Για πολλά χρόνια η Ευρώπη αντιμετώπιζε την πράσινη μετάβαση κυρίως ως μια περιβαλλοντική ανάγκη. Σήμερα όμως, στις Βρυξέλλες, η συζήτηση έχει αλλάξει αισθητά. Η ενέργεια, η τεχνολογία, οι πρώτες ύλες, ακόμη και τα φωτοβολταϊκά πάνελ, δεν θεωρούνται πλέον απλώς προϊόντα της αγοράς. Αντιμετωπίζονται ολοένα και περισσότερο ως ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας.
Οι τελευταίες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης γύρω από τα κινεζικά εξαρτήματα ηλιακής ενέργειας δείχνουν ακριβώς αυτή τη μετατόπιση. Η ΕΕ εξετάζει πλέον πιο αυστηρά ποια τεχνολογία χρησιμοποιείται σε έργα που χρηματοδοτούνται με ευρωπαϊκά χρήματα, ειδικά όταν αυτά αφορούν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Πίσω από αυτή τη στάση βρίσκεται ένας αυξανόμενος προβληματισμός για το κατά πόσο η Ευρώπη έχει γίνει υπερβολικά εξαρτημένη από την Κίνα σε στρατηγικούς τομείς.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Στις Βρυξέλλες έχει πλέον διαμορφωθεί μια νέα λογική που ενώνει την κλιματική πολιτική, τη βιομηχανία, την τεχνολογία και την κυβερνοασφάλεια σε ένα κοινό γεωπολιτικό πλαίσιο. Με απλά λόγια, η Ευρώπη προσπαθεί να χτίσει «πράσινη αυτονομία», χωρίς να εξαρτάται πλήρως από τρίτες χώρες για τον εξοπλισμό που θα στηρίξει το ενεργειακό της μέλλον.
Για την Ελλάδα αυτή η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα επενδύει γρήγορα σε έργα ΑΠΕ, ενεργειακά δίκτυα και νέες υποδομές. Ταυτόχρονα όμως, μεγάλο μέρος του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται σήμερα προέρχεται από την κινεζική αγορά, κυρίως επειδή είναι οικονομικότερος και άμεσα διαθέσιμος.
Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρήσει σε πιο αυστηρούς περιορισμούς ή κριτήρια χρηματοδότησης, αρκετά έργα ίσως χρειαστεί να προσαρμοστούν. Αυτό μπορεί να σημαίνει αυξημένο κόστος σε ορισμένες περιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά όμως, μπορεί να ανοίξει και μια νέα συζήτηση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή παραγωγή τεχνολογίας, περισσότερες επενδύσεις εντός Ευρώπης και ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης της ΕΕ.
Το βασικό ερώτημα που αρχίζει πλέον να κυριαρχεί δεν είναι μόνο «πόσο πράσινη είναι μια τεχνολογία», αλλά και «από ποιον εξαρτάσαι για να την αποκτήσεις». Και αυτή ακριβώς είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή που βλέπουμε σήμερα στην ευρωπαϊκή πολιτική.
Η πράσινη μετάβαση δεν αφορά πλέον μόνο το κλίμα. Αφορά και τη γεωπολιτική ισορροπία του αύριο.
* Σάκης Αρναούτογλου, Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής, Μέλος της Αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (D-CN)
