Η κοινωνική διάκριση που έκανε ο υφυπουργός της ΝΔ Χάρης Θεοχάρης προσδιόρισε με σαφήνεια τις διαχωριστικές γραμμές των επόμενων εθνικών εκλογών. Η Ελλάδα χωρίζεται ανάμεσα στους νοικοκύρηδες και τους κακομοίρηδες.
«Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη. Υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες. Δεν υπάρχουν μόνο κακομοίρηδες», δήλωσε ο υφυπουργός της ΝΔ. Νοικοκύρηδες θεωρεί εκείνους που η κυβέρνηση αναγνωρίζει ως δικά της παιδιά, τους ψηφοφόρους της. Κακομοίρηδες, όλους τους άλλους.
Ποιοι είναι, όμως, αλήθεια οι νοικοκύρηδες και ποιοι οι κακομοίρηδες; Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία στην οποία βασίζει τη δημοσκοπική της υπεροχή η Νέα Δημοκρατία ήταν νοικοκύρηδες, πώς ανέχονται τόσα χρόνια αυτήν την παρακμή; Πώς αυτοί οι νοικοκύρηδες συμβιβάζονται με την ανοχή στη διαφθορά, την αποδοχή της χρεοκοπίας, την πολιτική της ακρίβειας και το ξεπούλημα των περιουσιών τους;
Είναι πράγματι νοικοκύρηδες ή απλώς βολεύονται με την εξουσία;
Το λούμπεν προλεταριάτο
Το λούμπεν προλεταριάτο, κατά τον Καρλ Μαρξ, συγκροτείται από ετερόκλητα κοινωνικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται πολιτικά. Στη «18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», ο Μαρξ περιέγραψε πώς ο Βοναπάρτης τα στρατολόγησε και τα οργάνωσε ως στήριγμα της εξουσίας του.
Στους «Ταξικούς αγώνες στη Γαλλία», ο Μαρξ περιέγραψε τη χρηματιστική αριστοκρατία στην κορυφή της κοινωνίας – μία ισχυρή μερίδα τραπεζιτών, χρηματιστηριακών παραγόντων και μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων - ως αναβίωση του λούμπεν προλεταριάτου στην κορυφή της αστικής κοινωνίας. Κατήγγελλε την ιδιοποίηση εκ μέρους τους όσων παράγουν οι άλλοι και την εκμετάλλευση της κρατικής εξουσίας για προσωπικό τους όφελος.
Η οικονομική κατάσταση ενός ανθρώπου δεν αρκεί για να κριθεί η κοινωνική του στάση. Το ερώτημα είναι από πού προέρχεται το όφελός του και τι αποδέχεται προκειμένου να το διατηρήσει.
Η επιβράβευση της χρεοκοπίας
Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία ήταν νοικοκύρηδες, πώς εξακολουθούν να ψηφίζουν το κόμμα που οδήγησε τη χώρα στην χρεοκοπία;
Η κοινωνία πλήρωσε τη χρεοκοπία πολύ ακριβά. Μισθοί και συντάξεις περικόπηκαν. Επιχειρήσεις έκλεισαν. Περιουσίες χάθηκαν. Οι οικονομίες των γονιών εξαντλήθηκαν για να στηρίξουν τα παιδιά τους. Νέοι εγκατέλειψαν τη χώρα για να μπορέσουν να ζήσουν από την εργασία τους.
Οι νοικοκύρηδες οφείλουν να ζητήσουν λογαριασμό για τη χρεοκοπία. Να βρεθούν οι υπεύθυνοι. Να αποδοθεί δικαιοσύνη. Δεν τους τιμούν. Δεν τους επιβραβεύουν με την ψήφο τους.
Η ανοχή στη διαφθορά
Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία που στηρίζει τη ΝΔ στην εξουσία ήταν νοικοκύρηδες, πώς εξακολουθούν να υποστηρίζουν αυτό το σύστημα, τη στιγμή που το 97% της κοινωνίας θεωρεί ότι στη χώρα κυριαρχεί η διαφθορά;
Η διαφθορά πληρώνεται από το εισόδημα κάθε οικογένειας. Όταν το κράτος αγοράζει ένα έργο ακριβότερα από όσο κοστίζει, η διαφορά καλύπτεται από τους φόρους των πολιτών. Τα χρήματα που καταλήγουν σε μια μίζα λείπουν από ένα νοσοκομείο, ένα σχολείο, έναν δρόμο. Ο πολίτης πληρώνει τον φόρο, αλλά δεν παραλαμβάνει την υπηρεσία. Αναγκάζεται να πληρώσει ξανά για έναν ιδιώτη γιατρό ή για το φροντιστήριο του παιδιού του. Και ο επιχειρηματίας που χάνει μια δουλειά επειδή ο ανταγωνιστής του έχει πολιτικό προστάτη στερείται έσοδα που θα κάλυπταν μισθούς και νέες θέσεις εργασίας.
Η αξιοκρατία ακυρώνεται όταν η γνωριμία αποδίδει περισσότερο από την ικανότητα. Ο εργαζόμενος που διαθέτει προσόντα παραμερίζεται από εκείνον που διαθέτει πρόσβαση. Ο επιχειρηματίας που ακολουθεί τους κανόνες ανταγωνίζεται εκείνον που εξαιρείται από αυτούς. Ο πολίτης χρηματοδοτεί ένα σύστημα που περιορίζει τις δικές του ευκαιρίες.
Ο νοικοκύρης ελέγχει πού πηγαίνουν τα χρήματά του. Συγκρίνει τιμές, εξετάζει δαπάνες, ζητά λογαριασμό. Όποιος ανέχεται τη διαφθορά αποδέχεται να πληρώνει τις μίζες από το εισόδημα της οικογένειάς του. Όποιος ωφελείται από αυτήν αποδέχεται να πληρώνουν οι άλλοι για τη δική του εξυπηρέτηση.
