Στην απόγνωσή της, μπροστά στη διαφαινόμενη απώλεια του στρατηγικού διακυβεύματος των επόμενων εθνικών εκλογών, η Νέα Δημοκρατία επιχείρησε να μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση από τη διαφθορά στο παρελθόν. Το 64% των πολιτών θεωρεί ότι το πραγματικό δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι «διαφάνεια ή διαφθορά». Μόλις το 28% θεωρεί σημαντικότερο το δίλημμα «σταθερότητα ή ακυβερνησία», σύμφωνα με την έρευνα της Alco. Η ΝΔ χάνει την πολιτική ηγεμονία. Γι’ αυτό επέλεξε να εκμεταλλευτεί πολιτικά την αποτρόπαια δολοφονία στη Θεσσαλονίκη, επαναφέροντας διχαστικά αφηγήματα, αντί να απαντήσει στα κρίσιμα ερωτήματα του παρόντος.
Δεν δίστασε να εμπλέξει στη δημόσια αντιπαράθεση τη μνήμη ενός νεκρού ανθρώπου, την ίδια ημέρα που στο Μέγαρο Μαξίμου διοργάνωναν κοινωνική εκδήλωση. Πάρτυ έκαναν τη νύχτα της δολοφονίας. Αντί να δώσει απαντήσεις για τη διαφθορά, την ακρίβεια και τη δυσλειτουργία των θεσμών, επέλεξε να αναζητήσει πολιτικό καταφύγιο στο παρελθόν. Είναι μια πολιτική επιλογή που δεν ενώνει. Δεν λύνει προβλήματα. Διχάζει εκ προθέσεως.
Όμως, η ιστορία δεν είναι επιλεκτική. Εάν επιστρέψει η συζήτηση στο παρελθόν, θα πρέπει να γίνει για τη μεγάλη εικόνα και όχι με επιλεκτικά αποσπάσματα. Η Νέα Δημοκρατία μιλά για την οικονομική κρίση, αποφεύγοντας να συζητήσει τις ευθύνες για τη χρεοκοπία. Επιστρέφει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ξεχνώντας τους ήρωες που αντιστάθηκαν στους Ναζί και αποσιωπώντας τις ευθύνες των δωσιλόγων. Επιλέγει μόνο όσα εξυπηρετούν το πολιτικό της αφήγημα. Με έναν παραλογισμό λογικών αλμάτων.
Η μεγάλη ιστορική εικόνα
Αφού ανοίγει, όμως, αυτή τη συζήτηση, ας δούμε τη μεγάλη εικόνα των δύο αιώνων του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Σύμφωνα με το τελευταίο βιβλίο του Μιχάλη Σάλλα, η Ελλάδα βρέθηκε επί 99 χρόνια σε καθεστώς οικονομικής χρεοκοπίας ή διεθνούς οικονομικού ελέγχου. Ποιος φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη για το κράτος που οικοδομήθηκε;
Ποιος δημιούργησε το πελατειακό σύστημα; Ποιος ανέχθηκε τη διαφθορά ως τρόπο άσκησης εξουσίας; Ποιος συντήρησε ένα μοντέλο υπανάπτυξης, βασισμένο στον υπερδανεισμό, στην κατανάλωση και στη διανομή πολιτικών προνομίων για τους λίγους;
Κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια αυτών των δύο αιώνων – για 150 περίπου χρόνια – η χώρα κυβερνήθηκε από παρατάξεις που εντάσσονται στον χώρο της Δεξιάς ή των ιστορικών προδρόμων της.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι εύλογο. Ποιος φέρει τη μεγαλύτερη ιστορική ευθύνη για αυτή τη διαρκή αδυναμία του ελληνικού κράτους να αποκτήσει σταθερούς θεσμούς, ισχυρή παραγωγική βάση και βιώσιμα δημόσια οικονομικά;
Ποιος ευθύνεται για τη χρεοκοπία του 21ου αιώνα, η οποία οδήγησε τη χώρα στη μεγαλύτερη οικονομική και κοινωνική κρίση της μεταπολεμικής ιστορίας της; Μια εθνική τραγωδία που οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες νέους στη μετανάστευση, διέλυσε τη μεσαία τάξη, μείωσε δραματικά τα εισοδήματα και άφησε πίσω της μια κοινωνία με βαθιά τραύματα.
Ας δούμε και το σήμερα. Και μάλιστα συγκριτικά. Το 2000, η οικονομία της Τουρκίας ήταν περίπου δύο φορές μεγαλύτερη από την ελληνική. Σήμερα, το τουρκικό ΑΕΠ είναι πενταπλάσιο του ελληνικού. Μέσα σε αυτή την περίοδο των 26 ετών, η Νέα Δημοκρατία έχει κυβερνήσει 15 χρόνια. Η αποτυχία της δεν επικεντρώνεται μόνο στην παρακμή των θεσμών και την εγκατάλειψη του κοινωνικού κράτους. Είναι πρωτίστως οικονομική.
Και όμως, αντί να απολογείται για τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής της, ζητά από τους πολίτες να αποφασίσουν για το μέλλον κοιτάζοντας διαρκώς προς τα πίσω.
Σε κάθε ευρωπαϊκή δημοκρατία, η αξιοπιστία αποτελεί το θεμέλιο της πολιτικής νομιμοποίησης. Το πιο εύλογο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι γιατί οι πολίτες αναζητούν μια πολιτική αλλαγή. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς εξακολουθεί να υφίσταται πολιτικά ένα κόμμα που ευθύνεται για τη χρεοκοπία και για την ηθική παρακμή που βιώνει η χώρα;
Πώς είναι δυνατόν ένα κόμμα που έχει χρέος μεγαλύτερο από μισό δισεκατομμύριο ευρώ να εμφανίζεται ως ο εγγυητής της δημοσιονομικής υπευθυνότητας; Πόσο μάλλον όταν κατά ομολογία της δεν θα το ξεπληρώσει ποτέ; Γιατί και πως είναι δυνατόν ακόμα να υπάρχει;
(Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο « Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση)
