Έρχεται μια στιγμή που η πραγματικότητα ξεπερνά την οικονομία και αγγίζει την αξιοπρέπεια. Αυτή η στιγμή έχει φτάσει για τους ελαιοπαραγωγούς, τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους της χώρας - και ειδικά του Έβρου. Ανθρώπους που δεν ζητούν χάρη, αλλά το αυτονόητο: να λάβουν αυτά που δικαιούνται. Κι όμως – εν έτει 2025 – χιλιάδες από αυτούς παραμένουν απλήρωτοι, εγκλωβισμένοι μέσα σε ένα διοικητικό χάος που φέρει ένα όνομα: ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το σκάνδαλο που σείει τον οργανισμό δεν είναι απλώς μια υπόθεση κακής διαχείρισης. Είναι η απόδειξη ότι η απόσταση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τον πρωτογενή τομέα δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, που αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ, έχουν αφήσει τους παραγωγούς χωρίς ρευστότητα, χωρίς προγραμματισμό, χωρίς καμία βεβαιότητα για το αύριο. Στα χωριά της Ελλάδας σήμερα δεν επικρατεί θυμός. Επικρατεί απόγνωση.
Οι ελαιοπαραγωγοί, μπροστά σε μια χρονιά με υψηλές τιμές αλλά εξίσου υψηλό κόστος, βρίσκονται αντιμέτωποι με το αδιανόητο: να μην μπορούν να συγκομίσουν. Οι κτηνοτρόφοι καθυστερούν ζωοτροφές και εμβολιασμούς. Οι αγρότες έχουν μετατρέψει τα χωράφια τους σε ένα ανεξόφλητο γραμμάτιο από το κράτος. Την ίδια στιγμή, οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για «τεχνικούς λόγους», «ελέγχους» και «χρονοδιαγράμματα» μοιάζουν περισσότερο με μηχανισμούς μετάθεσης ευθύνης παρά με σοβαρό σχεδιασμό.
Και ενώ οι άνθρωποι της γης παλεύουν να κρατήσουν ζωντανές τις οικογένειες και τις περιουσίες τους, η πολιτική ηγεσία επιλέγει μια εντελώς διαφορετική στάση. Στην Αλεξανδρούπολη, οι αγρότες έστησαν μπλόκο με τα τρακτέρ τους στο αεροδρόμιο, όχι για να δημιουργήσουν εντυπώσεις, αλλά για να ακουστούν. Για να διεκδικήσουν αυτά που τους χρωστούν. Για να τους ακούσει ο Πρωθυπουργός.
Όμως δεν τους άκουσε. Ή μάλλον, τους απέφυγε.
Στη Θράκη, ο Πρωθυπουργός έφυγε από την πίσω πόρτα, χαρακτηριζόμενος «ανεπιθύμητος» από ανθρώπους που η πολιτεία οφείλει να στηρίζει, όχι να εξοργίζει. Το γεγονός έγινε σύμβολο. Όχι της διαμαρτυρίας, αλλά της διαφυγής. Όταν η εξουσία δεν αντέχει να κοιτάξει τους πολίτες στα μάτια, δεν μπορεί να κοιτάξει ούτε τις ευθύνες της. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ένας ακόμη κρίκος σε μια αλυσίδα δυσλειτουργιών. Είναι η απόλυτη κατάρρευση της εμπιστοσύνης στον θεσμό που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων προς τον πρωτογενή τομέα.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό:
Πώς γίνεται οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι μας να αντιμετωπίζονται ως υποσημείωση στον κρατικό σχεδιασμό;
Πώς γίνεται να θυμούνται τον πρωτογενή τομέα μόνο προεκλογικά;
Πώς γίνεται οι άνθρωποι που κρατούν ζωντανή την ύπαιθρο να ζουν σε καθεστώς οικονομικής ομηρίας;
Όταν οι πληρωμές καθυστερούν εβδομάδες και μήνες, όταν ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται σε καθεστώς κρίσης, όταν κανείς δεν ενημερώνει ξεκάθαρα ποιος δικαιούται τι και πότε, τότε δεν μιλάμε για λάθος. Μιλάμε για αμέλεια. Για πολιτική αδυναμία. Για θεσμική αδιαφορία.
Και κάπου εδώ, η εικόνα του πρωθυπουργού που φεύγει από την πίσω πόρτα δεν είναι απλώς ένα περιστατικό. Είναι η μεταφορά μιας ολόκληρης εποχής. Μιας εποχής όπου η εξουσία δεν τολμά να περάσει τις πόρτες των ανθρώπων που υπηρετεί. Η λύση δεν βρίσκεται στις δικαιολογίες ούτε στα βιαστικά δελτία τύπου. Βρίσκεται σε τρεις απλές, θεμελιώδεις δεσμεύσεις:
1.Άμεση πληρωμή των παραγωγών με σαφές, δημόσιο και μη αναστρέψιμο χρονοδιάγραμμα.
2.Διαφάνεια σε κάθε ευρώ που αφορά στον πρωτογενή τομέα.
3.Θεσμική επανεκκίνηση του ΟΠΕΚΕΠΕ με τρόπο που εγγυάται ότι δεν θα ξαναζήσουμε τις ίδιες καταστάσεις.
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι ότι οι αγρότες έχουν κουραστεί να περιμένουν.
Είναι ότι έχουν κουραστεί να μην υπολογίζονται καν.
Οι άνθρωποι που σηκώνουν στις πλάτες τους την ελληνική παραγωγή αξίζουν περισσότερα από υποσχέσεις.
Αξίζουν σεβασμό.
Αξίζουν δικαιοσύνη.
Αξίζουν ένα κράτος που δεν φεύγει από την πίσω πόρτα όταν οι ευθύνες χτυπούν την μπροστινή.
(Η Κατερίνα Μπέρδου είναι δικηγόρος)
