Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τίτλο «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας», ανοίγοντας τον δρόμο για μια συνολική αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει τη συλλογική διαπραγμάτευση και τη διαιτησία στην αγορά εργασίας.
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο αποσκοπεί στη νομοθετική κατοχύρωση και εφαρμογή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας που έχει συναφθεί μεταξύ του υπουργείου και των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων, με βασικό στόχο την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και τη βελτίωση των μηχανισμών επίλυσης των συλλογικών διαφορών.
Κεντρικό σημείο της ρύθμισης αποτελεί η κατάργηση διατάξεων που αφορούν τον δεύτερο βαθμό διαιτησίας.
Συγκεκριμένα, από τις 25 Φεβρουαρίου 2026 προβλέπεται η κατάργηση του άρθρου 412 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου καθώς και του κωδικοποιημένου άρθρου 16Α του ν. 1876/1990, που ρυθμίζουν την έφεση κατά διαιτητικών αποφάσεων και τη λειτουργία δεύτερου βαθμού διαιτησίας.
Η αλλαγή αυτή κρίνεται σκόπιμη και λειτουργικά αναγκαία, ιδίως λόγω της εισαγωγής νέου σταδίου προελέγχου των αιτήσεων προσφυγής στη διαιτησία, το οποίο διασφαλίζει ότι πληρούνται εξαρχής οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υπαγωγή μιας συλλογικής διαφοράς στον θεσμό.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του σχεδίου νόμου, η διατήρηση δεύτερου βαθμού διαιτησίας, σε συνδυασμό με την αναστολή ισχύος των διαιτητικών αποφάσεων έως την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής κρίσης, οδηγεί σε σημαντικές χρονικές καθυστερήσεις και υπονομεύει τον βασικό σκοπό της διαιτησίας, που είναι η ταχεία και αποτελεσματική επίλυση των συλλογικών διαφορών.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η κατάργηση του δεύτερου βαθμού δεν θίγει το δικαίωμα δικαστικής προστασίας, καθώς διατηρείται ακέραια η δυνατότητα δικαστικής προσβολής των διαιτητικών αποφάσεων βάσει του άρθρου 413 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου. Το μεταβατικό διάστημα έως τον Φεβρουάριο του 2026 προβλέπεται ώστε να συσταθεί η Επιτροπή του άρθρου 414Α, που θα υποστηρίξει την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
