Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκαλεί ανησυχία. Οι αυξήσεις στα καύσιμα που ήδη καταγράφονται και η αρνητική προοπτική, έρχονται να επιβαρύνουν μία κοινωνία που ασφυκτιά. Το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος ανατιμήσεων στα βασικά προϊόντα ενισχύει την ανασφάλεια και οι καταναλωτές σπεύδουν να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων και τις δεξαμενές πετρελαίου θέρμανσης.
Ο πόλεμος κανείς δεν ξέρει πόσο θα κρατήσει και δυστυχώς οι προβλέψεις δεν είναι ευνοϊκές για τις τιμές της ενέργειας. Το ερώτημα τίθεται επιτακτικά και αφορά όχι τόσο την πιθανή αισχροκέρδεια κάποιων βενζινοπωλών, αλλά τη διαχρονική αισχροκέρδεια του κράτους, που συνεχίζει να διατηρεί τους τεράστιους φόρους στα καύσιμα. Για 10 ευρώ βενζίνη που πληρώνουμε μόλις τα 4,13 αφορούν την αξία του καυσίμου και τα 5,87 είναι φόροι και δασμοί. Με περισσότερο από το 50% του ποσού που πληρώνουμε για καύσιμα να πηγαίνει στο κράτος, η επαναφορά του fuel pass σύμφωνα με του ειδικούς, αποτελεί απλά… σταγόνα στον ωκεανό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Σημαντικές αυξήσεις μέχρι τα μέσα της επόμενης εβδομάδας»
Η ραγδαία κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, προκαλεί ήδη αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ενισχύει τις ανησυχίες για αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Η κρίση αναπόφευκτα επηρεάζει και την ελληνική αγορά επισημαίνει μιλώντας στην parallaxi και τον Θωμά Καλέση, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ), Θέμης Κιουρτζής. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας εκτιμά πως το επόμενο διάστημα θα σημειωθούν αυξήσεις στα πρατήρια, εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία των διεθνών τιμών.
«Τις επόμενες μέρες θα υπάρξουν σημαντικές αυξήσεις και ειδικά στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης. Μέχρι το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης αναμένεται να αυξηθεί στα 150 - 200 δολάρια/κυβικό που μεταφράζεται περίπου σε αύξηση 20 λεπτών. Αυτό τουλάχιστον φαίνεται μέχρι τώρα εάν δεν αλλάξει κάτι θεαματικά και τερματιστεί ο πόλεμος. Εάν η κατάσταση παραμείνει ως έχει, ακόμη και διαπραγματεύσεις να ξεκινήσουν τα καύσιμα θα αυξηθούν πολύ» τονίζει ο κ. Κιουρτζής.
Ανησυχία και ουρές στα βενζινάδικα της χώρας
Οι καταναλωτές σε όλη τη χώρα σπεύδουν να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων τους. Στο νομό Χανίων, η ζήτηση είναι ιδιαίτερα αυξημένη, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του zarpanews.gr. Από την περασμένη Δευτέρα παρατηρείται αυξημένη κίνηση στα πρατήρια και ουρές, τονίζει ο πρώην πρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Χανίων, Γιάννης Δρακακάκης και προσθέτει ότι η αύξηση επηρεάζει πιο πολύ το πετρέλαιο κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Έντονη ανησυχία επικρατεί και στην αγορά καυσίμων στην Ηλεία. Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της Δήμητρας Βελμάχου, από το ilialive.gr ο φόβος ενός νέου «ράλι» στα καύσιμα έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στην καθημερινότητα, με τους καταναλωτές να σπεύδουν να προμηθευτούν πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης.
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στο γέμισμα του ρεζερβουάρ του ΙΧ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, επαγγελματίες οδηγοί, μεταφορείς και αγρότες εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένοι, καθώς η αύξηση στο κόστος των καυσίμων επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα της δραστηριότητάς τους. Το καύσιμο αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους για τον πρωτογενή τομέα και τις μεταφορές, και κάθε μεταβολή στις διεθνείς τιμές πετρελαίου μεταφέρεται ταχύτατα στην τοπική οικονομία.
