Το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί ένα ισχυρό ποσοστό στις επικείμενες ευρωεκλογές ώστε να του δοθεί η δυνατότητα να ηγηθεί των αντίστοιχων ενωτικών πρωτοβουλιών που απαιτούνται στον κατακερματισμένο χώρο της κεντροαριστεράς. Ζητούμενο για τις προοδευτικές δυνάμεις του τόπου συνιστά η διακυβέρνηση της χώρας στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Γιατί όμως το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί με αξιώσεις αυτό το ρόλο; Είναι μήπως μία αυτάρεσκη και αυτοαναφορική προσέγγιση; Ή αυτό είναι το εφικτό σενάριο για την επιστροφή των προοδευτικών δυνάμεων με όρους κυβερνητικής προοπτικής;
Προσωπική μου εκτίμηση είναι πως η αντιπολιτευτική δράση με αντιδραστικούς όρους, ακόμη κι αν αυτή αποδομεί όλες τις πολιτικές της ΝΔ, δεν είναι αρκετή. Ο χώρος της κεντροαριστεράς οφείλει να
παρουσιάσει μία εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας, ένα πολιτικό σχέδιο το οποίο θα εξηγεί με σαφήνεια στον πολίτη τι θα κάνει αν αύριο βρεθεί στο τιμόνι της χώρας.
Για να καταστεί σαφέστερο αυτό που περιγράφω, φέρνω δύο επίκαιρα παραδείγματα, σε δύο βασικούς πολιτικούς πυλώνες του χώρου της κεντροαριστεράς, την παιδεία και την υγεία:
1) Πρόσφατα ψηφίστηκε ο νόμος της ΝΔ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ένας νόμος που δεν συνιστά μεταρρύθμιση αλλά απορρύθμιση στον πανεπιστημιακό πεδίο, με μοναδική σκοπιμότητα να εξυπηρετήσει συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα που είχαν προνομιακή πρόσβαση στην πληροφορία της αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου. Όμως, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η ΝΔ εξαπάτησε τους πολίτες βαπτίζοντας τα κερδοσκοπικά πανεπιστήμια σε μη κερδοσκοπικά ώστε να επηρεάσει θετικά την κοινή γνώμη (ούτε αυτό κατάφερε τελικά) και να περάσει με επιτυχία τον σκόπελο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το ερώτημα είναι ποια είναι η εναλλακτική πρόταση στην περίπτωση που η κεντροαριστερά καλεστεί αύριο να κυβερνήσει τη χώρα. Και σίγουρα, σε αυτό το σενάριο, η απάντηση δεν μπορεί να είναι «όχι σε όλα» και να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν.
Εν προκειμένω το ΠΑΣΟΚ παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο εναλλακτικό σχέδιο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο περιλαμβάνει την ισχυροποίηση του δημοσίου πανεπιστημίου ως ναυαρχίδα στον
πανεπιστημιακό χάρτη και την συμπληρωματική συνύπαρξη των σημερινών πανεπιστημίων με πραγματικές μη κερδοσκοπικές νέες δομές. Στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ περιγράφονται όλοι οι όροι και οι προϋποθέσεις που θα διασφαλίζουν την παιδεία ως δημόσιο αγαθό και το σύγχρονο δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η κεντροαριστερά στη χώρα ώστε να είναι ανταγωνιστική στον τομέα της παιδείας.
Επιγραμματικά, το ΠΑΣΟΚ απαντά με σαφήνεια στο κεντρικό ερώτημα του πολίτη πώς θα αναβαθμιστεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση με την ίδρυση πραγματικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων αντί
κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, καθώς συνδέει την αδειοδότησή τους με την αντίστοιχη στάθμη αξιολόγησης και διεθνούς κατάταξης και προτείνει ενιαία ακαδημαϊκά, οικονομικά και γεωγραφικά κριτήρια για όλους, ώστε να λειτουργεί υγιώς ο ανταγωνισμός. Και αυτή είναι μία εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης η οποία ορίζει την ιδεολογική διαίρεση από τη ΝΔ και παίρνει απόσταση από ένα στείρο όχι της αντιπολίτευσης που δημιουργεί ανασφάλεια στον πολίτη.
