Ενόψει των Πανελληνίων 2026 και της προετοιμασίας των υποψηφίων για τις εισαγωγικές εξετάσεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση ο εκπαιδευτικός αναλυτής Στράτος Στρατηγάκης αναδεικνύει τα παράδοξα και τις βαθιές στρεβλώσεις του συστήματος εισαγωγής τονίζοντας ότι το Λύκειο και το Πανεπιστήμιο λειτουργούν ως δύο ασύνδετοι κόσμοι. Οι μαθητές εισάγονται σε Πανεπιστημιακά Τμήματα χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των σπουδών τους, γεγονός που δυσκολεύει τη μετάβαση από το Λύκειο και σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί ακόμη και σε εγκατάλειψη σπουδών.
Κεντρικό πρόβλημα αποτελεί το ότι τα κριτήρια εισαγωγής συχνά δεν σχετίζονται με το αντικείμενο των σπουδών. Μαθήματα όπως τα Λατινικά ή η Χημεία χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή σε Τμήματα όπου δεν έχουν καμία πρακτική εφαρμογή, ενώ αντίθετα βασικά γνωστικά αντικείμενα, όπως τα Μαθηματικά ή η Φυσική, είτε δεν εξετάζονται είτε έχουν εγκαταλειφθεί από τους υποψηφίους ήδη από το σχολείο. Αυτό δημιουργεί φοιτητές με ελλιπή γνωστική βάση, που δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα σπουδών τους.
Όπως εξηγεί χαρακτηριστικά «Η σχολή Ευελπίδων εντάσσεται από φέτος και στο 3ο και το 4ο Πεδίο, εκτός από το 2ο όπου ήδη ανήκει. Ο λόγος είναι ότι μένουν κενές θέσεις λόγω της ΕΒΕ. Αν δούμε το πρόγραμμα σπουδών της σχολής θα δούμε ότι είναι ευρύτατο· περιλαμβάνει Ιστορία, Ψυχολογία, Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Προγραμματισμό. Οι υποψήφιοι από το 3ο Πεδίο δεν γνωρίζουν Μαθηματικά και οι υποψήφιοι από το 4ο Πεδίο δεν γνωρίζουν Φυσική και Χημεία. Η παρακολούθηση των σπουδών είναι προβληματική για αυτούς τους υποψηφίους. Για τους ίδιους λόγους (ΕΒΕ) εντάχθηκαν σε προηγούμενο έτος και στο 4ο Πεδίο τα Τμήματα Περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα σπουδών απαιτεί γνώσεις Βιολογίας, Χημείας και Φυσικής για την επιτυχή παρακολούθησή του, που δεν έχουν οι υποψήφιοι από το 4ο Πεδίο.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σπουδές χωρίς βάση: Το πρόβλημα ξεκινά από το Λύκειο
Συνεχίζοντας τονίζει ότι «Είναι δυνατόν να εισάγονται στα Παιδαγωγικά Τμήματα υποψήφιοι που δεν έχουν εξεταστεί ποτέ στα Μαθηματικά, που στην καθημερινότητα του σχολείου σημαίνει ότι τα έχουν εγκαταλείψει από την Α Λυκείου; Θα κληθούν να τα διδάξουν χωρίς να τα γνωρίζουν (αναφέρομαι στους υποψηφίους που εισάγονται από το 1ο Πεδίο και αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των εισαγομένων, πάνω από 70%, στα Παιδαγωγικά). Μετά απορούμε γιατί οι μαθητές χάνουν επαφή με τα Μαθηματικά από το Δημοτικό.
Είναι λογικό να εισάγονται φοιτητές στα Τμήματα Ψυχολογίας που δεν έχουν εξεταστεί στα Μαθηματικά και δεν γνωρίζουν Στατιστική; Πώς θα κάνουν έρευνα με ερωτηματολόγιο; Ψάχνονται οι φοιτητές να κάνουν ιδιαίτερα για να περάσουν τη Στατιστική. Το ίδιο ισχύει για τους γιατρούς. Στη διάρκεια της πανδημίας χρειάστηκε να εξηγήσω στους φίλους μου τους γιατρούς την έννοια του ρυθμού μεταβολής για να ξέρουν πως να διαβάζουν τα στοιχεία που δημοσιεύονταν.Είναι λογικό να αποκλείονται από τα Τμήματα Τουρισμού οι υποψήφιοι από το 1ο Πεδίο, τη στιγμή που τα Μαθηματικά που απαιτούνται δεν είναι πολλά. Αν οι υποψήφιοι των Ανθρωπιστικών Σπουδών εξετάζονταν και σε light Μαθηματικά θα μπορούσαν να παρακολουθήσουν πιο άνετα τις σπουδές στα Παιδαγωγικά, την Ψυχολογία και θα μπορούσαν να εισάγονται και στις σχολές Τουρισμού, από όπου τώρα αποκλείονται λόγω Μαθηματικών.
