Η Ρωσία «ροκανίζει» καθημερινά τις Ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, καταλαμβάνει το ένα χωριό μετά το άλλο και έχει καταστρέψει το 60% της υποδομής του ηλεκτρικού ρεύματος της Ουκρανίας.
Ο Όρμπαν, χρησιμοποιεί την Ουγγρική προεδρία στην Ε.Ε. και χωρίς την εξουσιοδότηση κανενός (τουλάχιστον εμφανώς), πηγαίνει στο Κίεβο και στη Μόσχα για να διαιτητεύσει μεταξύ των εμπολέμων.
Ο Πούτιν περιμένει την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία για να κλείσει θέματα με τον επιχειρηματικό και κυνικό τρόπο που ξέρουν και οι δυο τους.
Η Ευρώπη εξασθενημένη προσπαθεί να καταλάβει γιατί η Ακροδεξιά κλέβει τις μάζες από το πολιτικό Κέντρο και συγχρόνως σέρνεται άβουλα από την αμερικάνικη πολιτική στην άλλη άκρη του κόσμου, στον Ινδικό και τον Ειρηνικό.
Η σύνοδος του ΝΑΤΟ
Το μέρες αυτές, 9-11 Ιουλίου, οι αρχηγοί των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ θα συζητήσουν στην Ουάσιγκτον, επ’ ευκαιρία της επετείου των 75 χρόνων από την ίδρυσή του το 1949, για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις παγκόσμιες κρίσεις.
Σύμφωνα με τον Γ.Γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, πριν παραδώσει την προεδρία στον Ολλανδό πρώην πρωθυπουργό Ρούτε την 1η Οκτωβρίου, τα κύρια θέματα θα αφορούν :
-Την ενδυνάμωση της αμυντικής και αποτρεπτικής ικανότητας των μελών.
-Το επείγον θέμα της ενίσχυσης της Ουκρανίας.
-Την ενίσχυση των συμμαχιών του ΝΑΤΟ, παγκόσμια και ειδικά στον Ινδο-Ειρηνικό.
Θα προσπαθήσουν να ενισχύσουν τον Ευρωπαϊκό πυλώνα σε τέσσερεις κατευθύνσεις:
Περισσότερα χρήματα για την άμυνα (πάνω από 2% του ΑΕΠ), περισσότερη ισχύς, περισσότερες δυνατότητες (όπλα και μέσα) και καλύτερη συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Η πολύ πιθανή νίκη του Τραμπ φοβίζει τους Ευρωπαίους ότι θα μείνουν χωρίς αμερικανική υποστήριξη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδειξε αυτό που αναφερόταν επί χρόνια στις εκθέσεις του ΝΑΤΟ ότι χωρίς τις Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις η Ευρώπη δεν μπορεί να κάνει πόλεμο.
Το κωμικοτραγικό είναι ότι ενώ η Ευρώπη έχει πόλεμο (αν όχι δυο πολέμους) στη γειτονιά της, καλείται τώρα να πάει στον Ινδικό και Ειρηνικό για να εξυπηρετήσει τα αμερικανικά συμφέροντα.
Είναι απόδειξη ότι προέχουν τα καπιταλιστικά συμφέροντα και η αποτροπή της παγκόσμιας εμπορικής κυριαρχίας της Κίνας.
Η κατάσταση θυμίζει την Βρετανική Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών τον 17ο-18ο αιώνα και τους Δυτικούς πολέμους του Οπίου για την καθυπόταξη και διαφθορά της Κίνας τον 19ο αιώνα.
Είναι εμφανές ότι η Αμερική κρατάει ακόμη στην επιφάνεια το ζήτημα της Ουκρανίας αλλά ξέρει ότι το θέμα κλείνει υπέρ της Ρωσίας και το περνάει στα ευρωπαϊκά χέρια, ενώ συγχρόνως καλεί την Ευρώπη στην αντιπαράθεση με την Κίνα.