2) Το δεύτερο παράδειγμα αφορά την υγεία. Θυμίζω ότι ολόκληρη η φιλοσοφία του Ε.Σ.Υ. βασίζεται στην ισότιμη δωρεάν ποιοτική παροχή υπηρεσιών υγείας στον πολίτη. Αυτό, με τον νέο νόμο της ΝΔ για τα υποτιθέμενα απογευματινά χειρουργεία ανατρέπεται πλήρως· δηλαδή στην πράξη καταργείται το Ε.Σ.Υ. όπως το γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Εξηγώ:
- Για να υπηρετηθεί η ισότητα στο θεσμό των απογευματινών χειρουργείων απαιτείται ενιαία λίστα ασθενών. Η προέκταση του ωραρίου, η οποία συνεπάγεται αποσυμφόρηση της λίστας και εξυπηρέτηση
περισσοτέρων ασθενών, θα πρέπει να γίνεται με όρους ισότιμης πρόσβασης. Η ΝΔ νομοθέτησε ξεχωριστή απογευματινή λίστα για όσους έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν. Έτσι, η ισότητα αναιρείται στην πράξη καθώς ο ίδιος πάροχος διακρίνει την προτεραιότητα (και) στη βάση του κέρδους.
- Για να διατηρηθεί ο δωρεάν χαρακτήρας του δημόσιου αγαθού της υγείας θα πρέπει να ισχύει το προφανές, να μην πληρώνει ο πολίτης. Η κυβέρνηση νομοθέτησε τη μετακύλιση του κόστους των χειρουργείων στον πολίτη, λειτουργώντας ως μεσάζοντας κάλυψης αναγκών μεταξύ κακοπληρωμένου ιατρικού προσωπικού και ασθενών σε μεγάλες λίστες αναμονής.
- Για να υπάρξουν ποιοτικές παροχές υπηρεσιών υγείας απαιτείται χρόνος εργασίας για το προσωπικό που δεν θα υπερβαίνει το 48ωρο την εβδομάδα· άρα, επιπλέον χειρουργεία συνεπάγεται αυτόματα προσλήψεις προσωπικού. Η ΝΔ νομοθέτησε μία επιπλέον βάρδια μη διασφαλίζοντας την αύξηση προσωπικού για την κάλυψη των νέων αναγκών που δημιουργήθηκαν. Είναι προφανώς στους καλά γνωρίζοντες ότι δημιουργούνται συνθήκες εργασίας για τους γιατρούς που θα ξεπερνούν τις 80 ώρες την εβδομάδα με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ίδιους ως εργαζόμενους αλλά και για την ποιότητα των παροχών υπηρεσιών υγείας.
Η προοδευτική εναλλακτική πρόταση δεν μπορεί να είναι «όχι στα απογευματινά χειρουργεία» αλλά να προτείνει τη λειτουργία απογευματινών χειρουργείων διατηρώντας τα βασικά συστατικά της φιλοσοφίας στην οποία χτίστηκε το ΕΣΥ, δηλαδή την ισότητα στην πρόσβαση των υπηρεσιών, τον δωρεάν χαρακτήρα της υγείας και την ποιότητα υπηρεσιών. Αυτό είναι που προτείνει το ΠΑΣΟΚ με την ενιαία λίστα ασθενών (άρα ισότιμη πρόσβαση), τη μη μετακύλιση του κόστους στον ασθενή (άρα δωρεάν υγεία) και την ποιότητα υπηρεσιών (προσλήψεις προσωπικού ώστε να διασφαλίζεται το 48ωρο).
Συνοψίζοντας, οι προτάσεις είναι αυτές που κερδίζουν, όχι οι απολιτικές συναθροίσεις. Και οι ιδέες είναι αυτές που υπερέχουν των κραυγών. Αυτός είναι ο λόγος που το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι ο ισχυρός πόλος της κεντροαριστεράς στις επικείμενες εκλογές· διότι μπορεί να παρουσιάσει την εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας, ανοίγοντας όμως με τόλμη τη συζήτηση σε όλο το φάσμα της κεντροαριστεράς και δίνοντας μία πραγματική ευκαιρία συμπόρευσης με όρους πολιτικής. Διότι ούτε η ιστορία ούτε οι προοδευτικοί πολίτες θα μας συγχωρήσουν μικροπρεπείς κομματικούς σχεδιασμούς. Η προσδοκία όλων είναι ένα πολιτικό σχέδιο που θα καταστήσει τις προοδευτικές δυνάμεις ξανά κυρίαρχες και την Ελλάδα ξανά πρωταγωνίστρια. Αυτή οφείλει να είναι και η δική μας επιδίωξη.
(Ο Στέφανος Παραστατίδης είναι βουλευτής Κιλκίς του ΠΑΣΟΚ)
