«Παράθυρο» για τον περιορισμό της λειτουργίας καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε πολυκατοικίες ανοίγει πρόσφατη απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα εάν οι συνιδιοκτήτες μπορούν να βάλουν «φρένο» στα Airbnb. Αν και η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί νόμιμη δραστηριότητα, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι δεν συνιστά απόλυτο δικαίωμα και ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να περιοριστεί.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει ο Κανονισμός της πολυκατοικίας. Εφόσον προβλέπει ρητά ότι τα διαμερίσματα προορίζονται αποκλειστικά για χρήση κατοικίας ή απαγορεύει την τουριστική εκμετάλλευσή τους, δημιουργείται ισχυρό νομικό έρεισμα για να εμποδιστεί η λειτουργία ενός Airbnb. Η συγκεκριμένη απόφαση δεν θεσπίζει γενική απαγόρευση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά αναδεικνύει ότι οι όροι του Κανονισμού μπορούν να υπερισχύσουν σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η νομολογία, ωστόσο, παραμένει διχασμένη. Δικαστήρια έχουν κατά καιρούς δικαιώσει ιδιοκτήτες που εκμεταλλεύονται τα ακίνητά τους μέσω Airbnb, όταν δεν υπήρχε σχετική απαγορευτική πρόβλεψη στον Κανονισμό της πολυκατοικίας ή όταν δεν αποδείχθηκε ότι η χρήση του ακινήτου αλλοίωνε τον οικιστικό χαρακτήρα του κτιρίου. Έτσι, κάθε υπόθεση εξακολουθεί να εξετάζεται με βάση τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά και το περιεχόμενο του εκάστοτε Κανονισμού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Aναμόρφωση του πλαισίου για την οριζόντια ιδιοκτησία
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς το υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά στην αναμόρφωση του πλαισίου για την οριζόντια ιδιοκτησία, το οποίο παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο από το 1929. Το νέο σχέδιο νόμου, που αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση το φθινόπωρο, περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, επιχειρώντας να δώσει σαφέστερες απαντήσεις στις συγκρούσεις που έχουν ανακύψει τα τελευταία χρόνια μεταξύ ιδιοκτητών και ενοίκων.
Στις βασικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται η ευκολότερη τροποποίηση των Κανονισμών των πολυκατοικιών, ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες, καθώς και η ενίσχυση της εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών. Παράλληλα, προβλέπονται αλλαγές στον τρόπο λήψης αποφάσεων για επισκευές και ενεργειακές αναβαθμίσεις, νέοι κανόνες για τον ρόλο του διαχειριστή, ειδική διαδικασία είσπραξης κοινοχρήστων και δυνατότητα δημιουργίας αποθεματικού και ασφάλισης των πολυκατοικιών.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί επίσης να διευκολύνει την κατάτμηση και συνένωση διαμερισμάτων, να αξιοποιήσει το δικαίωμα υψούν και τα αδιάθετα ποσοστά συνιδιοκτησίας, αλλά και να επιταχύνει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων και αντλιών θερμότητας στους κοινόχρηστους χώρους.
Την επεξεργασία των αλλαγών έχει αναλάβει 13μελής νομοπαρασκευαστική επιτροπή, με τη συμμετοχή δικαστών, πανεπιστημιακών, δικηγόρων, συμβολαιογράφων και εκπροσώπων θεσμικών φορέων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, στόχος είναι να εκσυγχρονιστεί το θεσμικό πλαίσιο, να επιλυθούν χρόνιες δυσλειτουργίες και να διασφαλιστεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ιδιοκτησίας και την ειρηνική συνύπαρξη των συνιδιοκτητών στις πολυκατοικίες.
