Διευκρινίσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση της ιδιοχρησιμοποίησης επαγγελματικών πλοίων αναψυχής από πλευράς ΦΠΑ παρέχει με νέα εγκύκλιό της η ΑΑΔΕ, αποσαφηνίζοντας το πλαίσιο που ισχύει τόσο για τους πλοιοκτήτες όσο και για τους εφοπλιστές. Η εγκύκλιος αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής χρησιμοποιούνται από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες τους ή για σκοπούς ξένους προς την επαγγελματική τους εκμετάλλευση.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, ιδιοχρησιμοποίηση τεκμαίρεται όταν στο πλοίο επιβαίνει ο ίδιος ο πλοιοκτήτης ή πρόσωπα που συνδέονται μαζί του με συγγένεια έως δεύτερου βαθμού, σύζυγοι ή συμβιούντες, ενώ αντίστοιχα κριτήρια ισχύουν και στην περίπτωση νομικών προσώπων. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη διάκριση μεταξύ ιδιοχρησιμοποίησης με ή χωρίς πλήρωμα, καθώς από αυτήν εξαρτάται ο συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται.
Όπως διευκρινίζεται, όταν το επαγγελματικό πλοίο αναψυχής ιδιοχρησιμοποιείται χωρίς πλήρωμα, η πράξη εξομοιώνεται με παροχή υπηρεσίας και επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%, με φορολογητέα αξία το σύνολο των εξόδων που πραγματοποιούνται για τον πλου, όπως καύσιμα, λιμενικά τέλη και τροφοεφόδια. Αντίθετα, στην περίπτωση ιδιοχρησιμοποίησης με πλήρωμα, η χρήση του πλοίου θεωρείται παροχή υπηρεσίας μεταφοράς επιβατών και υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει επίσης ότι κατά την περίοδο της ιδιοχρησιμοποίησης δεν χορηγείται απαλλαγή από ΦΠΑ, δασμούς ή ΕΦΚ για καύσιμα, λιπαντικά και λοιπά αναλώσιμα, ανεξαρτήτως του αν κατά την απόκτηση του πλοίου είχε καταβληθεί ΦΠΑ ή είχε χορηγηθεί απαλλαγή. Παράλληλα, αποσαφηνίζεται ότι η ιδιοχρησιμοποίηση για τις ανάγκες της ίδιας της επιχείρησης, όπως για συμμετοχή σε εκθέσεις ή επαγγελματικές μετακινήσεις, γεννά επίσης υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ, εφόσον το πλοίο χρησιμοποιείται με πλήρωμα.
Παραδείγματα
Ενδεικτικά, στην εγκύκλιο περιγράφεται η περίπτωση μετόχου ναυτιλιακής εταιρείας που διαθέτει επαγγελματικό πλοίο αναψυχής χωρίς υποχρέωση τήρησης οργανικής σύνθεσης πληρώματος και το χρησιμοποιεί ο ίδιος για οικογενειακές διακοπές, αναλαμβάνοντας τον χειρισμό του σκάφους. Στην περίπτωση αυτή, η ιδιοχρησιμοποίηση θεωρείται παροχή υπηρεσίας και επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται επί των συνολικών εξόδων του ταξιδιού, όπως καύσιμα, λιμενικά τέλη και τροφοεφόδια.
Ένα δεύτερο παράδειγμα αφορά ιδιοκτήτη επαγγελματικού πλοίου αναψυχής που υποχρεούται να διαθέτει πλήρωμα και χρησιμοποιεί το πλοίο για προσωπικές διακοπές μαζί με την οικογένειά του. Εφόσον το σκάφος διατίθεται με πλήρωμα, η ιδιοχρησιμοποίηση αντιμετωπίζεται ως υπηρεσία μεταφοράς επιβατών και υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%, με τη φορολογητέα αξία να προκύπτει από το σύνολο των σχετικών δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών του πληρώματος.
Τέλος, αναφέρεται η περίπτωση ιδιοκτήτη επιχείρησης που χρησιμοποιεί το επαγγελματικό του πλοίο, μαζί με το πλήρωμα, για να μεταβεί σε διεθνή τουριστική έκθεση με σκοπό την προώθηση της δραστηριότητάς του. Αν και η χρήση του πλοίου συνδέεται με τις ανάγκες της επιχείρησης και όχι με αναψυχή, θεωρείται ιδιοχρησιμοποίηση και επιβαρύνεται με ΦΠΑ 13%, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την κανονική αξία αντίστοιχης ναύλωσης.