Ο Παναγιώτης Σπυρογιάννης, ιδιοκτήτης πρατηρίου υγρών καυσίμων στον Πύργο, περιγράφει το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί: «Αυτό το διάστημα υπάρχει μία έντονη ανησυχία τόσο από εμάς όσο και από τον κόσμο για το ράλι των τιμών εξαιτίας του πολέμου. Δεν γνωρίζουμε κι εμείς πόσο και πού θα φτάσει η τιμή. Περιμένουμε να δούμε. Γνωρίζουμε ότι θα ανέβουν σίγουρα οι τιμές, αλλά το θέμα είναι πού θα σταματήσουν και για πόσο διάστημα θα ισχύσει αυτή η κατάσταση».
Για την Ηλεία και σε όλες τις περιοχές της χώρας, όπου ο πρωτογενής τομέας διατηρεί κομβικό ρόλο στην οικονομία, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το πετρέλαιο κίνησης είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το κόστος παραγωγής και μεταφοράς αγροτικών προϊόντων. Μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών θα μπορούσε να αυξήσει επιπλέον το κόστος παραγωγής και να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τις ήδη επιβαρυμένες αγροτικές οικογένειες.
Έντονη ανησυχία για την αύξηση του πετρελαίου εξέφρασε μιλώντας στον Βασίλη Δελημάρη και το Ionian, ο Βασίλης Κάκκος, πρόεδρος αυτοκινητιστών Νοτιοδυτικής Ελλάδος. «Μέσα σε δύο μέρες το πετρέλαιο «τσίμπησε» 7 με 8 λεπτά. Για εμάς δεν είναι μόνο οι αυξήσεις στο πετρέλαιο, είναι και οι αυξήσεις στα καράβια, έχουμε από πολλές πλευρές πρόβλημα» επισημαίνει ο κ. Κάκκος.
Στη βαριά σκιά των γεωπολιτικών εξελίξεων κινείται η αγορά των υγρών καυσίμων στην Κέρκυρα. Η «μυρωδιά του πολέμου», όπως χαρακτηριστικά περιγράφουν στο corfupress.com οι επαγγελματίες του κλάδου, έχει ήδη αποτυπωθεί στις αντλίες, έστω και αν η τοπική αγορά εμφάνιζε μέχρι τουλάχιστον τα μέσα της περασμένης εβδομάδας, μια πιο συγκρατημένη αντίδραση στις ανατιμήσεις συγκριτικά με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Αγοράζουμε ακριβά, πουλάμε ακριβά
Οι ουρές στα βενζινάδικα είναι και το αποτέλεσμα του πανικού που καλλιεργείται. Ο κ. Κιουρτζής, μιλώντας στην parallaxi επισημαίνει ότι αν και δεν είναι μεγάλο το κέρδος, οι καταναλωτές περιμένουν στις ουρές. «Σκεφτείτε να περιμένετε στην ουρά και να σας πλησιάζει κάποιος και να σας πει καθίστε εδώ για την επόμενη μισή - μία ώρα και θα κερδίσετε 1,5 ευρώ, εσείς θα καθίσετε; Αυτή την εβδομάδα γιατί κάθεται ο κόσμος ώστε να γλιτώσει ένα ευρώ στην αμόλυβδη; Οι καταναλωτές επηρεάζονται από την καταστροφολογία που διασπείρουν τα ΜΜΕ και τρέχουν να βάλουν βενζίνη για τρία λεπτά διαφορά. Για το πετρέλαιο θέρμανσης το καταλαβαίνω, εκεί ο καταναλωτής θα κληθεί να πληρώσει 1.200 ευρώ αντί για 1.000, για τη βενζίνη το πρόβλημα δεν είναι τόσο μεγάλο».
