Με την διοίκηση Μπάιντεν τα πράγματα ήταν σχετικά απλά. Η σθεναρή και ενεργητική στήριξη της Ελλάδας στην Ουκρανία, εξασφάλιζε τη θετική στάση της Ουάσιγκτον σε διάφορα επίπεδα. Πολύ περισσότερο που είχε σφυρηλατηθεί άξονας συνεργασίας με το Ισραήλ και ήταν ανοιχτοί οι δίαυλοι με την Τουρκία. Για την τότε διοίκηση των ΗΠΑ, αλλά και για σημαντικό τμήμα της ευρωπαϊκής ηγεσίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνωριζόταν ότι είχε κάνει κάτι μοναδικό. Είχε μετατρέψει μια χώρα που θεωρούταν φιλο-ρωσική σε σύμμαχο που έκανε σημαία τον πόλεμο κατά του Πούτιν, πρωτοστατούσε στην αποστολή βαρέων όπλων στην Ουκρανία, απέλαυνε τον μεγαλύτερο αριθμό Ρώσων διπλωματών από την Ελλάδα και παραχωρούσε επ΄ αόριστον έξι ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης για τη μεταφορά αμερικανικών εξοπλισμών στην πρώτη γραμμή.
Την ίδια στιγμή, ο Έλληνας Πρωθυπουργός στήριζε στις πιο δύσκολες στιγμές το Ισραήλ, έστελνε Patriot και στρατιώτες στη Σαουδική Αραβία, προσφερόταν να συμμετάσχει και στην αποστολή των προθύμων στην Ερυθρά Θάλασσα και συζητούσε την αποστολή Ελλήνων στρατιωτών δίπλα στους Γάλλους στη Δυτική Αφρική.
Η Ελλάδα του Σημίτη που τηρούσε την πιο επιφυλακτική στάση μεταξύ των χωρών ΝΑΤΟ σε σχέση με τους βομαρδισμούς του Κοσόβου και πρωτοστάτησε ως Ελληνική Προεδρία της ΕΕ στο μέτωπο του σκληρού πυρήνα της Ευρώπης κατά του πολέμου του Ιράκ, του ΥΠΕΞ Παπανδρέου που πρωτεραιοποιούσε το Παλαιστινιακό, όπως και του Κώστα Καραμανλή που απρόθυμα έστειλε τους λιγότερους δυνατούς Έλληνες στρατιώτες στο Αφγανιστάν και έκανε ανοίγματα σε Ρωσία-Κίνα, είχε αλλάξει ριζικά ρότα και δήλωνε περήφανα ότι αποτελεί το προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης.
Την αλλαγή αυτή κεφαλαιοποίησε άλλωστε για την Ελλάδα, ο Έλληνας Πρωθυπουργός πραγματοποιώντας, καταχειροκροτούμενος, ομιλία στο Κογκρέσο. Το ίδιο έκανε στο πλαίσιο των Διεθνών Διασκέψεων για τη Δημοκρατία που οργάνωνε ο Πρόεδρος Μπάιντεν, υπογραμμίζοντας ότι για την Ελλάδα ο κόσμος χωριζόταν σε δημοκρατίες και αυταρχικά καθεστώτα και η Δύση σε μεταρρυθμιστές και λαϊκιστές ηγέτες.
Η χώρα βρισκόταν στην σωστή πλευρά της Ιστορίας. Η προηγούμενη δωδεκαετία της κρίσης της ευρωζώνης, του Τραμπ, του Brexit, της προσφυγικής κρίσης, του covid και των λαϊκιστών ήταν μια φρικτή παρένθεση και θα επιστρέφαμε με τη νίκη στην Ουκρανία, στον σωστό δρόμο της ενίσχυσης της μεταψυχροπολεμικής, φιλελεύθερης ταξης πραγμάτων - της ηγεμονίας του κέντρου και όχι των άκρων, απέναντι στον παρωχημένο διαχωρισμό Αριστεράς-Δεξιάς.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο Κ. Μητσοτάκης ήταν ένας από τους ισχυρότερους κεντροδεξιούς πρωθυπουργούς που επένδυσε στον Μακρόν με το σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας και την προμήθεια γαλλικών εξοπλισμών και στην Ουρσουλα Φον Ντερ Λάιεν με την οποία αναπτύχθηκε και προσωπική σχέση, ενώ είχε ηγετικό ρόλο στο Ευρωπαϊκό Λαικό Κόμμα.