Η Ευρώπη ασκείται στην Ουκρανία για να χρησιμοποιηθεί πιο ενεργά ευρύτερα και μακρύτερα.
Πριν λίγες μέρες άρχισαν οι διαπραγματεύσεις για ένταξη της Ουκρανίας με την Ε.Ε. που μπορεί βέβαια να διαρκέσουν χρόνια.
Η G7 χρηματοδότησε την Ουκρανία με 50 δις δολ. από παγωμένα ρωσικά κεφάλαια.
Περί τις 20 χώρες του ΝΑΤΟ υπέγραψαν συμφωνίες με την Ουκρανία ενώ ο Στόλτενμπεργκ υποσχέθηκε 100 δις στρατιωτική βοήθεια σε 5 χρόνια ή 2% του ΑΕΠ των χωρών!!!
Παρά τις προσπάθειες της Δύσης, η μεγάλη προσπάθεια αποδυνάμωσης της Ρωσίας απέτυχε. Η Ρωσία προσάρμοσε την οικονομία της και την έστρεψε με επιτυχία στην Κίνα και στην Ινδία.
Η Κίνα συσπειρώνει τον ασύνδετο ακόμη Παγκόσμιο Νότο, η Δύση τον απωθεί.
Τα όπλα, παραδοσιακό εξαγωγικό προϊόν της Δύσης, δεν ελκύουν από μόνα τους τις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Προτιμούν τα κινεζικά τρένα, τα δάνεια με καλούς όρους και την ‘’ήπια’’ κινεζική εκμετάλλευση παρά την ‘’άγρια’’ δυτική καταλήστευση και τα δάνεια του ΔΝΤ.
Τι κάνει όμως την Δύση και κύρια τις ΗΠΑ να ενδιαφέρονται τόσο για τον Ινδο-Ειρηνικό;
Με απλά λόγια προσπαθεί να ‘’πιάσει τα γεφύρια’’. Να ελέγξει τα περάσματα μέσω των οποίων περνάει το κινεζικό εμπόριο (Σουέζ, στενά Ορμούζ (Ιράν), στενά Μπάμπ-ελ Μαντέμπ (Υεμένη), στενά Μάλακας (Μαλαισία-Ινδονησία-Σιγκαπούρη), νότια Κινεζική Θάλασσα, Ταϊβάν).
Το 40% του Ευρωπαϊκού εμπορίου περνάει από την Νότια Κινεζική Θάλασσα. Με απλά λόγια, η Αμερική θέλει να ελέγξει τα ‘’περάσματα ‘’ με την Κίνα ενώ η Δύση έχει ανάγκη τα προϊόντα της.
Το ΝΑΤΟ έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με την Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία, Ιαπωνία και Ν. Κορέα.
Σεούλ και Βρυξέλλες είναι κοντύτερα από ποτέ κατ’ αντιστοιχία της συνεργασίας Πιονγιάνγκ-Μόσχας.
Από την άλλη πλευρά η Κίνα ενισχύει τον εμπορικό και πολεμικό στόλο της, ενισχύει τις συνεργασίες της με νησιά του Ειρηνικού (νησιά Σολομώντα), την Ινδονησία, την Καμπότζη, την Παπούα Νέα Γουινέα και έχει παρουσία στην Αφρική από το Τζιμπουτί (την μικρή χώρα όπου όλοι έχουν βάσεις) μέχρι το Σαχέλ, όπου μαζί με την Ρωσία ενισχύουν αμυντικά το Μάλι, την Μπουρκίνα Φάσο και τον Νίγηρα να αντιμετωπίσουν τους τζιχαντιστές και να αντικαταστήσουν την Γαλλία και τις ΗΠΑ που ήδη διώχτηκαν.
