Οι διαφημιστικές πτήσεις με τα drones πάνω από την Ακρόπολη είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Το πρόβλημα με το μεγαλύτερο κληροδότημα στη χώρα είναι πολύ μεγαλύτερο. Πολύ σωστά, το υπουργείο Πολιτισμού κατέθεσε αμέσως μηνυτήρια αναφορά και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών διέταξε την κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση για την υπόθεση. Η άδεια για το κακόγουστο θέαμα δόθηκε από την Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, που διαχειρίζεται το Ζάππειο και δόθηκε με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου.
Την ευθύνη για την επίβλεψη της Επιτροπής Ολυμπίων Κληροδοτημάτων έχει το Υπουργείο Οικονομικών. Ο αρμόδιος Υπουργός κάλεσε τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ολυμπίων να δώσουν έγγραφες εξηγήσεις. Όπως αναφέρθηκε, «η σύμβαση που υπεγράφη και το τίμημα, δυσανάλογο της αξίας και του συμβολισμού του χώρου του Ζαππείου, εδράζονται σε απαρχαιωμένο θεσμικό πλαίσιο και τιμολογιακή πολιτική αμετάβλητη για σχεδόν 20 χρόνια. Όλα τα παραπάνω στοιχεία πιστοποιούν την ορθότητα της απόφασης της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών να αλλάξει τον τρόπο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται τα κοινωφελή ιδρύματα και οι κληρονομιές. Τις επόμενες εβδομάδες θα είναι έτοιμος ο νέος νόμος για τα ιδρύματα, τις κοινωφελείς περιουσίες, τις σχολάζουσες κληρονομιές και τις δωρεές προς το Δημόσιο. Θα προβλέπει την συνολική αλλαγή φιλοσοφίας στην αξιοποίηση τους, με στόχο τη μεγιστοποίηση του δημοσίου οφέλους».
Όμως, το σκάνδαλο με τα drones ήταν μόνο το κερασάκι στην τούρτα.
Η αποστολή της Επιτροπής Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων
Αυτή η αλλαγή φιλοσοφίας στην αξιοποίηση των κληρονομιών και των δωρεών προς το Δημόσιο και η αλλαγή στον τρόπο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας οφείλουν πρωτίστως να εφαρμόζουν το Σύνταγμα και τους Νόμους. Σύμφωνα με το άρθρο 109 του Συντάγματος : «1. Δεν επιτρέπεται η μεταβολή του περιεχομένου ή των όρων διαθήκης, κωδικέλου ή δωρεάς, ως προς τις διατάξεις τους υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελούς σκοπού. 2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επωφελέστερη αξιοποίηση ή διάθεση, για τον ίδιο ή άλλο κοινωφελή σκοπό, εκείνου που καταλήφθηκε ή δωρήθηκε, στην περιοχή που καθόρισε ο δωρητής ή ο διαθέτης ή στην ευρύτερή της περιφέρεια, όταν βεβαιωθεί με δικαστική απόφαση ότι η θέληση του διαθέτη ή του δωρητή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, για οποιονδήποτε λόγο, καθόλου ή κατά το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου της, καθώς και αν μπορεί να ικανοποιηθεί πληρέστερα με τη μεταβολή της εκμετάλλευσης, όπως νόμος ορίζει.»
Στο άρθρο 10 του Νόμου 4182/2013 προβλέπονται συγκεκριμένα τα εξής: «1. Περιουσίες που καταλείπονται υπέρ κοινωφελών σκοπών αξιοποιούνται κατά τον τρόπο που όρισε ο διαθέτης ή δωρητής. Απαγορεύεται η μεταβολή τόσο των παραπάνω κοινωφελών σκοπών όσο και του τρόπου και των όρων διαχείρισης της περιουσίας, καθώς και των ορισμών για τον τρόπο διοίκησής της. 2. Αν υπάρχει αμφιβολία περί του περιεχομένου της βούλησης του διαθέτη ή δωρητή ή αμφισβήτηση επ' αυτού, αυτή επιλύεται από το αρμόδιο κατ' άρθρο 825 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας δικαστήριο».