Μετά τις ήττες στην Ουκρανία και την εκλογική νίκη του Ντ. Τραμπ ήρθαν τα πάνω κάτω γενικά, αλλά και ειδικά για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Η ρήξη με τη Μόσχα έγινε μειονέκτημα λόγω της εγκάρδιας συνεννόησης Τραμπ-Πούτιν, η εικόνα ενός ατλαντιστή ηγέτη που κοιτάει μόνο στη Ουάσιγκτων και στις Βρυξέλλες δεν έχει μεγάλη πέραση στον Παγκόσμιο Νότο, ενώ η υπερεπένδυση στον Ζελένσκι δεν φάνηκε αρκετή για να βάλει την Ελλάδα στο κάδρο των ευρωπαικών πρωτοβουλιών για το ουκρανικό και την ενίσχυση της ευρωπαικής άμυνας.
Στη Διάσκεψη Ασφάλειας του Μονάχου ο Κ. Μητσοτάκης ήταν απών μετά την άρνηση του Αμερικανού Αντιπροέδρου για συνάντηση, στις Διασκέψεις που έγιναν στο Παρίσι και στο Λονδίνο επίσης. Ο Μακρόν με τον οποίο υπήρχαν συμβόλαια αξίας 8 δις και αμυντική συμφωνία δεν έστειλε πρόσκληση παρά την εγκάρδια συνάντηση με τον Κ Μητσοτάκη λίγες μέρες πριν. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός μάλιστα κάλεσε και την Τουρκία στην οποία πούλησε Eurofighter και πυραύλους Meteor με την ανοχή της Γαλλίας. Ακόμη και η προγραμματισμένη συνάντηση με την Τζόρτζια Μελόνι αναβλήθηκε επ΄ αόριστον ενδεχομένως λόγω των προβλημάτων με την Hellenic Train που ανήκει στο ιταλικό Δημόσιο.
Η Ελλάδα δεν έχει πλέον ισχυρό σύμμαχο να ακουμπήσει ούτε μέτωπο να ενταχθεί. Δεν έχει κάτι να “πουλήσει” στον Τραμπ για να μας στηρίξει, ούτε υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια υπέρβαση στα ελληνοτουρκικά που θα μπορούσε να βελτιώσει τη διπλωματική εικόνα της χώρας.
Κυρίως, δεν υπάρχει στρατηγική. Η ακύρωση της προοπτικής της Χάγης με δήλωση του Κ Μητσοτάκη τον Δεκέμβριο δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, μεταξύ άλλων και λόγω των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί. Σε αυτό το πλαίσιο η πρόταση του Αλ. Τσίπρα να συνδεθεί η αναβάθμιση της τελωνειακής σύνδεσης ΕΕ - Τουρκίας με την προσφυγή στη Χάγη, ένα νέο Ελσίνκι δηλαδή, θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για έναν διακομματικό διάλογο και να καταλήξει στη διαμόρφωση μιας νέας εθνικής στρατηγικής σε μια πολύ δύσκολη περίοδο.
Προσπάθειες γίνονται, όπως η πολύτιμη συνάντηση Γεραπετρίτη-Ρούμπιο. Ωστόσο όλοι ξέρουν ότι ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών δεν αρκεί. Η ενέργεια της ελληνικής διπλωματίας επικεντρώνεται στην αναζήτηση μεσολαβητών που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν διαύλους με την διοίκηση Τραμπ και στην προσπάθεια διατήρησης των ήρεμων νερών στο Αιγαίο με συσκότιση των τουρκικών προκλήσεων και της παθητικής αντίδρασης της ελληνικής πλευρά για την αποφυγή κλιμάκωσης.
Ο Κ. Μητσοτάκης είχε μάθει να πρωταγωνιστεί στην ΕΕ ως ηγέτης ενός από τα μεγαλύτερα κόμματα του ΕΛΚ και ως ένας φλογερός ατλαντιστής που βρέθηκε στη σωστή πλευρά της ιστορίας, όπως διαφήμιζε, στο ουκρανικό.
Τώρα που η διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη συζητιέται στη βάση των ισορροπιών με τη Ρωσία και των ΗΠΑ του Τραμπ και με βαρύνοντα το ρόλο της "επιτήδειας ουδέτερης" Τουρκίας, ο Πρωθυπουργός προσέρχεται σ αυτές τις διαβουλεύσεις από θέση αδυναμίας.
Η εξωτερική πολιτική σε όλες τις δημοσκοπήσεις ήταν δυνατό χαρτί για την κυβέρνηση από το 2019. Ειδικά μετά το “έπος” του Έβρου, την πολιτική επένδυση στα Rafale πάνω από την Ακρόπολη, την Αλεξανδρούπολη και την ομιλία στο Κογκρέσο, η δυναμική του Κ. Μητσοτάκη στη διπλωματία εκτινάχθηκε τόσο που θεωρούνταν πάντα βάσιμες οι φήμες ότι μπορεί να διεκδικήσει ευρωπαϊκό αξίωμα. Ολα αυτά ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Το παρόν έχει διπλωματική μοναξιά και το μέλλον, ενδεχομένως, αδιέξοδα.
(Το κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Στο Καρφί" που κυκλοφορεί στα περίπτερα από το Σάββατο)
