Το στοιχείο αυτό προέκυψε από την 4η έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), η οποία δείχνει ότι από το σύνολο των οφειλών, μόλις 5,2 δισ ευρώ έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης. Επίσης, διαπιστώνεται ότι η μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών (σχεδόν 39%) χρωστούν ποσά έως 15.000 ευρώ, ενώ από το σύνολό τους, οι 8 στους 10 έχουν δημιουργήσει χρέη πριν από το 2010, δηλαδή προ κρίσης.
Πιο αναλυτικά, ο συνολικός αριθμός των οφειλετών που έχουν ενταχθεί στα ηλεκτρονικά μητρώα του ΚΕΑΟ, ανέρχεται σε 280.893, με το συνολικό ποσό της οφειλής να φτάνει τα 13,022 δισ ευρώ. Στα τέλη Δεκεμβρίου το τρέχον υπόλοιπο είχε ανέλθει όμως στα 15,35 δισ ευρώ, από 14,89 δισ ευρώ που ήταν ένα τρίμηνο νωρίτερα, δηλαδή στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2015.
Από το σύνολο των οφειλετών, η συντριπτική πλειονότητα, δηλαδή 104.596 ή 38,38%, οφείλουν ποσά έως 15.000 ευρώ, που φτάνουν συνολικά στα 960.293.682 ευρώ. Εντύπωση προκαλεί όμως το γεγονός ότι υπάρχουν 1.028 οφειλέτες ή 0,37% του συνόλου, οι οποίοι οφείλουν ποσά άνω του 1.000.000 ευρώ, τα οποία ανέρχονται συνολικά στα 3,47 δισ ευρώ. Δηλαδή, ένας ελάχιστος αριθμός οφειλετών, έχει συγκεντρώσει πάνω από το 22% της συνολικής οφειλής που έχει ενταχθεί στο ΚΕΑΟ.
Από τα υπόλοιπα στοιχεία της έκθεσης ξεχωρίζει το γεγονός ότι από το σύνολο των 15,3 δισ ευρώ οφειλών, το 19,18% ή 2,94 δισ ευρώ, έχουν δημιουργηθεί από το 2010 και μετά, δηλαδή στα χρόνια της κρίσης. Η συντριπτική πλειονότητα των οφειλών, δηλαδή το 81% περίπου ή 12,4 δισ ευρώ, θεωρούνται «παλαιές» οφειλές, δηλαδή δημιουργήθηκαν έως το 2009.
Από την κεντρική παρακολούθηση οφειλετών που πραγματοποιεί το ΚΕΑΟ, διαπιστώνεται ότι έντονη παραβατικότητα παρατηρείται σε μονοπρόσωπες ΕΠΕ και σε Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρίες (ΙΚΕ). Οι συνηθέστεροι τρόποι που εκδηλώνεται το φαινόμενο αυτό είναι:
*Δημιουργία οφειλών από επιχειρήσεις με σημαντικό κύκλο εργασιών που ανήκουν σε επιχειρηματίες χωρίς προσωπική περιουσία, τα δε περιουσιακά στοιχεία που αυτοί ή άλλες επιχειρήσεις τους διέθεταν στο παρελθόν, έχουν διοχετευθεί σε τρίτους.
*Δημιουργία οφειλών από εταιρίες χωρίς περιουσιακά στοιχεία με εικονικούς υπεύθυνους, που δηλώνουν σαν έδρα κάποιο λογιστικό ή δικηγορικό γραφείο, εμφανίζουν πολλά παραρτήματα, ασφαλίζουν προσωπικό άλλων επιχειρήσεων και στο τέλος πτωχεύουν.
*Δημιουργία οφειλών από εταιρίες με διαχειριστές, μέλη ή Διευθύνοντες Συμβούλους, πρόσωπα χωρίς περιουσιακά στοιχεία ή πρόσωπα κατά των οποίων δεν έχει νόημα η λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. Τέτοια πρόσωπα είναι συνήθως:
α) Υπερήλικοι, συνηθέστερα γονείς ή στενοί συγγενείς του επιχειρηματία, καθώς και πάρα πολύ νεαρής ηλικίας.
β) Οικονομικοί μετανάστες / αλλοδαποί, με κατοικία την έδρα της εταιρίας.
γ) Κάτοικοι εξωτερικού χωρίς περιουσία στην Ελλάδα.
δ) Υπάλληλοι της επιχείρησης, των οποίων η εμπειρία/ προϋπηρεσία δεν δικαιολογεί την τοποθέτησή τους σε θέσεις ευθύνης.
*Δημιουργία νέας επιχείρησης με την ίδια έδρα, το ίδιο αντικείμενο εργασιών και τον ίδιο διακριτικό τίτλο με επιχείρηση που δημιούργησε οφειλές και κατόπιν έπαψε να υποβάλλει ΑΠΔ. Στη νέα αυτή επιχείρηση ασφαλίζεται και το προσωπικό της παλιάς.
