Γρίφοι

Μπορείς να γλυτώσεις απ’το φαρμάκι των φθονερών συντρόφων,

απ’τις ριπές της Ιστορίας

και τις κραυγές της σιωπής;

Δεν μπορείς

Δ. Πιστικός, Δελτίο καιρού

Αναρωτιέμαι

Πρώτον: αν ο πλήττων είναι η Κυβέρνηση, ποιος είναι ο πάσχων;

Η προφανής απάντηση είναι «ο Λαός».

Το πρόβλημα είναι ότι κάθε κόμμα οικειοποιείται το Λαό, ακόμα κι αν αυτός ο λαός του δίνει μονοψήφια ποσοστά, με συνέπεια αντί να ακυρώσουν την «πλήττουσα κυβέρνηση» ,να μαλώνουν μεταξύ τους για το ποιος αγαπάει περισσότερο το Λαό.

Δεύτερον: ο τρίτος στο παιχνίδι εξουσίας (εκτός από την Κυβέρνηση και το Λαό) ποιος είναι;

Η μη-προφανής απάντηση αιωρείται ανάμεσα στο «οι θεσμοί» και «τα ΜΜΕ».

Το πρόβλημα είναι ότι οι θεσμοί συχνά «συνεργάζονται ή επηρεάζονται» τόσο πολύ από τα παίγνια των (ιδιοκτητών των) ΜΜΕ, ώστε καθίσταται δυσχερές το να εντοπίσεις τη σχέση «αιτίου και αιτιατού». Σε κάθε περίπτωση οι θεματοφύλακες οφείλουν να απο-φεύγουν να χαριεντίζονται με τους ισχυρούς παράγοντες των ΜΜΕ.

Τρίτον: αν η Δικαιοσύνη (ο εισαγγελέας) ασκεί τις διώξεις ποιος είναι ο κατηγορούμενος;

Η αφανής απάντηση αφορά στη λειτουργία του Κράτους δικαίου, όμως η κατά περίπτωση ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση της κοινής γνώμης (συχνά με fake news από τα όχι πάντοτε αθώα social media), θολώνει ενόχους κι ενοχές, συγχέοντας το «δίκιο του καθενός» με τον κανόνα δικαίου.

Με τα ενδεικτικά παραπάνω παραδείγματα θέλω να υπογραμμίσω το πόσο τα αυτονόητα σε αυτή τη χώρα άλλοτε γίνονται δυσνόητα κι άλλοτε ανόητα, ως προς το ποιος και γιατί φταίει, ποιος είναι ο τιμωρός, ποια είναι η δίκαιη ποινή κλπ.

Κατά τη γνώμη μου:

Μόνον ο συνειδητοποιημένος, αποφασισμένος κι ενωμένος Λαός μπορεί να διορθώσει το κακό πολιτικό σύστημα, μόνον τα «καθαρά ΜΜΕ» μπορεί να διορθώσουν τις σχέσεις διαπλοκής και μόνον οι ακέραιοι δικαστές μπορούν να διορθώσουν τα αρνητικά της Δικαιοσύνης.

Αντίθετα η ρητορική του μίσους και οι τοξικότητες του διχασμού δεν μπορεί να διορθώσουν κάτι, ό,τι κι αν επικαλούνται οι χρήστες τους.

Η Δημοκρατία δεν μοιάζει «με πατίνι δίχως φρένο». Έχει όρια και κανόνες και δεν αντέχει την Ανομία, την Ανευθυνότητα και την Ατιμωρησία.

Αυτό πρέπει να το κατανοήσουν άπαντες, εξουσιαστές, εξουσιαζόμενοι και (τάχα) τρίτοι κριτές.

ΥΓ: Κόμματα που επί τόσο χρόνο δεν μπορούν να συμφωνήσουν για τρεις προσωπικότητες που θα ηγηθούν των Ανεξάρτητων Αρχών, όχι μόνον εμφανίζονται κατώτερα των θεσμικών τους υποχρεώσεων, αλλά αποδεικνύουν ότι θέτουν την αντιπαλότητά τους υπεράνω της λειτουργίας του Κράτους δικαίου για το οποίο (υποτίθεται ότι) κόπτονται (sic).

(Ο Γιάννης Πανούσης είναι κοινωνιολόγος, μέλος της Επιτροπής Διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ)