Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (διάσκεψη ηγετών ΕΕ) της περασμένης εβδομάδας άνοιξε το δρόμο για τη συμμετοχή της Τουρκίας στη νέα Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας. Στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου αναφέρεται ρητά ότι ή Ένωση θα συνεργασθεί με χώρες μη μέλη της που εμφορούνται με παρόμοιες ιδέες ( like-minded) «σε συνασπισμό επιθυμούντων» για την άμυνα. Και οι χώρες αυτές είναι η Τουρκία, H.B, Νορβηγία, Ισλανδία και Καναδάς τις οποίες και ενημέρωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντ. Κόστα μετά το τέλος της συνόδου των 27. Η Τουρκία ήδη καλείται να συμπράξει στις διαδικασίες για την παροχή Ευρωπαϊκών εγγυήσεων στην Ουκρανία (και γι’ αυτό συμμετείχε και στην πρόσφατη διάσκεψη Λονδίνου αλλά και στην συνάντηση των αρχηγών επιτελείων στο Παρίσι ) καθώς με το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεων που διαθέτει - το μεγαλύτερο στην Ευρώπη - κρίνεται ότι έχει τις προϋποθέσεις να συμβάλλει ουσιαστικά, προϋποθέσεις που δεν διαθέτουν σε επάρκεια άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, ο ΓΓ ΝΑΤΟ Μ. Ρούτε πιέζει έντονα για συμπερίληψη της Τουρκίας στην κοινή Ευρωπαϊκή άμυνα.
Η Τουρκία από την πλευρά της αν και θα ήθελε να κρατήσει την «στρατηγική της αυτονομία» και ικανότητά της «να συνομιλεί» ταυτόχρονα με Ευρώπη, Ρωσία και ΗΠΑ, κάνει τη στρατηγική επιλογή να προτεραιοποιήσει την ισχυροποίηση της σχέσης της με την Ευρώπη. Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε πρόσφατα ότι «η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιανόητη χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας» - δήλωση που σε κάποιο βαθμό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα - και ότι «έσχατος στόχος της χώρας του παραμένει η πλήρης ένταξη της στην ΕΕ». Ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Χ. Φιντάν σε συνέντευξή του στους Φαινάνσιαλ Τάιμς δήλωσε ότι «η Τουρκία θέλει να είναι μέλος της νέας Ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας».
Η Ελλάδα τίθεται επομένως μπροστά σε ένα στρατηγικό δίλημμα, ανάλογο με αυτό που είχε αντιμετωπίσει στις παραμονές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσνίνκι (1999): την συμφέρει -με την έννοια της εξυπηρέτησης των Ελληνικών θέσεων και συμφερόντων - η Τουρκία να προσδεθεί στενότερα με την Ευρώπη ή τελικά να συμμαχήσει με τις ΗΠΑ του Ντ. Τράμπ ; Η απάντηση σε μια ορθολογική θεώρηση είναι σαφής. Η Τουρκία θα πρέπει «να οδηγηθεί» σε βαθύτερη σύμπραξη με την Ευρώπη ( και) στον αμυντικό τομέα. Μια ενδεχόμενη στενότερη, ολική συμμαχία της με τις ΗΠΑ/Τράμπ μπορεί να επιφυλάσσει τις πλέον δυσάρεστες εκπλήξεις για την Ελλάδα, χειρότερες ίσως και από αυτές που βιώνει σήμερα η Ουκρανία και ο πρόεδρος Ζελένσκι! Ο Τραμπ είναι ικανός «να παραχωρήσει» όχι το μισό αλλά ολόκληρο το Αιγαίο στην Τουρκία (παρά τη στρατηγική σχέση με Ελλάδα). Ως εκ τούτου Αθήνα (και Λευκωσία) εύστοχο είναι να στηρίξουν (με ορισμένες σαφείς προϋποθέσεις/αιρεσιμότητες) τη σύμπραξη της Τουρκίας στη νέα Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας η οποία μεταξύ άλλων διαλαμβάνει και την αμυντική κάλυψη της ευρύτερης περιοχής μας. Ας μην επικρατήσουν με άλλα λόγια οι γνωστές κοντόφθαλμες προσεγγίσεις για βέτο και αποκλεισμούς (αν και πράγμα δύσκολο ιδιαίτερα για τη Λευκωσία) με αποτέλεσμα «να χαθεί» η Τουρκία για την Ευρώπη (και τα ελληνικά συμφέροντα για μία ακόμη φορά).
(Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην πρεσβευτής-συμβουλός ΥΠΕΞ και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΛΙΑΜΕΠ- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
