Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι οι φωτογραφίες από την – πρώτη στην ιστορία – τριμερή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ θα κυριαρχούν στα πρωτοσέλιδα των μεγάλων εφημερίδων και τα πρώτα θέματα των σημαντικότερων ιστοσελίδων του κόσμου την ερχόμενη Τετάρτη και Πέμπτη. Θα μπορούσαμε, μάλιστα, να θεωρήσουμε από τώρα δεδομένο ότι θα συνοδεύονται από τίτλους που θα παραπέμπουν στη «Νέα Γιάλτα», όπως ακριβώς έγινε από τη στιγμή που επιβεβαιώθηκε επισήμως ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί (πιθανότατα την Πέμπτη) και οι τρεις ηγέτες θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, η οποία διεξάγεται το συγκεκριμένο διήμερο στην πόλη Σενζέν.
«Οι προετοιμασίες για τη σύνοδο έχουν προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας, το 1945, όπου οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Σοβιετικής Ένωσης συμφώνησαν να μοιράσουν τη Γερμανία και το Βερολίνο σε τέσσερις ζώνες στρατιωτικής κατοχής, οριστικοποιώντας και τα σχέδια για τη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών», σημειώνει στο σχετικό ρεπορτάζ της η γαλλική le Monde, αιτιολογώντας έτσι και την ανησυχία που έχουν εκφράσει τόσο ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και αρκετοί Ευρωπαίοι.
«Στο μυαλό του Πούτιν βρίσκεται μια νέα Γιάλτα, στην οποία οι τρεις κυρίαρχες δυνάμεις θα επιδιώξουν να μοιράσουν τον κόσμο σε σφαίρες επιρροής, με πρώτη και καλύτερη την Ευρώπη», τόνισε από την πλευρά της η ιταλική la Repubblica, αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί ότι είναι κατά βάση ο πρόεδρος της Ρωσίας αυτός που θέλει να δώσει τέτοιο χαρακτήρα στην επικείμενη συνάντηση της Πέμπτης.
Η αλήθεια, όμως, είναι ότι οι συγκρίσεις είναι τουλάχιστον παρακινδυνευμένες, μια και κάθε άλλο παρά δεδομένο είναι ότι οι τρεις… συνδαιτημόνες θα πετύχουν να κάνουν τη «μοιρασιά» του κόσμου. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι έτσι κι αλλιώς την επιδιώκουν και θα ήθελαν να κλείσουν τα τεφτέρια τους αποφεύγοντας μια γενικευμένη κατά μέτωπο αναμέτρηση, που μπορεί να αποβεί μοιραία για την ανθρωπότητα.
Γιάλτα, μια «εκκρεμότητα»
«Η Γιάλτα παραμένει μια υπόθεση που δεν έχει κλείσει, μια εκκρεμότητα. Έχει πιο μακρύ παρελθόν από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι και ενδεχομένως να έχει και πιο δυσοίωνο μέλλον». Αυτά έγραφε στο περιοδικό Foreign Affairs ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, ένας από τους μεγαλύτερους γκουρού της αμερικανικής και διεθνούς διπλωματίας. Το έκανε δε στα τέλη του 2024, περίπου τέσσερις δεκαετίες μετά τη Διάσκεψη των νικητών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία «κλείδωσε» τον μεταπολεμικό χάρτη του πλανήτη – μέχρι, τουλάχιστον, τη στιγμή που έπεσε με πάταγο το Τείχος του Βερολίνου.
Από τότε, βεβαίως, που ο Μπρεζίνσκι διατύπωνε τις παραπάνω σκέψεις έχουν περάσει άλλα τόσα χρόνια. Μόνο που η ιστορία δείχνει να κάνει κύκλους και ο πλανήτης μυρίζει ξανά «μπαρούτι» από άκρου εις άκρον. Όσο για τις μεγάλες δυνάμεις του – δηλαδή ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία και, σε ένα βαθμό, Ευρώπη – βρίσκονται εδώ και χρόνια σε κατάσταση πολεμικής εμπλοκής ή καθεστώς πολεμικής ετοιμότητας. Δεν είναι λίγοι, μάλιστα, εκείνοι που θεωρούν πως ο Τρίτος Παγκόσμιος δεν είναι απλώς προ των πυλών, αλλά έχει ήδη ξεκινήσει, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να τελειώσει εάν δεν θα βρουν μεταξύ τους οι πρωταγωνιστές του, χαράζοντας τις νέες γεωπολιτικές και οικονομικές διαχωριστικές γραμμές.
Τα πράγματα, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλά. Όχι μόνο επειδή ο Τραμπ προέρχεται από μια βαριά εκλογική ήττα και οι συνομιλητές του θα το σκεφτούν διπλά προτού συμφωνήσουν μαζί του κάτι το οποίο σύντομα μπορεί να αναθεωρηθεί. Ούτε απλώς διότι στο «παζάρι» δεν θα μετέχουν ούτε οι άμεσα ενδιαφερόμενοι ούτε οι Ευρωπαίοι οι οποίοι, παρά τις εμφανείς αδυναμίες τους, παραμένουν μια υπολογίσιμη δύναμη.
