Ο πρωθυπουργός επιβεβαίωσε στη ΔΕΘ τα σχέδια για την θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου προτρέποντας τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμμετάσχουν με προτάσεις στον σχετικό εθνικό διάλογο που θα ξεκινήσει τον επόμενο μήνα, καθώς, όπως είπε, «μιλάμε για μια τεράστια αλλαγή, η οποία πρέπει να εξεταστεί από κοινού με τα κόμματα για να εφαρμοστεί σε βάθος τετραετίας».
Με τον πλέον επίσημο τρόπο ανοίγει η συζήτηση για ένα σύστημα που φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τη λειτουργία του Λυκείου. Το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε ισχύ από το σχολικό έτος 2029–2030, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος προσαρμογής. Ο σχεδιασμός από πλευράς Υπουργείου Παιδείας προβλέπει ότι η πρώτη τάξη η οποία θα ωφεληθεί και θα ενταχθεί στο σύστημα του Εθνικού Απολυτηρίου είναι τα παιδιά τα οποία μόλις τελείωσαν τη Β’ Γυμνασίου και θα φοιτήσουν φέτος στη Γ’ Γυμνασίου, με την προοπτική να ενταχθούν στην Α’ Λυκείου, του χρόνου, σε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας του Λυκείου.
Εθνικό Απολυτήριο: Το νέο «διαβατήριο» εισόδου στα ΑΕΙ χωρίς Πανελλήνιες
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού του Εθνικού Απολυτηρίου είναι η αναβάθμιση του παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου, η καλλιέργεια γνώσης, δεξιοτήτων και αυτογνωσίας και η ενίσχυση της σύνδεσης του σχολείου με την κοινωνία. Το νέο σύστημα προωθεί τη συνεχή αξιολόγηση και μειώνει την υπερβολική εξάρτηση από τις Πανελλήνιες, μετατοπίζοντας το βάρος από την εξετασιοκεντρική προσέγγιση στην συνολική πορεία του μαθητή. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα που έχουν τεθεί υπό συζήτηση το μοντέλο Λυκείου και η εισαγωγή Εθνικού Απολυτηρίου θα περιλαμβάνει:
Επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών: Νέο εκπαιδευτικό περιεχόμενο, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες ανάγκες και δεξιότητες.
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών: Συστηματική ενίσχυση του ρόλου των εκπαιδευτικών, ώστε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας φιλοσοφίας μάθησης.
Ενίσχυση της παιδαγωγικής λειτουργίας: Κάθε τάξη αποκτά αυξημένη παιδαγωγική στήριξη, με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση και καθοδήγηση των μαθητών.
Καθιέρωση προαγωγικών και απολυτήριων εξετάσεων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου: Οι εξετάσεις θα έχουν αναβαθμισμένο ρόλο και θα συνδέονται με την πορεία του μαθητή.
Αναβαθμισμένη Τράπεζα Θεμάτων: Διευρυμένο και επικαιροποιημένο αποθετήριο θεμάτων για αξιολόγηση με ίσους όρους.
Διαβαθμισμένες εξετάσεις: Εξετάσεις διαφορετικών επιπέδων δυσκολίας, ώστε να υπάρχει δυνατότητα προσαρμογής στις ικανότητες και τις επιλογές των μαθητών.
Εσωτερικά και εξωτερικά εργαλεία εποπτείας και αξιολόγησης: Ενίσχυση της αξιοπιστίας και της διαφάνειας του νέου συστήματος.
Επέκταση πιστοποίησης ξένων γλωσσών εντός του σχολείου: Οι μαθητές θα μπορούν να αποκτούν αναγνωρισμένα πιστοποιητικά ξένων γλωσσών χωρίς να χρειάζονται εξωτερικές εξετάσεις.
Το επικρατέστερο σενάριο θέλει η η τελική βαθμολογία του Εθνικού Απολυτηρίου να διαμορφώνεται μέσω ενδοσχολικών εξετάσεων με θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων, σε βασικά μαθήματα κάθε κατεύθυνσης (π.χ. Μαθηματικά, Φυσική, Ιστορία, Οικονομία, Έκθεση). Για τον προσδιορισμό του βαθμού του Εθνικού Απολυτηρίου, θα συνυπολογίζονται οι βαθμοί των τριών τάξεων του Λυκείου με ειδικό συντελεστή ανά τάξη. Ιδιαίτερη έμφαση θα δίνεται στην Β και στην Γ Λυκείου με αντίστοιχη ποσόστωση που θα καθορίζει και θα διαμορφώνει τον τελικό βαθμό απολυτηρίου.
