Η αυλαία για το Εθνικό Απολυτήριο ανοίγει επίσημα, μετά την ολοκλήρωση της σημερινής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Η συνάντηση σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη των διαδικασιών για μια από τις πιο σημαντικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις της τελευταίας δεκαετίας, με στόχο την αναβάθμιση του ρόλο του Λυκείου και την απαλλαγή του από την εξετασιοκεντρική φιλοσοφία των Πανελληνίων στο πλαίσιο της εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, ενώ συζητήθηκαν οι βασικές παράμετροι του μεταρρυθμιστικού σχεδίου και οι πρώτες ενέργειες που θα οδηγήσουν στην εφαρμογή του από το σχολικό έτος 2027-2028.
Όπως έχει τονίσει επανειλημμένως η υπουργός Παιδείας στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι η μετάβαση του Λυκείου από ένα πλαίσιο που λειτουργεί κυρίως ως προθάλαμος των Πανελληνίων σε μια βαθμίδα που παρέχει ουσιαστικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, δεξιότητες και δυνατότητες προσωπικής ανάπτυξης στους μαθητές. Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Παιδείας, η μετάβαση στο νέο σύστημα θα είναι σταδιακή, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή τόσο των μαθητών όσο και των εκπαιδευτικών. Η εφαρμογή του έχει ορίζοντα υλοποίησης την Α’ Λυκείου του σχολικού έτους 2027-2028 και θα επεκταθεί σταδιακά σε όλες τις τάξεις του Λυκείου.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dg5ai21010kp?integrationId=40599y14juihe6ly}
Οι πυλώνες του Εθνικού Απολυτηρίου
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται τρεις βασικοί πυλώνες:
- Τράπεζα Θεμάτων: Θα συγκεντρώνει και θα οργανώνει όλα τα εξεταστικά αντικείμενα και θέματα, με στόχο την ενιαία και αντικειμενική αξιολόγηση των μαθητών σε πανελλαδικό επίπεδο.
- Εθνική Αρχή Εξετάσεων: Η νέα αρχή θα έχει την ευθύνη για την οργάνωση, την εποπτεία και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του συστήματος αξιολόγησης.
- Εθνικό Σώμα Αξιολογητών: Θα συγκροτηθεί για να διασφαλίσει την ποιότητα, την αντικειμενικότητα και τη διαφάνεια στις διαδικασίες αξιολόγησης, καθώς και την καθολική εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα σχολεία.
Έχει συγκροτηθεί νομοπαρασκευαστική επιτροπή, η οποία επεξεργάζεται το θεσμικό πλαίσιο της μεταρρύθμισης και θα καθορίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής, τις αρμοδιότητες των οργάνων και τη λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων.
Συντονιστικό ρόλο θα έχει η ομάδα εθνικού διαλόγου υπό την προεδρία του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες και επιστημονικοί σύμβουλοι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων.
Δεν καταργούνται οι Πανελλήνιες: Το σχέδιο του Εθνικού Απολυτηρίου
Σε πρώτη φάση οι Πανελλήνιες διατηρούνται ως έχουν για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου θα ξεκινήσει από το σχολικό έτος 2027-2028, αρχίζοντας με τους μαθητές που θα φοιτούν τότε στην Α’ Λυκείου. Η σχολική επίδοση θα υπολογίζεται με συντελεστή ανά τάξη, ο οποίος θα προσμετράται στο τελικό αποτέλεσμα των πανελλαδικών εξετάσεων. Η προτεινόμενη ποσόστωση του συντελεστή ανά τάξη:
Α’ Λυκείου: 15%
Β’ Λυκείου: 35%
Γ’ Λυκείου: 50%
Οι τελικοί συντελεστές και τα μαθήματα που θα υπολογίζονται θα καθοριστούν μέσα από τον εθνικό διάλογο με τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τις οικογένειες, προκειμένου να υπάρξει διαφάνεια, ισορροπία και συνεννόηση πριν από την εφαρμογή του συστήματος.
Εθνικό Απολυτήριο με Πανελλήνιες σε πρώτη φάση: Οι 5 άξονες που θα αλλάξουν το Λύκειο
H εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Εθνικού Απολυτηρίου σύμφωνα με την αρμόδια Υπουργό βασίζεται σε πέντε βασικούς άξονες, οι οποίοι επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο του σχολείου, την αξιολόγηση, τις υποδομές και την εκπαιδευτική διαδικασία συνολικά.
