Η προσπάθεια μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία εξελίσσεται σε μια μακρά διαδικασία με καθυστερήσεις, αλλαγές σχεδίων και αβεβαιότητα. Παρά τις εξαγγελίες, οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις στην Ελλάδα συνεχίζουν να πληρώνουν ρεύμα τουλάχιστον 20% ακριβότερο σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στην Κεντρική Ευρώπη, γεγονός που πλήττει άμεσα την ανταγωνιστικότητά τους. Η λύση που είχε παρουσιαστεί ως άμεση και αποτελεσματική παραμένει, προς το παρόν, στα χαρτιά.
Ο βασικός κυβερνητικός σχεδιασμός προέβλεπε ένα πακέτο στήριξης εμπνευσμένο από το λεγόμενο «ιταλικό μοντέλο». Το σχέδιο στηριζόταν στη δημιουργία ενός τριετούς μηχανισμού χρηματοδότησης, ύψους περίπου 150 εκατ. ευρώ τον χρόνο, από τα έσοδα των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂. Ωστόσο, το πακέτο αυτό έχει «κολλήσει» στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έναν μήνα μετά την κατάθεσή του, οι αρμόδιες υπηρεσίες των Βρυξελλών επικαλούνται το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, γνωστό ως CISAF.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το νέο πλαίσιο θέτει αυστηρούς κανόνες τόσο για το πόσο χαμηλά μπορεί να διαμορφωθεί η τελική τιμή του ρεύματος όσο και για το αν μπορούν να συνδυαστούν διαφορετικά εργαλεία στήριξης. Η ευρωπαϊκή πλευρά ξεκαθαρίζει ότι όσα εφαρμόστηκαν στην Ιταλία το 2024 δεν μπορούν να επαναληφθούν σήμερα, καθώς τότε δεν υπήρχε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, ενώ πλέον οι κανόνες είναι σαφείς και δεσμευτικοί.
Το πρόβλημα είναι ότι οι δυνατότητες που αφήνει το CISAF θεωρούνται περιορισμένες. Η προοπτική μείωσης της τιμής έως τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, χωρίς παράλληλη αξιοποίηση της αντιστάθμισης CO₂, δεν επαρκεί, σύμφωνα με την αγορά, για να καλυφθεί το κόστος που αντιμετωπίζει η ελληνική βιομηχανία. Έτσι, η κυβέρνηση αναγκάζεται να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ζητώντας αλλαγές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και ταυτόχρονα αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις που δεν είχαν προετοιμαστεί εγκαίρως.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι η νέα περίοδος αντιστάθμισης για τα έτη 2026-2030 και η αύξηση των διαθέσιμων ποσών μέσω αλλαγών στον συντελεστή εκπομπών, με βάση το περιφερειακό ενεργειακό αποτύπωμα. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο αν και πότε αυτά τα σενάρια θα οδηγήσουν σε ένα σταθερό και επαρκές χρηματοδοτικό εργαλείο.
Μέχρι τότε, η βιομηχανία καλείται να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος, ενώ πιο άμεσες και χαμηλού ρίσκου παρεμβάσεις, όπως οι εκκρεμότητες στο ΕΤΜΕΑΡ ή ο καλύτερος έλεγχος της αγοράς εξισορρόπησης, συνεχίζουν να μένουν σε εκκρεμότητα.
