Ως νέος πρόεδρος του Eurogroup, ο Κυριάκος Πιερρακάκης φιλοδοξεί να ανοίξει τη συζήτηση για την ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης, αξιοποιώντας κατευθύνσεις που περιγράφονται στην έκθεση Ντράγκι για το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Η έκθεση Ντράγκι, που δημοσιεύθηκε το 2024, αναδεικνύει ως κεντρικές προκλήσεις την ανάγκη επιτάχυνσης της καινοτομίας, τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού σχεδίου που θα συνδέει την αποανθρακοποίηση με την ανταγωνιστικότητα και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας.
Ο κ. Πιερρακάκης δεν έχει κρύψει πως θα αναζητήσει τρόπους ενσωμάτωσης βασικών εισηγήσεων της έκθεσης Ντράγκι στην ατζέντα του Eurogroup, εστιάζοντας στον καλύτερο οικονομικό συντονισμό, την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και την προώθηση επενδύσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας. Και ο χρόνος πιέζει, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με επιβράδυνση της παραγωγικότητας, τεχνολογική υστέρηση και αυξανόμενες γεωοικονομικές πιέσεις, συνθήκες που καθιστούν αναγκαίες τις μεταρρυθμίσεις μεγάλης κλίμακας.
Η έκθεση Ντράγκι είναι ένας χρήσιμος οδικός χάρτης. Χαράσσει μια νέα στρατηγική πορεία για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, εστιάζοντας σε τρεις αλληλένδετους άξονες. Πρώτον, στην ενίσχυση της καινοτομίας μέσω μεγαλύτερων επενδύσεων στην έρευνα, απλούστευσης των ρυθμιστικών διαδικασιών και στενότερης συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων και βιομηχανίας, ώστε η Ευρώπη να καλύψει το χάσμα με τις ΗΠΑ σε προηγμένες τεχνολογίες. Δεύτερον, στη σύνδεση αποανθρακοποίησης και ανταγωνιστικότητας, με τη δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου επενδύσεων σε δίκτυα, ανανεώσιμες πηγές και καθαρές τεχνολογίες, ώστε η πράσινη μετάβαση να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και όχι παράγοντα απώλειας βιομηχανικής ισχύος. Τρίτον, στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας μέσω της μείωσης στρατηγικών εξαρτήσεων και της αναβάθμισης της αμυντικής βιομηχανίας, προκειμένου η ΕΕ να διασφαλίσει τεχνολογική και εφοδιαστική αυτονομία σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί επενδύσεις ύψους περίπου 5 μονάδων του ΑΕΠ ετησίως, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν νέο προσανατολισμό της δημοσιονομικής πολιτικής, με έμφαση στην παραγωγικότητα, στη βιωσιμότητα του χρέους και στη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup εμφανίζεται αποφασισμένος να αντιμετωπίσει τις παθογένειες που εντοπίζει η έκθεση Ντράγκι: τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αγοράς, τη μικρή κλίμακα των επιχειρήσεων και την απουσία συνεκτικής βιομηχανικής πολιτικής. Όπως επισημαίνει και η ίδια η έκθεση, η προσέγγιση των «εθνικών πρωταθλητών» δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στις ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ωστόσο, στις Βρυξέλλες το βασικό ερώτημα παραμένει κατά πόσον οι πολιτικοί συσχετισμοί στο Eurogroup επιτρέπουν την προώθηση ενός τόσο εκτεταμένου σχεδίου. Και αυτό θα είναι και το στοίχημα για τον Κυριάκο Πιερρακάκη. Το Eurogroup λειτουργεί με συναίνεση και αντανακλά διαφορετικές οικονομικές παραδόσεις, δημοσιονομικές προσεγγίσεις και εθνικές προτεραιότητες. Αν και αρκετά κράτη-μέλη δηλώνουν ανοιχτά στη συζήτηση για μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή στρατηγική, άλλες κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στη διεύρυνση των κοινών χρηματοδοτικών εργαλείων ή σε περαιτέρω μεταφορά αρμοδιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Έτσι, παρά την έντονη πολιτική φιλοδοξία που αποτυπώνεται σε επίπεδο προθέσεων, η πραγματική πρόκληση για τον νέο πρόεδρο του Eurogroup θα είναι να διαπιστώνει αν μπορεί να συγκροτηθεί η απαιτούμενη συναίνεση, ώστε οι προτάσεις της έκθεσης Ντράγκι να μετατραπούν σε δεσμευτικές και εφαρμόσιμες ευρωπαϊκές πολιτικές.