Η δημόσια συζήτηση, εκτός από τις ουρές, περιστρέφεται και γύρω από το θέμα της κερδοσκοπίας των βενζινοπωλών. Τις τελευταίες ημέρες, όπως επισημαίνει μιλώντας στο Dnews, ο Γιώργος Ασμάτογλου, τέως πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων και Εμπόρων Καυσίμων, η βενζίνη αυξήθηκε κατά 7 λεπτά και το πετρέλαιο κατά 17 λεπτά.
«Τα διυλιστήρια πουλάνε σε μία τιμή σε καθημερινή βάση στις εταιρείες εμπορίας και οι εταιρείες εμπορίας σε εμάς. Εμείς ακριβά αγοράζουμε ακριβά πουλάμε, φθηνότερα αγοράζουμε φθηνότερα πουλάμε» επισημαίνει ο κ. Ασμάτογλου και συμπληρώνει ότι «η αγορά βρίσκεται σε αναστάτωση. Πριν από μία εβδομάδα δεν χτύπαγε το τηλέφωνο για παραγγελίες πετρελαίου θέρμανσης και σήμερα οι παραγγελίες είναι σα να έχουμε 20 πόντους χιόνι». Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι οι βενζινοπώλες δεν γνωρίζουν σε τιμή θα αγοράσουν την επόμενη μέρα, μαθαίνω την τιμή κάθε πρωί στις 6 όταν παίρνω στα χέρια μου το τιμολόγιο, επισημαίνει ο κ. Ασμάτογλου και προσθέτει «καλά θα κάνουν όσοι λένε ότι οι βενζινάδες κερδοσκοπούν να σταματήσουν, δεν έχουμε υπερβολική κερδοφορία, ειδικά αυτή την εποχή που ανεβαίνει η τιμή καθημερινά έχουμε φθάσει να δουλεύουμε κάποιες μέρες χωρίς κέρδος ίσως και με απώλειες» επισημαίνει και τονίζει ότι θα πρέπει να γίνονται έλεγχοι σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, τα διυλιστήρια, τις εταιρείες εμπορίας και τα βενζινάδικα.
Real time ενημέρωση για τιμές αγοράς, πώλησης και λίτρα
Οι επαγγελματίες του κλάδου σημειώνουν ότι όλες οι κινήσεις στα βενζινάδικα γίνονται στην επιφάνεια και με real time ενημέρωση των αρμόδιων αρχών. Οι επιχειρήσεις εμπορίας καυσίμων είναι οι μόνες, επισημαίνει ο κ. Ασμάτογλου όπου «το υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Ανάπτυξης γνωρίζουν σε τι τιμή αγοράζουμε, πόσο πουλάμε και πόσα λίτρα έχουμε πουλήσει».
Οι αρμόδιες υπηρεσίες γνωρίζουν, επιβεβαιώνει μιλώντας στο Dnews, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου, φοροτεχνικός, πρόεδρος της Επιτροπής Λογιστών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών. Γνωρίζουν πόσο πουλάει κάθε βενζινάδικο και σε ποια τιμή. Αντίστοιχη πληροφορία υπάρχει και για τον προμηθευτή της βενζίνης, «άρα μπορεί να διερευνηθεί εάν υπάρχει αισχροκέρδεια ή όχι, δεδομένου ότι η πληροφορία πια δίνεται online. Και από τον προμηθευτή της βενζίνης και από τον πρατηριούχο και από τον κάθε εμπλεκόμενο».
Σταγόνα στον ωκεανό το fuel pass
Οι ενδεχόμενες ανατιμήσεις, δεν θα επηρεάσουν μόνο τις μετακινήσεις των πολιτών αλλά όλα τα προϊόντα.