Ο φόρος πληθωρισμού
Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία ήταν νοικοκύρηδες, πώς αποδέχονται να πληρώνουν εδώ και τόσα χρόνια έναν άδικο φόρο πληθωρισμού, χωρίς να τον έχουν εγκρίνει;
Αφού το ΑΕΠ αυξάνεται, γιατί η πλειοψηφία των πολιτών ζει χειρότερα σήμερα από ότι το 2019; Πού είναι τα λεφτά; Η απάντηση βρίσκεται στο ταμείο του σουπερμάρκετ, στην πληρωμή του ενοικίου, στον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος.
Οι τιμές στην Ελλλαδα ανέβηκαν σαν να ζούμε στη Γαλλία. Οι μισθοί παρέμειναν στην εποχή της Ψωροκώσταινας.
Ο πληθωρισμός είναι ένας βίαιος μηχανισμός αναδιανομής, από τους πολλούς προς τους λίγους.
Οι χρεοκοπημένες χώρες της Λατινικής Αμερικής γνώρισαν αυτόν τον μηχανισμό πολύ πριν από εμάς. Οι οικονομολόγοι τον ονόμασαν inflation tax - φόρο πληθωρισμού. Από την αύξηση των τιμών η κυβέρνηση εισπράττει περισσότερους φόρους, χωρίς να αυξάνει τους φορολογικούς συντελεστές. Κουτοπονηριά. Με αποτέλεσμα, ο πολίτης να πληρώνει ένα κόστος που ποτέ δεν έχει εγκρίνει.
Οι πολίτες δουλεύουν περισσότερο για να αγοράσουν ακριβότερα όσα αγόραζαν πριν. Για τα ίδια αγαθά. Τις ίδιες υπηρεσίες. Το ίδιο ψωμί. Την ίδια βενζίνη. Το ίδιο γάλα. Τα χρήματα που χάνουν από την ακρίβεια λείπουν από τις οικονομίες τους, τις διακοπές τους, τις σπουδές των παιδιών τους.
Οι νοικοκύρηδες προστατεύουν την αξία των κόπων τους. Πώς αποδέχονται να πανηγυρίζει η κυβέρνηση για τα περισσότερα χρήματα που εισπράττει, όταν αυτά λείπουν από το σπίτι τους;
Η στεγαστική κρίση
Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία ήταν νοικοκύρηδες, γιατί αποδέχονται το ξεπούλημα των σπιτιών τους στους ξένους;
Για δεκαετίες, η κατοχή ενός σπιτιού αποτελούσε τη μεγαλύτερη ασφάλεια μιας οικογένειας. Η οικογενειακή επιχείρηση μεταφερόταν από γενιά σε γενιά. Ο κόπος των γονιών έδινε στα παιδιά μια αφετηρία. Σήμερα, η Ελλάδα ξεπουλά τα σπίτια, τη γη, τα ξενοδοχεία και τις επιχειρήσεις της.
Μια ολόκληρη γενιά δεν έχει σπίτι για να μείνει. Δεν μπορεί όχι μόνο να αγοράσει, αλλά ούτε και να νοικιάσει. Η αδυναμία δημιουργίας νοικοκυριού αναβάλλει τη δημιουργία οικογένειας. Η στεγαστική κρίση είναι η κληρονομιά που αφήνει αυτό το σύστημα για τις επόμενες γενιές.
Η πώληση περιουσιών μεταβιβάζει και τα μελλοντικά εισοδήματα. Όταν πωλείται μία επιχείρηση, αλλάζει ο δικαιούχος των κερδών των επόμενων δεκαετιών. Ποιος θα εισπράττει τα έσοδα τα επόμενα είκοσι και τριάντα χρόνια; Πως θα ζουν στο μέλλον οι Έλληνες;
Το ξεπούλημα δεν είναι ανάπτυξη, είναι παρακμή.
Η υποθήκευση της επόμενης γενιάς
Αν αυτή η κοινωνική μειοψηφία ήταν νοικοκύρηδες, πώς αποδέχονται να ζουν εις βάρος των επόμενων γενεών;
Οι νοικοκύρηδες προστατεύουν την περιουσία που κληρονόμησαν και δημιουργούν προϋποθέσεις για μια καλύτερη ζωή.
Σήμερα, το χρέος της χώρας είναι μεγαλύτερο από όταν χρεοκόπησε. Η προηγούμενη γενιά είχε ένα σπίτι για να ζήσει. Σήμερα, ζει με τους γονείς της. Η προηγούμενη γενιά ζούσε σε ένα υγιές περιβάλλον. Η επόμενη γενιά θα ζήσει σε μια γη που κινδυνεύει να καταστραφεί. Το 2000 η Ελλάδα είχε 10 εκατομμύρια πολίτες. Το 2050 θα έχει δύο εκατομμύρια λιγότερους και η Τουρκία 25 εκατομμύρια περισσότερους.
Για πενήντα σχεδόν χρόνια, κάθε νέα γενιά θεωρούσε αυτονόητο ότι θα ζήσει καλύτερα από την προηγούμενη. Αυτή ήταν η υπόσχεση της Μεταπολίτευσης. Σήμερα, το κοινωνικό συμβόλαιο της παλιάς Μεταπολίτευσης έχει διαρραγεί.
Οι νοικοκύρηδες ζούσαν για τις επόμενες γενιές. Το λούμπεν προλεταριάτο τρώει από τις επόμενες.
(Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο «Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση)
