Στην ερώτηση «ποιον θα πάρουν τηλέφωνο από το Μέγαρο Μαξίμου στις ΗΠΑ» σε περίπτωση θερμού επεισοδίου Ελλάδας - Τουρκίας η απάντηση δεν έχει βρεθεί. Και δεν είναι καθόλου εύκολο να βρεθεί, δεδομένου ότι φαίνεται πως ο Ερντογάν έχει την άνεση να επικοινωνήσει απευθείας με τον Τραμπ.
Διπλωματικές πηγές εξηγούν ότι ειδικά αν δεν βρεθούν δίαυλοι με τον Αμερικανό Πρόεδρο, η Αθήνα θα επενδύσει στον "αντιτραμπικό άξονα" Βερολίνου-Παρισιού-Λονδίνου που διαμορφώνεται με αφορμή το Oυκρανικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον επόμενο καγκελάριο της Γερμανίας Φ. Μερτς, τον συνδέει το ελληνογαλλικό σύμφωνο στρατηγικής συνεργασίας με τον Εμμ. Μακρόν παρά το τραύμα των Meteor, ενώ ο ΥΠΑΜ Ν. Δένδιας επισκέφθηκε το Λονδίνο για να δημιουργηθεί μια νέα σχέση με τη βρετανική κυβέρνηση στα θέματα ασφάλειας.
Η Άγκυρα διεκδικεί την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35, ενώ παράλληλα προσβλέπει σε Eurofighter και Meteor από τους Ευρωπαίους. Σε όλους τους συνομιλητές της, Ευρωπαίους και Αμερικανούς, εξηγεί ότι απαιτεί να ενημερώνεται άμεσα (όχι απλά μέσω NAVTEX όπως διευκρίνισε ο ΥΠΕΞ στην συνέντευξή του στην "Καθημερινή") για οποιαδήποτε πόντιση καλωδίου σε θαλάσσια περιοχή που θεωρεί δική της ή έστω μη οριοθετημένη.
Εφόσον υπάρξει επεισόδιο υπάρχει πιθανότητα να ενδιαφερθούν για τα ελληνοτουρκικά Γερμανία και Γαλλία. Διαφορετικά, θα κρατήσουν αποστάσεις οι οποίες αποβαίνουν εκ των πραγμάτων υπέρ της Άγκυρας.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα κάνει η Ουάσιγκτον. Η διοίκηση Τραμπ δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, προωθεί δόγμα αναθεωρητισμού και αντιμετωπίζει τη διπλωματία ως συναλλαγή στη βάση της ισχύος. Ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπερίτης έκανε ό,τι μπορούσε την προηγούμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον για να εγκαταστήσει μια εποικοδομητική σχέση με το νέο σύστημα εξουσίας στις ΗΠΑ. Όσο καλά και να τα πήγε, όσο ικανή και να είναι η εταιρεία που ανέλαβε το λόμπινγκ για την ελληνική πλευρά, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι σε περίπτωση θερμού επεισοδίου Ελλάδας-Τουρκίας η Ουάσιγκτον θα αντιδράσει υπέρ των ελληνικών θέσεων παρά μόνο αν έχει κάποιο συμφέρον. Για την ώρα δεν υπάρχει κάποιο ελληνικό πλεονέκτημα με βάση τις γεωπολιτικές επιδιώξεις της νέας κυβέρνησης των ΗΠΑ. Και γι αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί καν ότι η Ουάσιγκτον θα υποστηρίξει ενεργά την Τουρκία στη διεκδίκηση ενός διμερούς διαλόγου εφόλης της ύλης με σκοπό τη συγκυριαρχία στο Αιγαίο.
Υπάρχει κίνδυνος θερμού επεισοδίου;
Και βέβαια. Στην πραγματικότητα, μέχρι τώρα έχει αποφευχθεί λόγω της ελληνικής στάσης. Όπως εξηγούν στρατιωτικοί κύκλοι, αν είχε σταλεί ελληνικό πολεμικό πλοίο για να προστατεύσει τα ερευνητικά σκάφη στην Κρήτη από τουρκικές παρενοχλήσεις στο Αιγαίο για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Κρήτης - Κύπρου-Ισραήλ, είναι πιθανό να είχαμε κάτι περισσότερο από “τζαρτζαρίσματα”.
Δεν πάρθηκε τέτοια απόφαση, όμως, και αυτό ήταν περισσότερο πολιτική επιλογή παρά διπλωματική και στρατιωτική. Μάλιστα έγινε επιτυχημένη προσπάθεια συσκότισης από την ελληνική πλευρά, ώστε να μην πάρει διαστάσεις στο εσωτερικό το γεγονός ότι η Τουρκία έκανε επίδειξη δύναμης σε περιοχή που θεωρεί, αυθαίρετα, ζωτικό της χώρο βάσει και του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Αθήνα και Λευκωσία έχουν δεσμευτεί ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα συνεχιστεί. Επομένως, το ίδιο έργο θα παιχτεί ξανά όταν αρχίσουν οι έρευνες (που βρίσκονται σε παύση) χωρίς να είναι προβλέψιμο μέχρι πού θα φτάσει η Άγκυρα.
Οι αποφάσεις θα παρθούν ανάλογα με τα μηνύματα που θα έρχονται από την Ουάσιγκτον.
Το γενικότερο κλίμα επιδεινώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η ατζέντα της Διακήρυξη των Αθηνών φαίνεται να έχει χάσει τη δυναμική της. Οι συνομιλίες για συνυποσχετικό στη βάση του διαύλου Γεραπετρίτη-Φιντάν απέτυχαν, νέα Σύνοδος του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας δεν έχει οριστικοποιηθεί, ενώ μεγάλες πρωτοβουλίες δεν διαφαίνονται ούτε στον οικονομικό τομέα.
(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Στο Καρφί» που κυκλοφορεί από το πρωί του Σαββάτου)
