Σημαντικές ευκαιρίες ανοίγει το νέο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις, καθώς δίνει τη δυνατότητα να ευνοηθούν κατηγορίες επιχειρήσεων που έως σήμερα θεωρούνταν εκτός πεδίου εφαρμογής ή δεν είχαν πρακτικό όφελος από την ένταξή τους. Παρότι το καθεστώς απευθύνεται πρωτίστως σε μικρές επιχειρήσεις με χαμηλό κύκλο εργασιών, η διεύρυνση της εφαρμογής του σε διασυνοριακό επίπεδο αλλάζει τα δεδομένα για πολλούς επαγγελματίες και εταιρικά σχήματα.
Με βάση το νέο πλαίσιο, στο καθεστώς μπορούν να ενταχθούν όχι μόνο εγχώριες επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10.000 ευρώ, αλλά και επιχειρήσεις με έδρα στην Ελλάδα ή σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον ο συνολικός κύκλος εργασιών τους εντός της Ένωσης δεν υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι επιχειρήσεις που μέχρι πρότινος ήταν υποχρεωμένες να εγγράφονται σε μητρώα ΦΠΑ σε περισσότερα κράτη μέλη και να τηρούν πολύπλοκες διαδικασίες, μπορούν πλέον να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ και να λειτουργούν με σημαντικά απλουστευμένες υποχρεώσεις.
Ιδιαίτερα ευνοημένοι αναμένεται να είναι Έλληνες ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ψηφιακά ή παρέχουν υπηρεσίες σε πελάτες του εξωτερικού. Παρότι αρχικά θεωρούνταν μη επιλέξιμοι λόγω διασυνοριακής δραστηριότητας, πλέον μπορούν να εφαρμόζουν την απαλλαγή από τον ΦΠΑ και σε άλλα κράτη μέλη, χωρίς να απαιτείται φυσική εγκατάσταση ή ξεχωριστή φορολογική εγγραφή σε κάθε χώρα. Αντίστοιχα, μικρές επιχειρήσεις με έδρα σε άλλο κράτος μέλος μπορούν να απαλλάσσουν από τον ΦΠΑ τις πράξεις που πραγματοποιούν στην Ελλάδα, εφόσον πληρούν τα προβλεπόμενα όρια.
Ωφελημένες εμφανίζονται και νεοσύστατες επιχειρήσεις ή startups που βρίσκονται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης. Αν και συχνά αποκλείονταν στην πράξη από ειδικά καθεστώτα λόγω αβεβαιότητας ή μεταβαλλόμενου κύκλου εργασιών, το νέο σύστημα επιτρέπει ευελιξία, καθώς δεν απαιτεί αναγωγή του κύκλου εργασιών σε ετήσια βάση και δίνει τη δυνατότητα επανένταξης μετά από οικειοθελή παύση. Έτσι, επιχειρήσεις που υπερέβησαν προσωρινά τα όρια μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επανέλθουν στο καθεστώς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί Έλληνας ελεύθερος επαγγελματίας που παρέχει υπηρεσία γραφίστα, σε πελάτες άλλων κρατών μελών. Μέχρι πρότινος, η διασυνοριακή δραστηριότητα τον υποχρέωνε σε εγγραφή ΦΠΑ στο εξωτερικό και σε πολύπλοκες διαδικασίες συμμόρφωσης. Πλέον, εφόσον ο συνολικός κύκλος εργασιών του στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, μπορεί να εφαρμόζει το διασυνοριακό καθεστώς ΜΜΕ και να τιμολογεί χωρίς ΦΠΑ, αποφεύγοντας πολλαπλές φορολογικές εγγραφές.
Δεύτερο παράδειγμα αφορά μικρή επιχείρηση με έδρα σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, η οποία δραστηριοποιείται περιστασιακά στην ελληνική αγορά μέσω υποκαταστήματος ή ηλεκτρονικών πωλήσεων. Αν και μέχρι σήμερα θεωρούνταν υποχρεωμένη να αποδίδει ΦΠΑ στην Ελλάδα, πλέον μπορεί να απαλλάσσεται από τον φόρο για τις πράξεις της στη χώρα μας, εφόσον ο κύκλος εργασιών της στην Ελλάδα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ και πληροί τα συνολικά ενωσιακά όρια. Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνεται η πρόσβαση μικρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην ελληνική αγορά.
Τρίτο παράδειγμα είναι μια νεοσύστατη επιχείρηση ή startup, η οποία κατά το πρώτο διάστημα λειτουργίας της παρουσιάζει χαμηλό ή ασταθή κύκλο εργασιών. Αν και αρχικά μπορεί να μην εντάχθηκε στο καθεστώς λόγω αβεβαιότητας για την εξέλιξη των εσόδων της, το νέο πλαίσιο επιτρέπει την προαιρετική ένταξη και την εκ νέου υπαγωγή μετά από οικειοθελή παύση. Έτσι, επιχειρήσεις που ξεπερνούν προσωρινά τα όρια μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να επανέλθουν στο καθεστώς και να επωφεληθούν από την απαλλαγή ΦΠΑ και τις απλουστευμένες υποχρεώσεις.