«Υπολογίζοντας το γεγονός ότι παραπάνω από το 50% της τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής, είναι έμμεσοι φόροι, άμεσοι φόροι, ΦΠΑ κλπ. καταλαβαίνουμε ότι θα ήταν μία πάρα πολύ καλή ευκαιρία να ανοίξει ξανά η κουβέντα σε σχέση με την τεράστια χρέωση που γίνεται στην τιμή του προϊόντος που πληρώνει ο καταναλωτής στο πρατήριο της βενζίνης» τονίζει ο κ. Χατζηγεωργίου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Κύπρος, η οποία αγοράζει καύσιμα από την Ελλάδα, «πουλάει στον καταναλωτή φθηνότερα την τιμή σε σχέση με εμάς γιατί έχει χαμηλότερους έμμεσους φόρους, καταλαβαίνουμε ότι μία αναπροσαρμογή των συγκεκριμένων έμμεσων φόρων που πληρώνονται στο προϊόν θα μπορούσε να βοηθήσει την κατάσταση ώστε να παραμείνουν οι τιμές έστω σταθερές» προσθέτει ο κ Χατζηγεωργίου.
Η άποψη των ειδικών είναι ξεκάθαρη, «το fuel pass δεν βοηθάει, χαϊδεύει αυτιά. Η ουσιαστική μείωση είναι οριζόντια και η οριζόντια είναι μόνο η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης» επισημαίνει ο κ. Ασμάτογλου.
«Το Fuel pass είναι ένα μέτρο που θα βοηθήσει κάποιους χαμηλόμισθους, χαμηλοσυνταξιούχους, χαμηλοεισοδηματίες» προσθέτει ο κ. Χατζηγεωργίου αλλά δεν αναμένεται να καλύψει το κόστος της αύξησης της τιμής για πολύ μεγάλο διάστημα. «Θα αφορά λίγους για λίγα και προφανώς δεν θα σώσει το θέμα της αύξησης των τιμών των υπολοίπων προϊόντων» προσθέτει ο κ. Χατζηγεωργίου και χαρακτηρίζει το επίδομα «σταγόνα στον ωκεανό».
Η συζήτηση για τη μείωση των φόρων δεν διεξάγεται, αντίθετα μιλάμε για αισχροκέρδεια των βενζινοπωλών, αλλά όπως τονίζει ο κ. Ασμάτογλου, «όσοι σκέφτονται, καταλαβαίνουν ότι δεν φταίει ο βενζινάς. Ο καταναλωτής δεν είναι αφελής, ξέρει, βλέπει και καταλαβαίνει τι γίνεται!».
Στήριξη της παραμεθορίου
Ο πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ, όπως αποτυπώνει το ρεπορτάζ του Θωμά Καλέση από την parallaxi, βάζει ακόμη μία σημαντική διάσταση στη συζήτηση, την μετακίνηση των καταναλωτών από τις παραμεθόριες περιοχές σε γειτονικές χώρες όπου οι φόροι είναι χαμηλότεροι.
Η Ομοσπονδία έχει καταθέσει προτάσεις για τον περιορισμό του φαινομένου. Όπως τονίζει ο κ. Κιουρτζής «ο καταναλωτής περνάει τα σύνορα για να γλιτώσει 40-50 ευρώ στο φουλάρισμα, τα οποία θα τα δώσει κατά πάσα πιθανότητα για να προμηθευτεί κι άλλα είδη». Εάν υπάρξει μία ειδική έκπτωση για τους κατοίκους των ακριτικών περιοχών, το φαινόμενο θα περιοριστεί. Επίσης, ο πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ θέτει και το κρίσιμο ερώτημα εάν θέλουμε να υπάρχουν βενζινάδικα στις παραμεθόριες και δύσβατες περιοχές.
«Πάμε τώρα σε ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό. Το πρατήριο εκεί, έχει συγκεκριμένα έξοδα, αλλά έχει διαφορετικές καταναλώσεις. Άρα εκεί που στη Θεσσαλονίκη μπορεί να κερδίσει 10 λεπτά το λίτρο, στις περιοχές αυτές κερδίζει 20. Ρωτάμε λοιπόν. Θέλετε να υπάρχει πρατήριο σε δύσβατες περιοχές; Για να υπάρχει πρέπει να πουλάει ακριβότερα.
Άρα να του κάνετε έκπτωση στην προμήθεια. Και αυτή είναι μια από τις προτάσεις μας που μέχρι στιγμής δεν έχει επίσης απαντηθεί από την πλευρά του κράτους», τονίζει ο κ. Κιουρτζής.
