Η πρώτη προγραμματική συμφωνία ΑΣΕΠ-ΕΚΠΑ υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2021, για διετές ερευνητικό πρόγραμμα βάσει του άρθρου 9 του ν.4765/2021, με αντικείμενο την ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης υποψηφίων. Με μεθόδους οργανωσιακής ψυχολογίας θα αναπτύσσονταν τρία εργαλεία: τεστ γλωσσικού συλλογισμού, τεστ αριθμητικού συλλογισμού και Situational Judgment Test για την αποτελεσματικότητα σε υποθετικές εργασιακές καταστάσεις. Από αυτό το πρόγραμμα βγήκαν τα εργαλεία του 1ου Πανελλήνιου Γραπτού Διαγωνισμού.
Στις 9 Ιουλίου 2026 υπογράφηκε νέα, μονοετής προγραμματική συμφωνία για την ανάπτυξη Τεστ Λεκτικού Συλλογισμού σε μορφή προσαρμοστικής ηλεκτρονικής αξιολόγησης (Computerized Adaptive Testing CAT), που θα ενσωματωθεί στον Πανελλήνιο Γραπτό Διαγωνισμό. Η επίσημη περιγραφή του ΑΣΕΠ: το τεστ θα αξιολογεί την ικανότητα των υποψηφίων να κατανοούν, να επεξεργάζονται και να ερμηνεύουν λογικά γραπτές πληροφορίες, να εξάγουν τεκμηριωμένα συμπεράσματα και να λαμβάνουν ορθές αποφάσεις με βάση αυτά. Η προσαρμοστική μέθοδος αναμένεται να αυξήσει την ακρίβεια μέτρησης των γνωστικών δεξιοτήτων, διατηρώντας αξιοπιστία, εγκυρότητα και αντικειμενικότητα. Ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ το συνέδεσε ρητά με τις ανάγκες των θέσεων του Δημοσίου, όπου η κατανόηση και ορθή ερμηνεία διοικητικών εγγράφων και κανονιστικών κειμένων είναι μέρος της καθημερινής εργασίας.
Ωστόσο, στον 1ο Γραπτό Πανελλήνιο Διαγωνισμό (2Γ/2022) ο «λεκτικός συλλογισμός» του ΑΣΕΠ αξιολογούσε τη λογική σκέψη μέσω της σχέσης λέξεων και εννοιών, δύο λέξεις, εντοπισμός της εννοιολογικής σχέσης και επιλογής της λέξης/ζεύγους που συμπληρώνει το κενό από Α έως Δ. Το νέο τεστ του 2027 είναι κατανόηση κειμένου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθούν δέκα ερωτήσεις λεκτικού συλλογισμού, σε μορφή ηλεκτρονικού τεστ, με διαβάθμιση από μέτριες έως δύσκολες. Τα κείμενα είναι επινοημένα, τα ονόματα, οι αριθμοί και τα γεγονότα δεν αντιστοιχούν σε πραγματικούς φορείς. Λύστε τις με χρονόμετρο, δέκα λεπτά συνολικά, και μετά ελέγξτε τις απαντήσεις και, κυρίως, τις αιτιολογήσεις. Στον λεκτικό συλλογισμό η αιτιολόγηση αξίζει περισσότερο από την απάντηση.
Απαντήσεις και επεξήγηση
Ερώτηση 1 — Σωστό
Οι δανεισμοί μειώθηκαν (−4%) ενώ τα μέλη αυξήθηκαν (+18%). Όταν ο αριθμητής μικραίνει και ο παρονομαστής μεγαλώνει, ο μέσος όρος δανεισμών ανά μέλος αναγκαστικά μειώνεται. Η πρόταση δεν λέει ότι «κάθε μέλος δανείστηκε λιγότερα» λέει «κατά μέσο όρο», άρα προκύπτει λογικά από τα δύο ποσοστά.
Ερώτηση 2 — Δεν προκύπτει
Το 70% αφορά μόνο «όσους αξιοποίησαν τη δυνατότητα», όχι το σύνολο των εργαζομένων. Δεν γνωρίζουμε πόσοι την αξιοποίησαν (η τηλεργασία προϋποθέτει κατάλληλα καθήκοντα και συναίνεση προϊσταμένου), ούτε τι δήλωσαν οι υπόλοιποι. Άρα δεν μπορούμε ούτε να επιβεβαιώσουμε ούτε να απορρίψουμε την πρόταση.
