Μιλώντας στο συνέδριο του Economist, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι μεγάλες προκλήσεις της εποχής – κλιματική κρίση, ενέργεια και δημογραφικό – δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Αντίθετα, συνθέτουν ένα ενιαίο πλαίσιο, το οποίο δοκιμάζει τη θεσμική ανθεκτικότητα, την ταχύτητα λήψης αποφάσεων και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα των κρατών.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει βιώσει τι σημαίνει απώλεια εμπιστοσύνης, πολιτική αβεβαιότητα και πίεση από τις αγορές. Αυτή η εμπειρία, όπως τόνισε, δεν οδηγεί σε βεβαιότητες αλλά καλλιεργεί μια υγιή δυσπιστία απέναντι στις εύκολες λύσεις και ενισχύει τη στόχευση σε πολιτικές με μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ενεργειακή ασφάλεια
Αναφερόμενος στον τομέα της ενέργειας, ο υπουργός επισήμανε ότι οι αδυναμίες της Ευρώπης ήταν γνωστές εδώ και χρόνια: εξάρτηση, ανεπαρκείς υποδομές και έλλειψη συντονισμού. Το ενεργειακό σοκ, όπως είπε, λειτούργησε ως καταλύτης για πιο αποφασιστικές κινήσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Το δίδαγμα δεν είναι να αποσυρθούμε από τις παγκόσμιες αγορές. Το δίδαγμα είναι να εμπλακούμε με πειθαρχία, να διαφοροποιηθούμε, να επενδύσουμε, να συνδεθούμε».
Για την Ελλάδα, αυτή η στρατηγική μεταφράστηκε σε αυξημένες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές, ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης. «Είμαστε στο σταυροδρόμι τριών Ηπείρων και διαδρόμων».
Οι αόρατοι φραγμοί της Ευρώπης
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στους εσωτερικούς περιορισμούς της ευρωπαϊκής αγοράς, οι οποίοι – όπως ανέφερε – λειτουργούν ως έμμεσοι δασμοί. Επικαλέστηκε τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα, καθώς και ανάλυση του ΔΝΤ, σύμφωνα με την οποία τα εμπόδια αυτά επιβαρύνουν σημαντικά αγαθά και υπηρεσίες.
Όπως τόνισε, αν η Ευρώπη θέλει να παραμείνει ανταγωνιστική, απαιτούνται τρεις άμεσες παρεμβάσεις: άρση γραφειοκρατικών εμποδίων, δημιουργία συνθηκών κλίμακας μέσω διασυνοριακών κεφαλαιαγορών και έξυπνη αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία – με σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο – μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την καινοτομία, διατηρώντας παράλληλα την εμπιστοσύνη. «Η εμπιστοσύνη είναι μια οικονομική διάσταση, δεν είναι ένα θέμα ηθικό».
Η ελληνική ανάκαμψη ως επανεκκίνηση
Ο υπουργός περιέγραψε την πορεία της ελληνικής οικονομίας όχι ως απλή ανάκαμψη, αλλά ως συνολικό «reset». «Η ανάκαμψη της Ελλάδος δεν ήταν απλά ένα rebound, ήταν ένας μηδενισμός και επανεκκίνηση».
Αναφέρθηκε στις θετικές αναπτυξιακές προοπτικές, στο πρωτογενές πλεόνασμα και στην έγκαιρη αποπληρωμή υποχρεώσεων από την περίοδο των μνημονίων. Ειδική μνεία έκανε στη σταθερή εικόνα των ελληνικών ομολόγων, αλλά και σε ένα ποιοτικό στοιχείο που – όπως είπε – αποτυπώνει καλύτερα την αλλαγή: την επιστροφή νέων Ελλήνων που είχαν φύγει στο εξωτερικό.
Αξιοπιστία, θεσμοί και ψηφιακό κράτος
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί σταθερό καθεστώς και όχι συγκυριακή επιλογή. Ωστόσο, επεσήμανε ότι η αξιοπιστία δεν στηρίζεται μόνο στη λιτότητα, αλλά στη δημιουργία ισχυρών, σύγχρονων θεσμών.
Η ψηφιοποίηση του κράτους, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και η συνολική νομιμοποίηση των μεταρρυθμίσεων, όπως σημείωσε, ενισχύουν την αίσθηση δικαιοσύνης. Όταν οι πολίτες βλέπουν ένα σύστημα πιο δίκαιο – και όχι απλώς πιο αυστηρό – αποδέχονται ευκολότερα τις αλλαγές.
Άμυνα και γεωπολιτική ευθύνη
Αναφερόμενος στις αμυντικές δαπάνες, ο υπουργός σημείωσε ότι δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά αναγκαίο στοιχείο αποτροπής και συλλογικής ευθύνης. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η άμυνα συνδέεται άμεσα με τη γεωγραφία και το στρατηγικό περιβάλλον.
Τόνισε, παράλληλα, την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής συνεισφοράς στην άμυνα, όχι εις βάρος των διατλαντικών σχέσεων, αλλά ως μέσο ενδυνάμωσής τους.
Εμπόριο, δασμοί και παγκόσμια ισορροπία
Ο υπουργός προειδοποίησε ότι το διεθνές εμπόριο κινείται σε εύθραυστη ισορροπία, επισημαίνοντας πως ένας εμπορικός πόλεμος δεν θα έχει νικητές, αλλά αμοιβαίες απώλειες μέσω αβεβαιότητας και πληθωρισμού.
Δεξιότητες, εκπαίδευση και κοινωνική συνοχή
Η κοινωνική συνοχή, σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, δεν είναι ηθικό σύνθημα αλλά παράγοντας ανταγωνιστικότητας. Η επένδυση στις δεξιότητες, ο εκσυγχρονισμός της εκπαίδευσης και η δια βίου μάθηση επιτρέπουν στους πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στη νέα οικονομία.
Ένα κράτος που λειτουργεί προβλέψιμα, όπως τόνισε, απελευθερώνει χρόνο και ενέργεια για δημιουργία αξίας, αντί για διαχείριση εμποδίων.
Διαφάνεια, θεσμοί και εμπιστοσύνη στη δημοκρατία
Κλείνοντας, ο υπουργός ανέδειξε τη σημασία ενός διαφανούς και αποτελεσματικού κράτους ως βάσης για μια ισχυρή οικονομία. Υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή ισχύς δεν προήλθε ποτέ από την τελειότητα, αλλά από την επιμονή, τη συνεργασία και τη συμμετοχή.
Όπως σημείωσε, το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς, σε μια ανοιχτή και δίκαιη οικονομία, καθώς και σε μια τεχνολογία που καθοδηγείται από την ανθρώπινη κρίση. «Αυτό δεν είναι απλό σλόγκαν, είναι η δουλειά που πρέπει να κάνουμε».