Ο πρώτος άξονας αφορά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο του Λυκείου. Η στόχευση είναι η δημιουργία ενός ισχυρού και ενιαίου κορμού γνώσεων και δεξιοτήτων, ώστε όλοι οι μαθητές να έχουν πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου μάθηση, ανεξαρτήτως περιοχής κατοικίας ή σχολικής μονάδας. Μέσα από αυτόν τον άξονα, το Λύκειο αποσυνδέεται από την καθαρά εξεταστική λογική των Πανελληνίων και εστιάζει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν στην περαιτέρω εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Έμφαση θα δοθεί και σε επίπεδο σχολικής ζωής καθώς βασική επιδίωξη των αλλαγών είναι το Λύκειο να εδραιωθεί ως ως περιβάλλον μάθησης που ενισχύει τη συνεργασία, την ατομική και ομαδική ανάπτυξη, την κριτική σκέψη και την κοινωνική εμπλοκή των μαθητών. Κομβικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι εκπαιδευτικοί μέσω διαρκούς επιμόρφωσης. Το ΥΠΑΙΘΑ επένδύει πολλά στη συστηματική και ουσιαστική επιμόρφωση, με στόχο οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις, να αξιολογούν αντικειμενικά και να ενισχύουν τη μάθηση και την ανάπτυξη των μαθητών με σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους. Ο τέταρτος άξονας αφορά τις υποδομές, τόσο σχολικές όσο και ψηφιακές. Οι μαθητές θα μπορούν να αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες για έρευνα, συνεργασία και αξιολόγηση, ενώ τα σχολεία θα γίνουν περισσότερο λειτουργικά και προσβάσιμα για όλους. Ο πέμπτος και τελευταίος άξονας αφορά τους εγγυητές της διαφάνειας και της αδιαβλητότητας της εφαρμογής του Εθνικού Απολυτηρίου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι ρόλοι της Εθνικής Αρχής Εξετάσεων, της Τράπεζας Θεμάτων και του Εθνικού Σώματος Αξιολογητών που θα διασφαλίζουν αντικειμενική, διαφανή και ενιαία εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου σε όλη τη χώρα.
Πηγές του Υπουργείου Παιδείας τονίζουν στο Dnews ότι το Εθνικό Απολυτήριο φιλοδοξεί να προσδώσει πραγματικό εκπαιδευτικό βάρος στο Λύκειο, διασφαλίζοντας ότι οι μαθητές θα έχουν πλήρη προετοιμασία για τη ζωή, την περαιτέρω εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, μακριά από τη μονοδιάστατη λογική των Πανελληνίων.
Μητσοτάκης για Εθνικό Απολυτήριο: «Το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο»
Ο πρωθυπουργός στην έναρξη της σύσκευψης τόνισε ανέφερε: «Η σημερινή μας συνάντηση γίνεται όχι για να ανακοινώσουμε αποφάσεις, αλλά ουσιαστικά για να ανοίξουμε μία συζήτηση γύρω από ένα ζήτημα το οποίο πιστεύω ότι υπερβαίνει και ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους και σίγουρα θα έπρεπε να υπερβαίνει και κομματικούς υπολογισμούς.
Μιλώ για την εκπαίδευση των παιδιών μας. Δεν ανήκει το θέμα σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά, ανήκει στο μέλλον της πατρίδας μας. Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε ένα σύστημα παιδείας, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο, το οποίο, πρώτα και πάνω απ’ όλα, θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής. Οι μεταβολές που γίνονται στον χώρο της μάθησης είναι πραγματικά συγκλονιστικές, συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ένα παιδί το οποίο θα ξεκινήσει στο προνήπιο φέτος, θα τελειώσει το σχολείο το 2040. Είναι τα παιδιά τα οποία θα ζήσουν “στο πετσί τους” αυτές τις μεγάλες αλλαγές.
Άρα, αυτή η συζήτηση η οποία ουσιαστικά ξεκινά σήμερα είναι μια άσκηση στην οποία πρέπει να μετέχουν όλοι. Πρέπει να μετέχει προφανώς η πολιτεία, η οποία θα βάλει το πλαίσιο του διαλόγου, πρέπει να μετέχουν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, αλλά και τα ίδια τα παιδιά, οι ίδιοι οι μαθητές, σε έναν κοινό προβληματισμό, όπου θα αποτιμηθούν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2019 αλλά κυρίως θα μας δοθεί η ευκαιρία να συζητήσουμε για το μέλλον του Λυκείου, για το σχέδιο το οποίο πρέπει να έχει η χώρα γι’ αυτό το οποίο αποκαλούμε “Εθνικό Απολυτήριο”, από τη στιγμή που όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.
