Ως πρότυπο για την Ευρώπη προβάλλει το ελληνικό μοντέλο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στη γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt, υπογραμμίζοντας ότι η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης συνδέεται άμεσα με τον συνολικό ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας.
Η Handelsblatt αναφέρεται στη φοροδιαφυγή ως διαχρονική αχίλλειο πτέρνα της ελληνικής οικονομίας και ως έναν από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην κρίση χρέους της δεκαετίας του 2010. Όπως σημειώνει, η Ελλάδα, που τότε βρέθηκε στα πρόθυρα αδυναμίας πληρωμών, καταγράφει πλέον αξιοσημείωτες επιτυχίες στον περιορισμό της παραοικονομίας, με καταλύτη την εκτεταμένη χρήση ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο κ. Πιερρακάκης εξηγεί ότι το αποφασιστικό βήμα έγινε με την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος αναφορών, στο οποίο περιλαμβάνονται η ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ηλεκτρονικά βιβλία και οι αναφορές συναλλαγών. Τα συστήματα αυτά, όπως τονίζει, παράγουν αξιόπιστα και υψηλής ποιότητας δεδομένα σε μεγάλη κλίμακα, επιτρέποντας στη φορολογική διοίκηση να χρησιμοποιεί προηγμένη ανάλυση δεδομένων και αλγορίθμους ΤΝ για τον εντοπισμό μοτίβων, ανωμαλιών και υποθέσεων με αυξημένο κίνδυνο απάτης ή υποδήλωσης εισοδήματος.
Σύμφωνα με τον υπουργό, μόνο τα τελευταία δύο χρόνια ανακτήθηκαν 3,9 δισ. ευρώ μέσω μέτρων κατά της φοροδιαφυγής, ποσό που, όπως σημειώνει, δεν αποτελεί απλώς δημοσιονομικό όφελος αλλά επιστρέφεται στους πολίτες με τη μορφή μειώσεων φόρων. Η πρόοδος αποτυπώνεται κυρίως στα έσοδα από τον ΦΠΑ, καθώς το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» μειώθηκε από 34% το 2017 σε 9% το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια διαδραματίζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία ιδρύθηκε το 2017 με στόχο τη θωράκιση της φορολογικής διοίκησης από πολιτικές παρεμβάσεις και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της διαφθοράς. Ο κ. Πιερρακάκης τονίζει ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού οικοσυστήματος που θα καταγράφει την οικονομική δραστηριότητα σε πραγματικό χρόνο, καθιστώντας τη φορολογική συμμόρφωση πιο δίκαιη και κοινωνικά αποδεκτή.
Ο υπουργός, ο οποίος τον Δεκέμβριο εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup, εκτιμά ότι το ελληνικό παράδειγμα μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι ένα σύστημα που «μετρά την πραγματικότητα» δεν βελτιώνει μόνο τη συλλογή φόρων, αλλά μειώνει και την ένταση στις σχέσεις κράτους και πολιτών.