Το πρώτο, συνεπώς, που οφείλει να κάνει το Υπουργείο Οικονομικών είναι να εφαρμόσει τη διαθήκη του Εθνικού Ευεργέτη. Και πριν από όλα να αλλάξει το όνομα Ζάππειο, το οποίο κατά παράβαση της γραπτής εντολής του Ευαγγέλη Ζάππα επέβαλαν όσοι είχαν ως σκοπό την πλαστογράφηση της διαθήκης του. Το συμβολικό αυτό Μέγαρο οφείλει να ονομάζεται Ολύμπιον, όπως ακριβώς ήθελε ο άνθρωπος που δώρισε την περιουσία του για την αναβίωση και τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα.
Η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων δεν είναι μεσιτικό γραφείο για να νοικιάζει σε κάθε φίρμα αθλητικών ειδών τους ανεκτίμητης συμβολικής αξίας χώρους της έναντι του ευτελούς ποσού των 380 ευρώ. Αποστολή της Επιτροπής των Ολυμπίων είναι η ανάδειξη των Ολυμπιακών ιδεωδών. Ο Εθνικός Ευεργέτης την προίκισε με μία αμύθητη περιουσία, ώστε σήμερα να ήταν αυτή η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή. Με δικές της αποφάσεις δεν διοργανώνονται σήμερα κάθε τέσσερα χρόνια οι Αγώνες στην Ελλάδα. Με δικά της εγκληματικά λάθη δεν είναι η χώρα μας το παγκόσμιο κέντρο του Ολυμπισμού. Επιτέλους, η ελάχιστη ευθύνη που έχει είναι να αξιοποιήσει τα ανεκτήμητα υλικά και άϋλα δικαιώματα που ανήκουν ακόμα στον Ελληνικό λαό. Προς όφελος της δημόσιας περιουσίας.
Η αποκατάσταση της αληθινής Ιστορίας
Η νόμιμη χρήση του Μεγάρου των Ολυμπίων, σύμφωνα με την αληθή βούληση του διαθέτη, ομολογείται από την Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων. «Το Ζάππειο Μέγαρο είναι το πρώτο κτήριο που ανεγείρεται παγκοσμίως για την εξυπηρέτηση Ολυμπιακών αναγκών», αναφέρει στην επίσημη ιστοσελίδα της και σε πλήθος εγγράφων.
Το Μέγαρο των Ολυμπίων οφείλει να λειτουργεί μόνο ως Μουσείο για την προβολή των αξιών του Ολυμπισμού και τη διάδοση του Ολυμπιακού πνεύματος. Εκεί υπάρχει η υποχρέωση να αναδειχθεί η αληθινή ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Το όραμα και η υπόσχεση του Ρήγα Φεραίου στους σκλαβωμένους Έλληνες για την αναγέννηση των Αγώνων μετά την απελευθέρωση. «Τουτέστιν Έλληνες, τώρα στα τέλη του 18ου αιώνα, είστε απόγονοι εκείνων που ίδρυσαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες», έγραφε. Η συνεισφορά του μαθητή του διαφωτιστή Αδαμάντιου Κοραή Παναγιώτη Σούτσου, ο οποίος από το 1834, μόλις η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα, συνέταξε το σχετικό σχέδιο νόμου για την αναβίωση των Αγώνων. Ο ρόλος του Ευαγγέλη Ζάππα, που διέθεσε από το 1856 την αμύθητη περιουσία του για τη χρηματοδότηση των υποδομών και τη σύσταση της αρμόδιας Επιτροπής των Ολυμπίων με σκοπό την αναβίωση και τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα, πριν ακόμα γεννηθεί ο βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν. Ακόμα και σήμερα, ούτε στο Παναθηναϊκό Στάδιο δεν υπάρχει αναφορά στο όνομά του, παρότι με τις χρυσές λίρες του αγοράστηκαν τα βοσκοτόπια στα οποία ήταν κρυμμένο για αιώνες και αυτός χρηματοδότησε για πρώτη φορά την αναμαρμάρωσή του. Η ανεκτίμητη πρωτοβουλία του βασιλιά Γεωργίου Α΄ στην αληθινή αναβίωση των Αγώνων σε αυτό το Στάδιο το 1870, στη δεύτερη διοργάνωση του 1896 και στην τρίτη του 1906.