Πρέπει να έχει τη δική του ξεχωριστή αυτοτέλεια και να μπορεί να εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες και τις ικανότητες που θα έχουν, ανεξαρτήτως της πορείας την οποία θα ακολουθήσουν στη συνέχεια στη ζωή τους.
Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά του Λυκείου στην ανώτατη εκπαίδευση. Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολύ στην ενίσχυση και της τεχνικής εκπαίδευσης. Αλλά αυτό το οποίο είναι βέβαιο είναι ότι το Λύκειο, έτσι όπως είναι σήμερα, αναγνωρίζεται από όλους ότι έχει απωλέσει τον αυτοτελή εκπαιδευτικό του ρόλο και αυτό είναι κάτι το οποίο σίγουρα, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, θα πρέπει να αλλάξει. Αυτό, λοιπόν, το οποίο κάνουμε σήμερα είναι να ξεκινήσουμε ουσιαστικά τη διαδικασία ενός μεγάλου εθνικού διαλόγου. Θέλουμε να δώσουμε άπλετο χρόνο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μία ανεξάρτητη τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα οργανώσει τον διάλογο αυτό. Χαίρομαι γιατί επικεφαλής της είναι ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο κ. Μιχάλης Σφακιανάκης, τον οποίο ευχαριστώ για την προθυμία του και την ανταπόκρισή του σε αυτή την πρόσκληση, αλλά και πρόκληση που του απηύθυνε η Υπουργός.
Και θέλουμε να δώσουμε πολύ χρόνο σε αυτή τη συζήτηση, διότι ιδίως στα θέματα αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί και όλα πρέπει να προχωρήσουν, κ. Πρύτανη, με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς αγκυλώσεις. Θέλω να τονίσω ότι πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς, πολύ περισσότερο όταν τουλάχιστον δύο κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν ταχθεί υπέρ τέτοιων αλλαγών στο παρελθόν. Αυτό, λοιπόν, το οποίο θέλω να τονίσω σήμερα είναι μια πρόσκληση σε έναν δημιουργικό προβληματισμό. Η κυβέρνηση έχει κάποιες πρώτες απόψεις, έχει κάποιες πρώτες σκέψεις, αλλά απέχει πολύ από το να έχει καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς φανταζόμαστε το Λύκειο του μέλλοντος. Δεν θέλουμε να προκαταλάβουμε κανέναν. Θέλουμε να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο και ο σκοπός αυτής της άσκησης θα ήταν να μπορούσαμε να φτάναμε προς το τέλος του έτους σε μια νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν ευχής έργον εάν στηριζόταν και από περισσότερα του ενός κόμματος. Αυτό δεν θα ήταν μια επιτυχία της κυβέρνησης, νομίζω θα ήταν μια επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».
Ζαχαράκη: Στόχος ένα αυτοτελές ισχυρό Εθνικό Απολυτήριο
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε ότι: «διεξάγουμε έναν ειλικρινή διάλογο, ο οποίος δεν έχει σύντομο χρονικό ορίζοντα. Έχει όμως άπλετο χρόνο έτσι ώστε όλοι όσοι αναφέρατε να μπορέσουν να συμμετέχουν, με τη δυνατότητα κάτω από θεματικές τις οποίες ήδη έχουμε ορίσει, με τον ορίζοντα στο 2040 αλλά και με πολύ σαφείς απαντήσεις και στους γονείς και κυρίως στα παιδιά, για το τι πρέπει να περιμένουν τα επόμενα χρόνια, τι θα έπρεπε να περιμένουν στα θέματα των βιβλίων, των προγραμμάτων σπουδών, πώς θα μπορέσουμε το απολυτήριο το οποίο αυτή τη στιγμή έχει χάσει την ισχύ του ως μεμονωμένο επίτευγμα των παιδιών, να επανακτήσει την ισχύ, να μπορέσει να ισχυροποιηθεί και με δημόσια και δωρεάν εργαλεία, όπως είναι κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, κρατικό πιστοποιητικό για την πληροφορική, νέες ψηφιακές δεξιότητες, το προφίλ ενός μαθητή ο οποίος ξέρει να σκέφτεται συνθετικά.