Είναι λογικό να εισάγονται φοιτητές στα Τμήματα Ηλεκτρονικών Μηχανικών, Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης από το 4ο Πεδίο, χωρίς να γνωρίζουν Φυσική; Μηχανικός χωρίς Φυσική δεν γίνεται. Η σχολική πραγματικότητα λέει ότι τα περισσότερα παιδιά που επιλέγουν το 4ο Πεδίο το κάνουν επειδή φοβούνται τη Φυσική. Πώς μετά θα σπουδάσουν μία επιστήμη που βασίζεται στη Φυσική;»
Άλλο εξετάζεσαι, άλλο σπουδάζεις
«Υπάρχουν, όμως, και μαθήματα που αποτελούν κριτήριο εισαγωγής σε Τμήματα που δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές στο Τμήμα. Ο φοιτητής των Μαθηματικών εξετάζεται στη Χημεία· αν γράψει καλά στη Χημεία περνάει την ΕΒΕ και θεωρείται ικανός να σπουδάσει Μαθηματικά. Η τελευταία φορά που θα δει Χημεία στη ζωή του είναι η μέρα που θα εξεταστεί στις Πανελλαδικές. Δεν θα ξαναδεί ποτέ Χημεία στη φοιτητική του ζωή. Πώς μπορεί να είναι κριτήριο εισαγωγής στη σχολή; Φυσική θα διδαχθεί το πολύ σε ένα μάθημα επιλογής. Συνεπώς τα μισά από τα κριτήρια εισαγωγής στα Τμήματα Μαθηματικών δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές των Μαθηματικών. Αν τα Τμήματα Μαθηματικών ενταχθούν και στο 4ο Πεδίο, τότε θα αποτελούν κοινή σχολή και θα εισάγονται στα Τμήματα με άνισους όρους, όπως συμβαίνει με όλα τα κοινά Τμήματα.
Γιατί αποτελούν κριτήριο εισαγωγής τα Λατινικά για τους δασκάλους, τους νηπιαγωγούς και τους ψυχολόγους; Έχουν καμία σχέση με τις σπουδές τους; Καμία· δεν θα δουν Λατινικά ποτέ ξανά στη ζωή τους. Οι ψυχολόγοι δεν θα δουν ούτε Ιστορία στη διάρκεια των σπουδών τους. Μαθηματικά, όμως, που θα τους χρειαστούν δεν τα εξετάζονται και, κυρίως, δεν τα γνωρίζουν καθόλου. Συνεπώς στέλνουμε στα Πανεπιστήμια φοιτητές που, πολλές φορές, δεν έχουν τις γνώσεις για να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους και άλλες φορές έχουν εξεταστεί και έχει κριθεί η εισαγωγή τους σε μαθήματα που δεν έχουν καμία σχέση με τις σπουδές τους» τονίζει ορθώς ο κ. Στρατηγάκης.
Παράλληλα, τα Πανεπιστήμια δεν έχουν ουσιαστικό λόγο ούτε στον καθορισμό των εξεταζόμενων μαθημάτων ούτε στον αριθμό των εισακτέων, καθώς αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται κεντρικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο αριθμός των φοιτητών να μην συνδέεται με τις δυνατότητες των Τμημάτων (υποδομές και προσωπικό), οδηγώντας σε υποβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Το Εθνικό Απολυτήριο δεν είναι πανάκεια
«Φυσικά δεν υπάρχουν και κριτήρια για τον αριθμό των εισακτέων σε κάθε Τμήμα. Άλλον αριθμό φοιτητών ζητούν τα Τμήματα, άλλον αριθμό εισακτέων ορίζει το Υπουργείο Παιδείας, άλλος αριθμός φοιτητών εισάγεται λόγω ΕΒΕ. Θα έπρεπε να υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια για τον καθορισμό του αριθμού των εισακτέων. Να καθορίζεται σε σχέση με τον αριθμό μελών ΔΕΠ κάθε Τμήματος και τις κτηριακές του υποδομές. Αυτό θα έπρεπε να είναι δουλειά της ΕΘΑΑΕ. Βέβαια αν γινόταν κάτι τέτοιο θα αποκαλυπτόταν η τεράστια έλλειψη μελών ΔΕΠ και υποδομών, οπότε κανείς δεν ασχολείται» εξηγεί ο εκπαιδευτικός αναλυτής.
Μάλιστα καταλήγοντας τονίζει ότι όλες αυτές οι αστοχίες καταδικάζουν την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση σε προβληματική λειτουργία. «Το Εθνικό Απολυτήριο δεν αγγίζει κανένα από αυτά τα προβλήματα, διότι χρειάζεται ριζική αναδιάρθρωση του Λυκείου, που δεν μπορεί να γίνει διότι υποτίθεται ότι θα έχουμε καινούρια βιβλία στηριγμένα στα παλιά ωρολόγια προγράμματα. Ωραία ανακολουθία. Πρώτα αποφασίζουμε ότι δεν θα αλλάξουμε τα μαθήματα και τα ωρολόγια προγράμματα, γράφουμε βιβλία με αυτή την παραδοχή και μετά αποφασίζουμε να αλλάξουμε το Λύκειο» εξηγεί ο κ. Στρατηγάκης.
Όπως εύστοχα αντιλαμβάνεται κανείς το υφιστάμενο εξεταστικό σύστημα και η φιλοσοφία πάνω στην οποία έχει δομηθεί χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις, καθώς επιχειρούνται αλλαγές χωρίς να μεταβάλλονται τα βασικά δομικά στοιχεία του συστήματος. Οι Πανελλήνιες βρίθουν από σοβαρές ανακολουθίες που χρήζουν άμεσης θεραπείας.
