Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 7,55 δισ. ευρώ κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, ξεπερνώντας κατά 2,42 δισ. ευρώ τον στόχο, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Η υπέρβαση αποδίδεται κυρίως στην αυξημένη εισπραξιμότητα των φορολογικών εσόδων, με τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος να ενισχύουν τις κρατικές εισπράξεις, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφεται και στις επενδυτικές δαπάνες λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για 5,129 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο εννεάμηνο του 2025, όταν είχε καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα 9,449 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφάνισε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, έναντι προβλεπόμενου ελλείμματος 1,897 δισ. ευρώ. Την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους είχε καταγραφεί πλεόνασμα 2,401 δισ. ευρώ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πάντως, η πραγματική υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων είναι σημαντικά μικρότερη, καθώς μέρος της θετικής απόκλισης συνδέεται με χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και έκτακτες εισπράξεις.
Συγκεκριμένα, εάν εξαιρεθούν 695 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από καθυστερήσεις πληρωμών εξοπλιστικών προγραμμάτων, 905 εκατ. ευρώ από μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό, η υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ.
Σημαντική υπέρβαση έναντι των προβλέψεων καταγράφεται στο σκέλος των εσόδων, με τις καθαρές εισπράξεις του κρατικού προϋπολογισμού να ανέρχονται στα 57,811 δισ. ευρώ κατά το εννεάμηνο, αυξημένες κατά 2,501 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Η εικόνα των εσόδων επηρεάζεται από τον χρονισμό των εισπράξεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στον αρχικό προγραμματισμό είχε προβλεφθεί η είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, από τα οποία 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένονται μέχρι το τέλος του έτους.
Χωρίς την επίδραση αυτή, η υπέρβαση των καθαρών εσόδων έναντι του στόχου διαμορφώνεται στα 2,876 δισ. ευρώ.
Καθοριστική ήταν η συμβολή των φορολογικών εισπράξεων, οι οποίες ανήλθαν συνολικά σε 55,967 δισ. ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από συναλλαγές που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Εξαιρουμένων των συγκεκριμένων ποσών, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 55,526 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%.
Η μεγαλύτερη θετική απόκλιση εντοπίζεται στα έσοδα από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, τα οποία ανήλθαν σε 23,062 δισ. ευρώ.
Εάν εξαιρεθούν τα 306 εκατ. ευρώ που σχετίζονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, οι εισπράξεις από ΦΠΑ ξεπέρασαν τον στόχο κατά 1,093 δισ. ευρώ, αποτελώντας τη σημαντικότερη πηγή υπέρβασης των φορολογικών εσόδων.
Θετική ήταν και η πορεία των φόρων εισοδήματος, με τις συνολικές εισπράξεις να διαμορφώνονται στα 20,171 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 360 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Η υπέρβαση προήλθε κυρίως από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι εισπράξεις του οποίου ήταν υψηλότερες κατά 408 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, τα έσοδα από τη φορολογία των επιχειρήσεων υπολείπονταν του στόχου κατά 58 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος παρουσίασαν αύξηση 10 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα από φόρους ακίνητης περιουσίας ανήλθαν στα 2,1 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση 63 εκατ. ευρώ.
Στον αντίποδα, οι εισπράξεις από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν στα 5,326 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 239 εκατ. ευρώ έναντι των προβλέψεων.
Στο σκέλος των μη φορολογικών εσόδων, οι εισπράξεις από μεταβιβάσεις ανήλθαν στα 4,764 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 79 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Από το ποσό αυτό, τα 3,199 δισ. ευρώ αφορούν έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τα οποία ξεπέρασαν τις προβλέψεις κατά 72 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν στα 1,465 δισ. ευρώ. Χωρίς τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, διαμορφώθηκαν στα 1,159 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 274 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Τα λοιπά τρέχοντα έσοδα έφτασαν τα 2,3 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις κατά 518 εκατ. ευρώ.
Οι επιστροφές εσόδων διαμορφώθηκαν στα 6,727 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 520 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ που συνδέεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Συνολικά, τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν στα 3,518 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση 278 εκατ. ευρώ.
Θετική ήταν η εικόνα των εισπράξεων και τον Σεπτέμβριο, καθώς τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 6,460 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον μηνιαίο στόχο κατά 170 εκατ. ευρώ.
Τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 6,486 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 74 εκατ. ευρώ ή 1,1% έναντι των προβλέψεων.
Σημαντική υπέρβαση σημειώθηκε στις εισπράξεις ΦΠΑ, οι οποίες έφτασαν τα 2,518 δισ. ευρώ, δηλαδή 188 εκατ. ευρώ περισσότερα από τον στόχο.
Αντίθετα, οι φόροι εισοδήματος παρουσίασαν υστέρηση 79 εκατ. ευρώ, με τις συνολικές εισπράξεις να ανέρχονται στα 2,490 δισ. ευρώ. Η απόκλιση προήλθε από χαμηλότερα έσοδα τόσο στη φορολογία φυσικών προσώπων, κατά 25 εκατ. ευρώ, όσο και στη φορολογία νομικών προσώπων, κατά 49 εκατ. ευρώ.
Οι εισπράξεις από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης ανήλθαν στα 665 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 8 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, ενώ οι φόροι ακίνητης περιουσίας απέφεραν 123 εκατ. ευρώ, ποσό κοντά στις προβλέψεις.
Την ίδια περίοδο, τα έσοδα από μεταβιβάσεις διαμορφώθηκαν στα 271 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 146 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν στα 626 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 79 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων περιορίστηκαν στα 94 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου 120 εκατ. ευρώ.
Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 ανήλθαν στα 57,683 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 477 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο των 57,206 δισ. ευρώ.
Σε σύγκριση με το αντίστοιχο εννεάμηνο του 2025, οι δαπάνες εμφανίζονται αυξημένες κατά 5,423 δισ. ευρώ.
Η υπέρβαση έναντι του στόχου συνδέεται κυρίως με την επιτάχυνση των πληρωμών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές ήταν χαμηλότερες κατά 1,094 δισ. ευρώ από τις προβλέψεις.
Ειδικότερα, η επιχορήγηση προς τον ΕΟΠΥΥ ανήλθε στα 1,544 δισ. ευρώ, ενώ προς τον ΟΠΕΚΑ διατέθηκαν 1,994 δισ. ευρώ.
Ποσό 917 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκε στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμάκων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων.
Επιπλέον, οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ανήλθαν σε 1,032 δισ. ευρώ.
Στον τομέα των μεταφορών, οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ έφτασαν τα 327 εκατ. ευρώ.
Σημαντικά ποσά διατέθηκαν και για μέτρα οικονομικής στήριξης των νοικοκυριών. Συγκεκριμένα, 131 εκατ. ευρώ μεταφέρθηκαν στην Κοινωνία της Πληροφορίας για την πληρωμή του Fuel Pass, ενώ 136 εκατ. ευρώ αφορούσαν την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης. Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ανήλθε στα 232 εκατ. ευρώ.
Τέλος, αυξημένες εμφανίζονται οι επενδυτικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, οι οποίες ανήλθαν στα 10,395 δισ. ευρώ κατά το εννεάμηνο. Το ποσό αυτό είναι υψηλότερο κατά 1,571 δισ. ευρώ από τον στόχο, ενώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 καταγράφεται αύξηση 2,209 δισ. ευρώ.