Ερώτηση 3 — Σωστό
Μόνο δύο δήμοι εξαρτώνται αποκλειστικά από γεωτρήσεις και η μελέτη προτείνει τη σύνδεση ακριβώς αυτών των δύο με το φράγμα. Αν η πρόταση υλοποιηθεί, θα έχουν και δεύτερη πηγή, άρα κανένας δήμος δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από γεωτρήσεις. Η πρόταση είναι υποθετική («αν υλοποιηθεί») και δεν επηρεάζεται από το ότι η χρηματοδότηση δεν έχει εξασφαλιστεί.
Ερώτηση 4 — Λάθος
Το κείμενο αναφέρει ρητά ότι τα οργανικά «δεν συλλέγονται χωριστά» και ότι ο δήμος απλώς εξετάζει το ενδεχόμενο για το μέλλον. Το 2021 είναι το έτος επέκτασης του προγράμματος των τριών κάδων, όχι της συλλογής οργανικών. Η πρόταση αντιφάσκει ευθέως με το κείμενο.
Ερώτηση 5 — Δεν προκύπτει
Το κείμενο δίνει το ποσοστό των αλλοδαπών (2/3) και τις κατηγορίες που δεν πληρώνουν (παιδιά, φοιτητές, πρώτη Κυριακή), αλλά πουθενά δεν συνδέει τα δύο: δεν ξέρουμε πόσοι από τους αλλοδαπούς είναι παιδιά ή φοιτητές ούτε πόσοι επισκέπτονται το μουσείο την πρώτη Κυριακή. Η «λογική» εικασία ότι οι τουρίστες είναι κυρίως ενήλικοι είναι εξωτερική γνώση, όχι πληροφορία του κειμένου.
Ερώτηση 6 — Λάθος
Η επιτροπή πρότεινε 30%, η εταιρεία δεσμεύτηκε για «τουλάχιστον 20%» και ο εκπρόσωπός της εξήγησε γιατί δεν προχωρά σε μεγαλύτερη μείωση. Η σύσταση υιοθετήθηκε εν μέρει, όχι πλήρως. Το «τουλάχιστον» μπορεί να μπερδέψει αλλά η δεσμευτική υποχρέωση είναι το 20%, όχι το 30%.
Ερώτηση 7 — Δεν προκύπτει
Το κείμενο καταγράφει συσχέτιση (οι χρήστες έχουν λιγότερα ατυχήματα), όχι αιτιώδη σχέση. Οι ίδιοι οι ερευνητές δείχνουν εναλλακτικές εξηγήσεις (νεότερη ηλικία, ασφαλέστερα οχήματα) και ζητούν νέα έρευνα. Η πρόταση διατυπώνει αιτιότητα («μειώνει»), την οποία το κείμενο ούτε επιβεβαιώνει ούτε αποκλείει. Κλασική παγίδα: η συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτιότητα.
Ερώτηση 8 — Σωστό
Απαιτεί συνδυασμό τριών στοιχείων: το Σάββατο ανήκει στο Σαββατοκύριακο, τα Σαββατοκύριακα δεν γίνεται στάση στο πανεπιστήμιο, και η ώρα 10:00 είναι εντός ωραρίου λειτουργίας (άρα το δρομολόγιο υπάρχει). Εφόσον το λεωφορείο δεν σταματά εκεί, ο επιβάτης πράγματι δεν μπορεί να αποβιβαστεί στο πανεπιστήμιο.
Ερώτηση 9 — Λάθος
Ο μέσος χρόνος αναμονής αυξήθηκε (9 → 11 λεπτά), άρα η εξυπηρέτηση έγινε πιο αργή, όχι ταχύτερη. Η παγίδα είναι η μείωση των καταγγελιών, που δημιουργεί την εντύπωση βελτίωσης — όμως το κείμενο εξηγεί ότι οι καταγγελίες μειώθηκαν λόγω ενημέρωσης, όχι λόγω ταχύτερης εξυπηρέτησης.
Ερώτηση 10 — Δεν προκύπτει
Γνωρίζουμε ότι οι συμμετέχοντες του 2024 ήταν λιγότεροι (250 έναντι 320), αλλά το κείμενο δεν δίνει καμία πληροφορία για τον αριθμό των χωρών προέλευσης το 2024. Λιγότεροι συμμετέχοντες δεν σημαίνει αναγκαστικά λιγότερες χώρες μπορεί να ήταν 18, περισσότερες ή λιγότερες. Παγίδα: η μεταφορά ενός συμπεράσματος (αριθμός ατόμων) σε άλλο μέγεθος (αριθμός χωρών).
