεμο. Η πώληση (των S-400 στα ΗΑΕ) μπορεί λοιπόν να έχει νόημα για τους Ρώσους. Τα ΗΑΕ, όμως, γιατί να κάνουν αυτή τη χάρη στην Τουρκία;»
Στο Κατάρ; Από διαφορετική οπτική, ο Μουράτ Γκιουργκέν, στο ενημερωτικό Turkey in Depth, επανέφερε το σενάριο της Σομαλίας, ενώ ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ της Γενί Σαφάκ απέρριψε ουσιαστικά το ενδεχόμενο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σημειώνοντας: «το να δώσει η Τουρκία τους S-400 στα ΗΑΕ φαίνεται περίεργο. Διότι, παρ’ όλο που οι σχέσεις μας με αυτή τη χώρα είναι καλές, βρισκόμαστε σε αντίπαλα στρατόπεδα στο Σουδάν, τη Σομαλία, τη Λιβύη και σε πολλές περιοχές της γεωγραφίας μας. Μπορεί όμως να τους δώσει στο Κατάρ. Τουρκία και Κατάρ είναι σαν ένα κράτος».
«Φιάσκο» λέει η αντιπολίτευση: Η κεμαλική Nefes αντιμετωπίζει θετικά την απομάκρυνση των S-400, αλλά θεωρεί ότι η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει γιατί οδηγήθηκε σε αυτή τη στροφή, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για ένα σύστημα που αγοράστηκε πριν από εννέα χρόνια έναντι 2,5 δισ. δολαρίων και τώρα πωλείται σε τρίτη χώρα. Ακόμη πιο σκληρή είναι η αριστερή Birgün, η οποία χαρακτηρίζει την υπόθεση «ιστορικό φιάσκο». Η εφημερίδα υποστηρίζει επίσης ότι «η κατάσταση περί τους S-400 που επέβαλε ο Τραμπ κοστίζει στην Τουρκία 5 δισ. δολάρια» και καταλήγει πως «η πώληση των S-400 σηματοδοτεί πλήρη επιστροφή σε ΗΠΑ-ΝΑΤΟ».
Οι ευρασιανιστές: Η μεγαλύτερη αντίδραση προέρχεται από τον ευρασιανικό χώρο.
Η Aydınlık απορρίπτει συνολικά το αφήγημα περί επιστροφής στα F-35, υποστηρίζοντας ότι «κανείς δεν ρωτάει: Θα μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα αεροπλάνα που παίρνουμε από τις ΗΠΑ εναντίον, κυρίως, της Ελλάδας και του Ισραήλ;»
Πίσω από τα πρωτοσέλιδα και τις διαρροές διακρίνεται η βαθύτερη πραγματικότητα. Οι S-400 μετατράπηκαν σε πολιτικό βαρόμετρο της κατεύθυνσης που θα ακολουθήσει η Τουρκία τα επόμενα χρόνια.
