Ειδικότερα, με τον νέο νόμο εισήχθη ένα ενιαίο, σύγχρονο και αποτελεσματικό πλαίσιο (άρθρα 195 έως 205Α του ν. 4957/2022 (Α΄141), όπως τροποποιήθηκαν με τον ν. 5224/2025 (Α΄142) με στόχο την ενίσχυση της λογοδοσίας, την εμπέδωση της ευνομίας και την προστασία της ακαδημαϊκής λειτουργίας στα πανεπιστήμια.
Κεντρικοί άξονες της μεταρρύθμισης είναι η θεσμοθέτηση ενιαίου πειθαρχικού συμβουλίου φοιτητών ανά Α.Ε.Ι., η καθορισμένη χρονική διάρκεια για την έναρξη και ολοκλήρωση των πειθαρχικών διαδικασιών, η υποχρεωτική επιβολή ποινής οριστικής διαγραφής σε περιπτώσεις αμετάκλητης καταδίκης για συγκεκριμένα κακουργήματα, καθώς και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης των πειθαρχικών υποθέσεων μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας που θα λειτουργήσει στο Υπουργείο εντός του 2026.
Η διευκρινιστική εγκύκλιος καθορίζει αναλυτικά:
- τη διαδικασία συγκρότησης του πειθαρχικού συμβουλίου φοιτητών,
- τη διαδικασία ανάδειξης εκπροσώπου των φοιτητών,
- τα πειθαρχικά παραπτώματα,
- τη διαδικασία άσκησης πειθαρχικής δίωξης,
- τις πειθαρχικές ποινές,
- το περιεχόμενο των αποφάσεων των πειθαρχικών οργάνων,
- καθώς και την υποχρέωση των Ιδρυμάτων να υποβάλλουν ετήσια απολογιστική έκθεση των πειθαρχικών υποθέσεων.
Η μεταρρύθμιση αυτή εντάσσεται στη συνολική πολιτική της Κυβέρνησης για την αναβάθμιση της ποιότητας, της ασφάλειας και της διαφάνειας στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε:
«Με το νέο θεσμικό πλαίσιο που διέπει το πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών μας, θέτουμε τις βάσεις για ένα πανεπιστήμιο που λειτουργεί με κανόνες, δικαιοσύνη και διαφάνεια. Θέλουμε ιδρύματα ανοιχτά στη γνώση και κλειστά στην ανομία. Πανεπιστήμια που υπηρετούν αποκλειστικά τη μόρφωση και προάγουν την αξιοκρατία. Με τις νέες διατάξεις ενισχύεται η λογοδοσία των οργάνων των Α.Ε.Ι., διασφαλίζοντας ότι κάθε ένα από αυτά, θα ασκεί τις αρμοδιότητές του με ευθύνη και αντικειμενικότητα. Η Πολιτεία οφείλει να οικοδομεί ένα περιβάλλον ασφάλειας και σεβασμού για κάθε φοιτητή και φοιτήτρια, και αυτό ακριβώς πράττουμε σήμερα. Η ευνομία και η συνέπεια δεν είναι τιμωρητικές έννοιες - είναι η προϋπόθεση για ελεύθερη ακαδημαϊκή ζωή και ουσιαστική πρόοδο. Για ένα σύγχρονο δημόσιο πανεπιστήμιο, αντάξιο των φοιτητών, των καθηγητών και της κοινωνίας μας».
Ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Καθ. Νικόλαος Παπαϊωάννου, δήλωσε σχετικά: «Με τις νέες διατάξεις διαμορφώνουμε έναν πειθαρχικό μηχανισμό με συγκεκριμένα χρονικά όρια και δυνατότητες άμεσης αντίδρασης, ώστε οι συνέπειες να επέρχονται έγκαιρα και με αντικειμενικότητα. Ενισχύεται η λογοδοσία των οργάνων των Α.Ε.Ι. που παραλείπουν να ασκήσουν τις προβλεπόμενες αρμοδιότητές τους και θεσπίζονται μηχανισμοί εποπτείας τόσο για τις πειθαρχικές όσο και για τις ποινικές υποθέσεις των φοιτητών. Πρόκειται για μια ουσιαστική θεσμική τομή που ενδυναμώνει τη διαφάνεια, τη συνέπεια και το κύρος της Ανώτατης Εκπαίδευσης, αλλά και την ασφάλεια των Ιδρυμάτων στη χώρα μας».