*Δημιουργία οφειλών μεγάλου ύψους από επιχειρήσεις (συνηθέστερα εταιρίες φύλαξης ή καθαριότητας), που αναλαμβάνουν έργα σαν υπεργολάβοι και παρουσιάζουν μεγάλη αύξηση στον αριθμό των εργαζομένων. Πολλές φορές στις εταιρίες αυτές ασφαλίζεται και το προσωπικό του πραγματικού αναδόχου του έργου.
Οι εταιρίες που έχουν εντοπιστεί να ακολουθούν τις παραπάνω πρακτικές, είναι δεκάδες και εντοπίζονται στους τομείς τουρισμού, εστίασης, ψυχαγωγίας – κέντρα διασκέδασης, παροχής υπηρεσιών φύλαξης και καθαριότητας και οι σχετικές οφειλές ξεπερνούν τα 200 εκατ ευρώ.
Το τελευταίο τρίμηνο της περασμένης χρονιάς προχώρησε η διαδικασία διαχωρισμού των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών. Επίσης συνεχίζεται και ο έλεγχος αφερεγγυότητας των επιχειρήσεων που είναι οφειλέτες στο ΚΕΑΟ. Χρησιμοποιείται το μέτρο της αναστολής της δυνατότητας υποβολής ΑΠΔ, ήδη σε 395 επιχειρήσεις με υψηλό δείκτη αφερεγγυότητας και οι 88 από αυτές έσπευσαν να ρυθμίσουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους. Παράλληλα, τον Δεκέμβριο του 2015, ξεκίνησε η ηλεκτρονική αποστολή κατασχετηρίων εις χείρας Πιστωτικών Ιδρυμάτων. Πλέον η κοινοποίηση των κατασχετήριων εγγράφων, η παραλαβή των εκθέσεων επίδοσης αυτών, καθώς και η αποστολή των δηλώσεων τρίτου, πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, μέσω της ανταλλαγής κρυπτογραφημένων και ψηφιακά υπογεγραμμένων μηνυμάτων.
Το ΚΕΑΟ εντόπισε από το σύνολο των οφειλετών που έχει στη διάθεσή του, 52.088 περιπτώσεις που ικανοποιούν τουλάχιστον ένα από τα κριτήρια που έχουν τεθεί για να χαρακτηριστεί η οφειλή τους, ως «εισπράξιμη». Οι συνολικές οφειλές των οφειλετών αυτών ήταν 4,44 δισ ευρώ.
Σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες που ακολούθησε το ΚΕΑΟ για να προχωρήσει στη διαδικασία λήψης αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, προκύπτει ότι έως και τον Δεκέμβριο του 2015, είχαν σταλεί 261.906 ατομικά ειδοποιητήρια. Το συνολικό ποσό των οφειλών για τις οποίες ελήφθησαν αναγκαστικά μέτρα, ανήλθε στα 10,07 δισ ευρώ ενώ το ποσό που απώλεσε ρύθμιση και επίσης ξεκίνησε η ίδια διαδικασία, ανήλθε στο 1,09 δισ ευρώ. Αντίστοιχα το ποσό των ρυθμισμένων οφειλών φτάνει στα 5,24 δισ ευρώ.
Στο σκέλος των ρυθμίσεων προκύπτει ότι από τον Ιούλιο του 2015 και μετά απώλεσαν τη ρύθμιση των 100 δόσεων 29.235 οφειλέτες του ΚΕΑΟ, ενώ εντάχθηκαν στην πάγια ρύθμιση μόλις 1.419 από αυτούς.
Συνολικά, το ΚΕΑΟ εισέπραξε το 2015 ποσό 632.831.271 ευρώ, υψηλότερο κατά περίπου 70 εκατ ευρώ από τον αρχικό στόχο που είχε τεθεί και ήταν τα 560 εκατ. ευρώ. Από την έναρξη λειτουργίας του, στα μέσα του 2013, το Κέντρο έχει εισπράξει 991.330.836 ευρώ. Από τις συνολικές εισπράξεις του 2015, το 59% προέρχεται από οφειλές που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης. Μόνο το τελευταίο τρίμηνο του 2015, το ΚΕΑΟ κατάφερε να εισπράξει 161.654.315 ευρώ.
Οι επόμενες ενέργειες που έχει προγραμματίσει το ΚΕΑΟ εστιάζονται στα εξής σημεία:
*Διασύνδεση με τη ΓΓΠΣ για την άντληση στοιχείων των περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών.
• Συνεργασία με τις αρμόδιες Υπηρεσίες (Περιφέρειες, αρμόδια Υπουργεία κλπ), για έλεγχο της νόμιμης λειτουργίας επιχειρήσεων που δημιουργούν οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές.
• Υλοποίηση συστήματος ανάλυσης κινδύνου (Risk Analysis), το οποίο θα επεξεργάζεται δεδομένα από το ΟΠΣ – ΙΚΑ και θα υποστηρίζει το ΚΕΑΟ στην ανάλυση των προφίλ οφειλετών, στον εντοπισμό των περιπτώσεων παραβατικότητας, στο διαχωρισμό των άμεσα εισπράξιμων οφειλών, στην καθοδήγηση των υπηρεσιών των ΚΕΑΟ και στη λήψη κατάλληλων εισπρακτικών μέτρων.