Η αμερικανική πίεση στην Κίνα μέσω της Ταϊβάν και των κυρώσεων σε ΗΠΑ και Ευρώπη, αποσκοπεί στην μείωση του κινεζικού εμπορίου, μείωση της στρατηγικής επιρροής της Κίνας στον Ειρηνικό, στον Ινδικό και στην Ευρώπη. Στην Αφρική η αμερικανική επιρροή και γενικά η Δυτική βρίσκεται σε φάση υποχώρησης, παρόμοια με την εποχή της απο-αποικιοκρατίας.
Η πολυπόθητη στροφή της Ινδίας προς την Δύση μάλλον μένει όνειρο μια και το Ν. Δελχί συνεργάζεται όλο και πιο στενά με τον Παγκόσμιο Νότο.
Η Κίνα κατασκευάζει το 51% των εμπορικών πλοίων που χρειάζονται σε όλες τις χώρες ενώ οι ΗΠΑ που στη διάρκεια του Β’ Π.Π. κυριαρχούσαν, τώρα κατασκευάζουν μόνο το 1%. Υπάρχουν 11 αμερικανικά αεροπλανοφόρα και 3 κινέζικα ενώ κατασκευάζεται το τέταρτο.
Ποιος ελέγχει τις κρίσιμες ύλες;
Στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον θα συζητηθεί το θέμα της διασφάλισης των γραμμών εφοδιασμού και των κρίσιμων πρώτων υλών (Critical Raw Materials-CRM) για τα κράτη-μέλη προκειμένου να υποστηρίξουν τις πολεμικές βιομηχανίες και ευρύτερα τις οικονομίες τους.
Ύλες όπως το κοβάλτιο, λίθιο και σπάνια μέταλλα είναι βασικά για την παραγωγή ανεμογεννητριών, συστημάτων επικοινωνιών και αμυντικού υλικού. Επόμενα, θέλουν να ελέγχουν τις χώρες παραγωγής και τα ‘’περάσματα’’ (chokepoints-bottlenecks) που προαναφέραμε.
Όπως ειπώθηκε σε συζήτηση των ημερών στο SIPRI, χρειάζονται 15 χρόνια από την στιγμή που ανακαλύπτονται κάποια κοιτάσματα μέχρι να μπει στην παραγωγή το υλικό.
Η Κίνα χρειάστηκε 30 χρόνια για να δημιουργήσει παγκόσμιο δίκτυο εκμετάλλευσης σπάνιων μετάλλων. Κάτι αντίστοιχο η Ρωσία. Η ίδια κατέχει το 60-80% των παγκόσμιων αποθεμάτων λιθίου.
Ελέγχει τα 2/3 των μεταλλείων κοβαλτίου στη Δημοκρατία του Κογκό (D. R. Congo), το 60% του εξαγόμενου κοβαλτίου παγκόσμια και το μεγαλύτερο μέρος του χαλκού και νικελίου.
Η χώρα στην οποία ο πρώτος πρωθυπουργός Πατρίς Λουμούμπα το 1961 δολοφονήθηκε μετά από βασανιστήρια από Βέλγους, Γάλλους και πράκτορες της CIA, η χώρα που από το1864 ήταν όχι απλά αποικία του Βελγίου αλλά ιδιοκτησία του βασιλιά Λεοπόλδου, δεν έχει συνέλθει από το 1960. Είτε από τον εμφύλιο είτε από τις επεμβάσεις γειτονικών χωρών. Ο πλούτος της είναι η κατάρα της.
Η Ευρώπη ψάχνει πρώτες ύλες
Η Ε.Ε. στην Αμυντική Βιομηχανική Στρατηγική του 2024 καθόρισε σαν στόχο μέχρι το 2030 να μειώσει την εξάρτηση για κρίσιμες ύλες από χώρες που δεν είναι μέλη της.
Είχε προηγηθεί το 2023 η Στρατηγική για την Πράσινη Ανάπτυξη και την μείωση των εκπομπών αερίων κατά 55% μέχρι το 2030 και μηδενισμό μέχρι το 2050.
Όμως η Πράσινη Ανάπτυξη απαιτεί περισσότερες σπάνιες γαίες. Έτσι μέχρι το 2030 η Ε.Ε. θα χρειασθεί έξι φορές παραπάνω σπάνια μέταλλα, ειδικά για το λίθιο 12 φορές παραπάνω.