Αυτό, όμως, χωρίς να ξεχάσουμε ότι δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Γι’ αυτό και στον εθνικό διάλογο, στο πλαίσιο, θα θυμίσουμε όλα αυτά που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Θα θυμίσουμε ότι προφανώς θεωρούμε ότι η παιδεία είναι μία εθνική υπόθεση και θα θελήσουμε να ορίσουμε ένα απόφοιτο, μία απόφοιτη η οποία πραγματικά μπορεί να διεκδικήσει και με ένα αυτοτελές ισχυρό Εθνικό Απολυτήριο το μέλλον της. Μπορεί το σχολείο και το Λύκειο να μετράει. Θα κοιτάξουμε, προφανώς, και τι συμβαίνει στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, από το Νηπιαγωγείο και το Γυμνάσιο. Και σίγουρα, θα αναφέρουμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις υποδομές, έχουν να κάνουν με τη συνεχή επιμόρφωση, την αξιολόγηση, και βέβαια, πώς θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε φαινόμενα τα οποία ξέρουμε ότι υπάρχουν πολλές φορές, της υπερβαθμολόγησης, της καλύτερης και πιο πιστής αποτύπωσης των δυνατοτήτων των παιδιών.
Νομίζουμε, λοιπόν, ότι θα είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα εννιάμηνη διαδικασία, με μία ανεξάρτητη αρχή που προΐσταται ο Πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων, θεσμικά κατοχυρωμένη, μαζί με ανθρώπους της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, όπως είπατε, όμως, και οι γονείς και τα παιδιά και οι εκπρόσωποι φορέων, για να μπορεί να υπάρχει μία ολότητα ως προς την καταγραφή των απόψεων. Και βέβαια, θα υπάρχει και μία δημόσια διαβούλευση με ψηφιακό τρόπο, καθώς ξέρουμε ότι τα ζητήματα παιδείας δεν μπορεί να είναι σε κλειστές αίθουσες. Ακριβώς όπως είπατε, καλούμε και τα υπόλοιπα κόμματα για την κατάθεση απόψεων. Θα πάμε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων άμεσα, την επόμενη εβδομάδα. Και βέβαια θα διευκρινίσουμε και υπόλοιπα ζητήματα και σε συνέντευξη Τύπου που θα ακολουθήσει».
Μιχάλης Σφακιανάκης: «Θα λάβουμε υπόψη μας τα διεθνή δεδομένα»
Ο επικεφαλής της ομάδας εθνικού διαλόγου και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλης Σφακιανάκης ανέφερε: «Θα ήθελα να ευχαριστήσω τόσο εσάς Πρωθυπουργέ, όσο και όλους τους παριστάμενους για την εμπιστοσύνη σας στο πρόσωπό μου, για να αναλάβω έναν ρόλο που πιστεύω ότι ο κάθε εκπαιδευτικός από τη στιγμή που ξεκινάει στο κομμάτι της εκπαίδευσης ονειρεύεται να παίξει έναν σημαντικό ρόλο ώστε η παιδεία, η οποία αν θέλουμε να μιλήσουμε για την παιδεία, πρέπει να ανατρέξουμε στην αρχαία ελληνική σκέψη, Ηράκλειτο, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, ήταν ουσιαστικά το κέντρο της πολιτείας. Τότε είχαν πολιτείες το κέντρο της πολιτείας ήταν η παιδεία. Άρα, εμείς λοιπόν οφείλουμε να θέσουμε σε ράγες σταθερές τα βασικά της παιδείας. Σίγουρα το Λύκειο είναι ένα κομμάτι που είναι σημαντικότατο στην πορεία ενός παιδιού, στα στάδια μόρφωσης που αντιμετωπίζει. Και σίγουρα θα πρέπει να φτάσουμε σε ένα σύστημα το οποίο θα διέπεται από την αξιολόγηση, που η αξιολόγηση αυτή θα έχει αποτελεσματικότητα, θα είναι δίκαιη, θα είναι σταθερή. Ευελπιστούμε να έχει και την ευρύτερη δυνατή συναίνεση αυτό το σύστημα, έτσι ώστε να μην παρατηρείται το φαινόμενο ότι αλλάζει μια κυβέρνηση και αλλάζει πολιτική στην παιδεία. Η πολιτική στην παιδεία πρέπει να είναι εθνική πολιτική. Υπάρχουν διεθνή δεδομένα τα οποία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Υπάρχουν οι νέες τεχνολογίες τις οποίες θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Και, προφανώς, όλα αυτά μπορούν να δράσουν βοηθητικά».