Το Ολυμπιακό Πάρκο
Στην Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, όμως, δεν ανήκει μόνο το Μέγαρο των Ολυμπίων. Καθήκον της είναι να αναδείξει και το πρώτο Ολυμπιακό Πάρκο της σύγχρονης εποχής μετά την Ιερά Άλτι στην Αρχαία Ολυμπία, το οποίο βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, εκεί που αναβίωσαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η σύγχρονη Ιερά Άλτις δεν μπορεί να είναι ένας απέραντος χώρος στάθμευσης. Αυτή η κατάσταση προσβάλλει τη μνήμη του διαθέτη.
Η συνολική έκταση δίπλα στο ναό του Ολυμπίου Διός - προς τιμήν του οποίου διαξάγονταν οι Αγώνες, που συμπεριλαμβάνει το Παναθηναϊκό Στάδιο, το Μέγαρο των Ολυμπίων (το γνωστό Ζάππειο), το Ολυμπιακό κολυμβητήριο, το Φωκιανό γυμναστήριο, τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου και τον Όμιλο Αντισφαίρισης Αθηνών, είναι ένας ιστορικός χώρος που οφείλει να λειτουργεί ολοκληρωμένα στο κέντρο της πόλης, ως μέρος της καθημερινής ζωής των πολιτών, ένας ζωντανός χώρος άθλησης και σεβασμού στα Ολυμπιακά ιδεώδη.
Ελάχιστη υποχρέωση της Επιτροπής Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων είναι να ανακηρυχθεί ως Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτισμικής Κληρονομιάς από την UNESCO. Ως το πρώτο Ολυμπιακό Πάρκο της σύγχρονης εποχής μετά την Ιερά Άλτι στην Αρχαία Ολυμπία. Εκεί όπου βρίσκεται το αρχαιότερο εν λειτουργία στάδιο σε όλο τον κόσμο, στο οποίο διοργανώθηκαν οι τρεις πρώτοι αληθινοί Ολυμπιακοί Αγώνες. Το 1870 αναβίωσαν, το 1896 έγιναν διεθνείς, το 1906 διασώθηκαν -μετά το φιάσκο των επιδείξεων του 1900 στο Παρίσι και του 1904 στο Σαιντ Λιούις – και το 2004 διοργανώθηκαν αγωνίσματα για τέταρτη φορά στη σύγχρονη ιστορία. Για την ιστορική αποκατάσταση του ρόλου της Ελλάδας, ως Μητρόπολης των αξιών του Ολυμπισμού. Να αναδειχθεί ως το Central Park της Αθήνας και να γίνει, επιτέλους, ένα σύμβολο με οικουμενική ακτινοβολία.
Ο ρόλος της Δικαιοσύνης
Η Ολυμπιακή αποστολή του μεγαλύτερου κληροδοτήματος στη χώρα είναι διαρκής. Σύμφωνα με τη Διαθήκη, «αμεταβλήτως δια παντός». Ως αμετάβλητη υποχρέωση!
Εάν η διοίκηση της Επιτροπής Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων δεν έχει την τεχνογνωσία, το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό και την πρόθεση να την υπηρετήσει, τότε η ιστορική ευθύνη ανήκει στον υπουργό Οικονομικών. Εάν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία, αυτός οφείλει να σεβαστεί το Σύνταγμα και τους Νόμους. Να ζητήσει από τη Δικαιοσύνη την αληθή ερμηνεία της βούλησης του διαθέτη.
(Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι σύμβουλος στρατηγικής -συγγραφέας)