Μάλλον η Ε.Ε. υπέθεσε ότι θα συνέχιζε να ελέγχει την Αφρική ή στηρίζεται στα μέταλλα της Αυστραλίας και της Χιλής.
Η ευρωπαϊκή πολιτική κυριαρχίας στις παγκόσμιες αγορές μέσω της προηγμένης ‘’πράσινης’’ τεχνολογίας μάλλον γυρίζει μπούμερανγκ.
Η Ε.Ε. προσπάθησε να φρενάρει τις κινεζικές εισαγωγές με το αιτιολογικό ότι δεν είναι οικολογικά ‘’καθαρές’’. Όμως η Κίνα έστρεψε την μαζική παραγωγή της σε ‘’πράσινα’’ προϊόντα πριν ξυπνήσει η Ευρώπη. Έχει τις σπάνιες ύλες (δικές της και της Αφρικής) και τεράστιες βιομηχανικές δυνατότητες. Πριν τρία χρόνια ήταν ο μεγαλύτερος εισαγωγέας συμβατικών αυτοκινήτων και τώρα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η Γαλλική αποικιοκρατία δεν μπορεί να ελέγξει πλέον την Δυτική Αφρική. Οι άνυδρες περιοχές του Μάλι, της Μπουρκίνα Φάσο, του Νίγηρα, διώχνουν τους Γάλλους και καλωσορίζουν τους Ρώσους και τους Κινέζους. Μέχρι πότε είναι άγνωστο αλλά οι πρώτες ύλες (το ουράνιο, το κοβάλτιο, το λίθιο, ο χρυσός, τα διαμάντια) φεύγουν από τα δυτικά χέρια. Ήδη φημολογείται ότι η Γαλλία άρχισε να προμηθεύεται ουράνιο από τον Νίγηρα μέσω Ρωσίας.
Η αποβιομηχάνιση της Ευρώπης λόγω της γενικότερης αναδιανομής πόρων και ζωνών επιρροής και των ευρωπαϊκών κανόνων του Μάαστριχτ, που φτιάχτηκαν για να ενισχύσουν τον Βορρά σε βάρος του Νότου, τροφοδοτεί την Ακροδεξιά και την αγανάκτηση των λαών. Ο πόλεμος της Ουκρανίας επιδείνωσε την κατάσταση.
Η νέα στρατηγική που στέλνει τους ευρωπαϊκούς στρατούς να αντιμετωπίσουν τον πανίσχυρο πλέον κινεζικό γίγαντα, θυσιάζει την Ευρώπη χάριν της Αμερικανικής κυριαρχίας.
Η πολιτική των κανονιοφόρων δεν αποδίδει όπως την εποχή των πολέμων του Οπίου.
Ο κόκορας της ευρωπαϊκής ανάπτυξης δεν μπορεί να μεγαλώσει με κλεμμένο κινεζικό ρύζι…
Η ελληνική πολιτική ξεπουλήματος της μεγαλύτερης βιομηχανίας νικελίου στην Ευρώπη (ΛΑΡΚΟ) δείχνει την έλλειψη οράματος και ανεξάρτητης πολιτικής.
Στην ίδια λογική είναι η παράδοση πολλών στρατιωτικών βάσεων στους Αμερικανούς και η προμήθεια πανάκριβων οπλικών συστημάτων (φρεγάτες Belharra, αεροσκάφη F-35) που πιθανόν χρειάζονται για μακρινές εκστρατείες και όχι για το Αιγαίο.
Οι γνωστοί μύθοι ότι έχουμε αντιπαράθεση Δημοκρατίας απέναντι στον Αυταρχισμό δεν πουλάνε πιά.
Είναι γνωστό ότι όταν «τσακώνονται τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια», ειδικά όταν είναι «δεδομένα».
(Ο Νίκος Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.)