Η βασική αιτία είναι ότι της «ορίτζιναλ» Γιάλτας είχε προηγηθεί ένας πόλεμος, ο οποίος ανέδειξε καθαρά νικητές και ηττημένους, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα. Κατά συνέπεια, η σύνοδος της Σενζέν το πολύ να μοιάζει με εκείνη της Τεχεράνης, που είχε πραγματοποιηθεί στο τέλος του 1943, όταν είχε αρχίσει να διαφαίνεται στον ορίζοντα ότι ο «Άξονας» δεν θα επικρατούσε. Αλλά κι αυτό ακόμη το σενάριο μοιάζει πολύ
Τέσσερα πιάτα στο… μενού των «3»
ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Τα πέντε χρόνια είναι αρκετά;
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συμπληρώνει τα πέντε χρόνια στις 24 Φεβρουαρίου 2027 και τις χώρες τους να εμπλέκονται σε αυτόν άμεσα ή έμμεσα – η Ρωσία είναι αυτή που εισέβαλε, οι ΗΠΑ εκείνες που έχουν παρέχει την πιο πολύτιμη βοήθεια στο Κίεβο (κυρίως στρατιωτική και σε πληροφορίες) και την Κίνα να αποτελεί το βασικό στήριγμα της Μόσχας – τα σενάρια για τη συνέχισή του ή τον τρόπο τερματισμού του προφανώς θα είναι παρόντα. Η απουσία, όμως, της Ευρώπης από το τραπέζι, όπως συνέβη και στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις του Αμπού Ντάμπι, περιορίζει τις πιθανότητες να γίνουν ουσιαστικά βήματα προς μια οριστική και βιώσιμη συμφωνία. Ειδικά καθώς οι Ουκρανοί ποντάρουν ολοένα λιγότερο στις ΗΠΑ και, κυρίως στον σημερινό τους πρόεδρο.
ΙΡΑΝ - ΠΕΡΣΙΚΟΣ: Ντόναλντ, δυστυχώς χάσαμε!
Οι τρεις χώρες είναι μέρος και αυτού του πολέμου, αν και σε διαφορετικούς ρόλους από ό,τι στην Ουκρανία. Εδώ, επιτιθέμενος είναι οι Αμερικανοί, ενώ Ρωσία και Κίνα στηρίζουν το Ιράν στρατιωτικά, οικονομικά και με πληροφορίες – πιο ενεργά η πρώτη και από μεγαλύτερη απόσταση η δεύτερη. Τα συνεχιζόμενα πλήγματα σε βάρος τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ και η χθεσινή επίθεση που εξαπέλυσαν οι Φρουροί της Επανάστασης κατά του Μπαχρέιν αποδεικνύουν πως ούτε το συγκεκριμένο μέτωπο θα κλείσει εύκολα ή γρήγορα. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο Τραμπ, αναιρώντας όσα διέρρεε πριν τις ενδιάμεσες εκλογές, αποκλείει (για την ώρα) νέα επίθεση, παραδεχόμενος ουσιαστικά την ήττα του – έστω και αν δεν θέλει να δώσει στον αντιπρόεδρο Βανς τα εύσημα της ειρήνης.
ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Στη «σκιά» της Nvidia
Το κατασκοπευτικό σκάνδαλο της Nvidia, που ήρθε στην επιφάνεια με… ερωτικό περιτύλιγμα, ρίχνει νέες σκιές στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο, το οποίο άλλωστε από την πρώτη στιγμή κατηγορείται ευθέως από τους Αμερικανούς ως υπεύθυνο – προειδοποιώντας, με τη σειρά του, να μην χρησιμοποιηθεί η υπόθεση ως πρόσχημα για νέες κυρώσεις και περιορισμούς στις εξαγωγές ημιαγωγών στην Κίνα Η υπόθεση δεν θα αφήσει ανέγγιχτες ούτε τις προσωπικές σχέσεις του Τραμπ με τον Σι (ο Πούτιν εδώ είναι μάλλον κομπάρσος), για τους οποίους η συνάντηση στη Σενζέν θα είναι η τρίτη στη διάρκεια του 2026 ενώ, εκτός μεγάλου απροόπτου, θα ακολουθήσει και μια τέταρτη, στη σύνοδο κορυφής της G20 που θα πραγματοποιηθεί στις 14-15 Δεκεμβρίου, στο Μαϊάμι της Φλόριντα.
ΠΥΡΗΝΙΚΑ: Νέα κούρσα ή ένστικτο επιβίωσης;
ΗΠΑ και Ρωσία αποτελούν τις δύο παραδοσιακά μεγάλες πυρηνικές υπερδυνάμεις του πλανήτη, με την Κίνα να ενισχύεται ταχύτατα και σε αυτό το επίπεδο και να διεκδικεί ήδη ισότιμη θέση στο κλαμπ. Οι τρεις τους, σε κάθε περίπτωση, έχουν στη διάθεσή του χιλιάδες κεφαλές, ικανές να εξαφανίσουν κάθε μορφή ζωής από τη Γη για τις πολλές επόμενες δεκαετίες – ενδεχομένως και για πάντα – στην περίπτωση που «πατήσουν το κουμπί». Η πρόσφατη εκπνοή της συνθήκης New Start, ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία, φέρνει προ των πυλών μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών, καθώς δεν υφίσταται πλέον επίσημο πλαίσιο ελέγχου τους. Ο Λευκός Οίκος, πάντως, διεμήνυσε ότι ο Τραμπ θα επιδιώξει σε αυτή τη συνάντηση να γίνουν βήματα προς μια νέα δεσμευτική τριμερή Σενζέν της Κίνας (συμμετέχουν Ντ. Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ, Βλ. Πούτιν και άλλοι ηγέτες).
(Ο Γιώργος Παυλόπουλος είναι δημοσιογράφος - Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)





