Η δομή των εξετάσεων για το Εθνικό Απολυτήριο
Ο νέος τρόπος αξιολόγησης στο Λύκειο και για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου θα βασίζεται σε ένα ισορροπημένο σύστημα τεστ, που συνδυάζει διαφορετικές μεθόδους αξιολόγησης, με κύριο στόχο, σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, την υψηλή αντικειμενικότητα, αξιοπιστία και εγκυρότητα. Ανάλογα με το μάθημα, οι δοκιμασίες θα περιλαμβάνουν διάφορους τύπους ερωτήσεων:
Ανοιχτού τύπου, όπως ερωτήσεις ανάπτυξης ή δοκιμίου.
Επίλυσης προβλημάτων, που αξιολογούν τις δεξιότητες εφαρμογής γνώσεων.
Σύντομης απάντησης, οι οποίες βαθμολογούνται με βάση προκαθορισμένα κριτήρια από εξειδικευμένους κριτές.
Κλειστού τύπου, όπως ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, συμπλήρωσης κενών, σύζευξης ή διάταξης, που προσφέρουν σαφή και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Αυτό το μοντέλο στοχεύει στην ολιστική αξιολόγηση του μαθητή, συνδυάζοντας γνώση, δεξιότητες και κριτική σκέψη.
Το παράδειγμα της Ευρώπης «πυξίδα« για το ελληνικό μοντέλο
Πηγές του Υπουργείου Παιδείας τόνισαν στο Dnews ότι η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου δεν είναι απλά μια μεταρρύθμιση. Είναι στρατηγική επιλογή με ορίζοντα και συνέχεια. Ένα έργο που ενώνει το σχολείο με την κοινωνία και χτίζει το μέλλον των νέων με σταθερά θεμέλια. Όπως έχει τονίσει η αρμόδια υπουργός «θέλουμε να οδηγηθούμε σε κάτι πιο αποκεντρωμένο. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, παρατηρούμε την υιοθέτηση αποκεντρωμένων συστημάτων εκπαίδευσης όπου οι εξετάσεις οργανώνονται τοπικά, από ειδικές επιτροπές, τα θέματα είναι κοινά σε εθνικό επίπεδο, εξασφαλίζοντας ενιαία κριτήρια». Όπως έχει υποστηρίξει η Σοφία Ζαχαράκη «σε ορισμένες χώρες προβλέπεται και προπαρασκευαστικό έτος ανάμεσα στην υποχρεωτική και την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Έτσι οι μαθητές αποκτούν χρόνο και στήριξη, ώστε να επιλέξουν πιο συνειδητά την εκπαιδευτική τους κατεύθυνση».
Μάλιστα το ελληνικό προς υλοποίηση μοντέλο εμπνέεται από ευρωπαϊκά συστήματα όπως το Matura, Abitur και Baccalauréat, προσαρμοσμένα στις εθνικές ανάγκες. Προς αυτή την κατεύθυνση έχουν ήδη συγκροτηθεί δύο επιστημονικές επιτροπές με συμμετοχή του ΙΕΠ και πανεπιστημιακών για τον σχεδιασμό της αντίστοιχης εκπαιδευτικής πρότασης για τους μαθητές της τελευταίας βαθμίδας της δευτεροβάθμιας. Στόχος είναι η αποκατάσταση του παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου και η διασφάλιση ενός αξιόπιστου τίτλου σπουδών που ανοίγει δρόμους στους νέους.
Το Εθνικό Απολυτήριο τονίζεται από το ΥΠΑΙΘΑ θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με δίκαια και μετρήσιμα κριτήρια, προωθώντας ένα σταθερό και βιώσιμο εκπαιδευτικό μέλλον για όλους τους μαθητές.
Ο κίνδυνος ανάδυσης ενός εξετασιοκεντρικού Λυκείου
Βέβαια δεν είναι λίγες οι φωνές όσων εκπαιδευτικών επισημαίνουν ότι, ενώ το σχέδιο φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη σημασία του Λυκείου και του απολυτηρίου, υπάρχουν κίνδυνοι να μετατραπεί το σχολείο σε εξετασιοκεντρικό θεσμό, με έντονη πίεση για επιδόσεις και αυξημένα έξοδα για τις οικογένειες. Μάλιστα δεν είναι λίγοι όσοι τονίζουν ότι ολόκληρος ο σχεδιασμός ουσιαστικά μετατρέπει τις προαγωγικές εξετάσεις του Λυκείου σε μια μορφή τριπλών Πανελληνίων που κάθε άλλο παρά προάγουν την ουσιαστική μάθηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων των μαθητών. Μάλιστα εγείρονται προβληματισμοί για αύξηση της πίεσης στους μαθητές για υψηλές επιδόσεις γεγονός που θα οδηγήσει στην εκτίναξη της παραπαιδείας από το Γυμνάσιο.
Υπό το πρίσμα αυτών των δεδομένων ανοίγει και επίσημα ο διάλογος για τον μέλλον της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με το ερώτημα αν το Εθνικό Απολυτήριο θα αποτελέσει ευκαιρία ανασύνταξης ή αποθέωση της παραπαιδείας.
