Σημαντικές αλλαγές στη δυνατότητα προσφυγής στον Άρειο Πάγο και στη διαδικασία εκδίκασης πολιτικών υποθέσεων φέρνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διατάξεις για τις στρατηγικές αγωγές (SLAPP).
Νέα όρια για την άσκηση αναίρεσης
Οι ρυθμίσεις των άρθρων 50, 51 και 52 προβλέπουν νέα οικονομικά όρια για την άσκηση αναίρεσης, επαναφέρουν τη διαδικασία της εισήγησης στον Άρειο Πάγο και επεκτείνουν την ψηφιοποίηση των δικαστικών διαδικασιών.
Η πλέον ουσιαστική αλλαγή περιλαμβάνεται στο άρθρο 51, με το οποίο τροποποιούνται τα άρθρα 552 και 560 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Εφεξής δεν θα επιτρέπεται η άσκηση αίτησης αναίρεσης όταν το αντικείμενο της διαφοράς είναι μικρότερο των 20.000 ευρώ ή των 8.000 ευρώ στις εργατικές διαφορές. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, ενώ τα χρηματικά όρια θα μπορούν να αναπροσαρμόζονται με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από γνώμη της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Από τις νέες διατάξεις προκύπτει ότι ορισμένες κατηγορίες διαδίκων ενδέχεται να βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Οι περισσότερο επηρεαζόμενοι είναι πολίτες και επιχειρήσεις που έχουν διαφορές μικρού ή μεσαίου οικονομικού αντικειμένου, καθώς χάνουν τη δυνατότητα να ζητήσουν έλεγχο της υπόθεσής τους από τον Άρειο Πάγο, ακόμη και αν θεωρούν ότι η απόφαση του Εφετείου ή του Πρωτοδικείου περιέχει σοβαρό νομικό σφάλμα. Η αναίρεση θα είναι πλέον δυνατή μόνο στην εξαιρετική περίπτωση υπέρβασης της δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων.
Επιπτώσεις στις εργατικές διαφορές
Ιδιαίτερα αισθητές αναμένεται να είναι οι επιπτώσεις στις εργατικές διαφορές, όπου το όριο τίθεται στις 8.000 ευρώ. Πολλές απαιτήσεις εργαζομένων για δεδουλευμένες αποδοχές, αποζημιώσεις ή άλλες εργασιακές αξιώσεις βρίσκονται κάτω από το συγκεκριμένο ποσό, με αποτέλεσμα οι σχετικές αποφάσεις να καθίστανται ουσιαστικά τελεσίδικες, χωρίς δυνατότητα ελέγχου από το ανώτατο δικαστήριο.
Επέκταση της ψηφιοποίησης στις δικαστικές διαδικασίες
Παράλληλα, το άρθρο 52 εισάγει περαιτέρω ψηφιοποίηση στη διαδικασία επαναπροσδιορισμού εκκρεμών ανακοπών κατά της εκτέλεσης. Η υποβολή των αιτήσεων θα γίνεται αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων, ενώ οι επιδόσεις θα πραγματοποιούνται κυρίως με ηλεκτρονικά μέσα, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, SMS και της Θυρίδας Πολίτη στο gov.gr. Παρότι διατηρούνται εναλλακτικές μορφές επίδοσης στις περιπτώσεις που αυτό απαιτείται, η γενική κατεύθυνση είναι η πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας, γεγονός που αυξάνει τις υποχρεώσεις τόσο των διαδίκων όσο και των πληρεξουσίων δικηγόρων τους.
Στόχος η αποσυμφόρηση του Αρείου Πάγου
Από την άλλη πλευρά, οι νέες ρυθμίσεις εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στην αποσυμφόρηση του Αρείου Πάγου, περιορίζοντας τον αριθμό των αναιρέσεων σε υποθέσεις μικρού οικονομικού αντικειμένου και επιτρέποντας την ταχύτερη εκδίκαση υποθέσεων μεγαλύτερης σημασίας. Παράλληλα, η διεύρυνση των ηλεκτρονικών επιδόσεων αναμένεται να μειώσει τις καθυστερήσεις και το διοικητικό κόστος των διαδικασιών.
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο του σχεδίου νόμου παραμένει η θέσπιση των οικονομικών ορίων για την άσκηση αναίρεσης. Οι υποστηρικτές της ρύθμισης υποστηρίζουν ότι αποτελεί αναγκαίο μέτρο για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του ανώτατου δικαστηρίου, ενώ οι επικριτές εκφράζουν τον προβληματισμό ότι περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτών να ζητήσουν ανώτατο δικαστικό έλεγχο ακόμη και σε περιπτώσεις όπου τίθενται σοβαρά νομικά ζητήματα.
