Η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΟΟΣΑ με τα υψηλότερα ποσοστά έμμεσης φορολογίας, καθώς το 2023 οι έμμεσοι φόροι αντιστοιχούσαν στο 40,1% των συνολικών δημοσίων εσόδων, ποσοστό που υπερβαίνει κατά σχεδόν εννέα μονάδες τον μέσο όρο του Οργανισμού (31,2%).
Η υπεροχή του ΦΠΑ και των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα φορολογικά έσοδα έχει οδηγήσει σε σημαντικές εισπράξεις για το κράτος, αλλά παράλληλα εντείνει τις πιέσεις στο κόστος ζωής, συντηρώντας την ακρίβεια και επιβαρύνοντας δυσανάλογα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ιδιαίτερα των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων.
Οι έμμεσοι φόροι παραμένουν η κυρίαρχη πηγή φορολογικών εσόδων, με το 2024 να διαμορφώνονται στο 39,8% του ΑΕΠ, ξεπερνώντας τόσο το 38,9% του 2023 όσο και τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (34,1%). Η Ελλάδα καταλαμβάνει πλέον τη 10η θέση μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα συνολικά φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές παραμένουν επίσης σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες του Οργανισμού, επιβαρύνοντας αισθητά το κόστος εργασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η χώρα παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή εξάρτηση από τη φορολογία κατανάλωσης, αντλώντας το 40,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων από τον ΦΠΑ (22,5%) και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης (18,2%), όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 31,3%. Η Ελλάδα κατατάσσεται έτσι 5η διεθνώς όσον αφορά την εξάρτηση από την έμμεση φορολογία.
Παράλληλα, οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης αντιστοιχούν στο 28,8% των φορολογικών εσόδων, επίπεδο από τα υψηλότερα στην Ευρώπη και άνω του μέσου όρου του ΟΟΣΑ (25,5%). Αντίθετα, η συμμετοχή του φόρου εισοδήματος είναι χαμηλότερη από τον διεθνή μέσο όρο, καθώς αντιστοιχεί στο 15,5% των συνολικών εσόδων, τη στιγμή που ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ αγγίζει το 23,7%. Ενδεικτικά, χώρες όπως η Δανία και η Σουηδία εμφανίζουν πολύ υψηλότερα επίπεδα συμμετοχής του φόρου εισοδήματος, 57,2% και 26,9% αντίστοιχα.
Τα συνολικά φορολογικά έσοδα, τα οποία υπερβαίνουν το 38% του ΑΕΠ, τοποθετούν την Ελλάδα πάνω από μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες όπως η Γερμανία (38,0%), η Ισπανία (36,7%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (34,4%). Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει επίσης ότι η χώρα εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη φορολογία μισθωτών και συνταξιούχων, με τα έσοδα από ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους να παραμένουν αναλογικά χαμηλότερα σε σχέση με άλλες χώρες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαχρονική αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης. Από το 2010 έως το 2024, ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 7,4 ποσοστιαίες μονάδες, γεγονός που καθιστά την Ελλάδα την τρίτη χώρα με τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ όλων των μελών του ΟΟΣΑ, μετά τη Σλοβακία και την Ιαπωνία.
