Με την έναρξη της νέας χρονιάς αναμένεται να ξεκινήσει το πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, επιχειρώντας να δώσει λύση στο αυξανόμενο πρόβλημα της στέγασης, το οποίο παραμένει άλυτο. Το πρόγραμμα, θα απευθύνεται σε μεγαλύτερο εύρος πληθυσμού: από νέους και ευάλωτα νοικοκυριά, μέχρι δημοσίους υπαλλήλους και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετούν μακριά από τον τόπο προέλευσής τους.
Ειδικότερα θα περιλαμβάνει σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews τρεις ξεχωριστούς πυλώνες, ώστε να καλύψει διαφορετικές ανάγκες και κοινωνικές ομάδες:
1. Πλαίσιο κοινωνικής στέγης για ευάλωτα νοικοκυριά
Ο πρώτος πυλώνας στοχεύει στη στήριξη όσων αντιμετωπίζουν δυσκολία να εξασφαλίσουν αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται νέοι με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, οικογένειες με περιορισμένους πόρους, άτομα που ζουν σε επισφαλείς συνθήκες και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Προβλέπεται η διάθεση κατοικιών με χαμηλό ενοίκιο ή με ευνοϊκούς όρους παραχώρησης, ώστε να δημιουργηθούν σταθερές συνθήκες διαβίωσης.
2. Ειδικό πρόγραμμα στέγασης για δημοσίους υπαλλήλους
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν σε περιοχές μακριά από τη μόνιμη κατοικία τους, συχνά με υψηλό στεγαστικό κόστος ή έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία και διάθεση κατοικιών ειδικά για αυτούς, με στόχο τη μείωση του οικονομικού βάρους που συνεπάγεται η μετακίνηση και η εγκατάσταση σε άλλες περιοχές. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η παραμονή και η σταθερότητα προσωπικού σε υπηρεσίες που συχνά αντιμετωπίζουν ελλείψεις.
3. Στοχευμένο οικιστικό πρόγραμμα για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων
Ο τρίτος πυλώνας απευθύνεται στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο συχνά καλείται να μετακινείται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας ανάλογα με τις υπηρεσιακές ανάγκες. Η έλλειψη κατάλληλων και προσιτών κατοικιών αποτελεί χρόνια πρόκληση για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Το νέο πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία σύγχρονων οικιστικών μονάδων ή την αξιοποίηση υφιστάμενων κτιρίων, ώστε να καλυφθούν οι στεγαστικές ανάγκες στρατιωτικών οικογενειών και προσωπικού.
Σε πολλές περιοχές, τα διαθέσιμα ακίνητα είναι ελάχιστα και τα ενοίκια τόσο υψηλά ώστε απορροφούν σημαντικό μέρος του μηνιαίου εισοδήματός των πολιτών. Το πρόβλημα οδηγεί συχνά σε πραγματική οικονομική ασφυξία και έθετε εμπόδια στη στελέχωση κρίσιμων δημόσιων δομών.
Το πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας βασίζεται στην ανακαίνιση ακινήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης – κτίρια δήμων και περιφερειών που σήμερα παραμένουν κενά – ώστε να μετατραπούν σε κατοικίες για όσους υπηρετούν «εκτός έδρας».
Με τη διεύρυνση του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και τη σύνδεσή του με τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, προβλέπεται η κάλυψη στεγαστικών αναγκών δημοσίων υπαλλήλων σε όλη τη χώρα. Οι διαθέσιμοι πόροι θα επιτρέπουν την αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη στέγαση εργαζομένων των τοπικών υπηρεσιών.
Η συζήτηση για την κοινωνική στέγαση αποκτά πλέον ευρωπαϊκό βάθος, με την ελληνική πλευρά να έχει ενεργή και αναγνωρίσιμη παρουσία.
Παράλληλα εξελίσσεται και το γενικό πρόγραμμα κοινωνικής αντιπαροχής, το οποίο αποτελεί κεντρικό άξονα της στεγαστικής στρατηγικής. Αρχικά προβλέπεται η δημιουργία 2.500 κατοικιών κοινωνικής αντιπαροχής με κοινωνικό μίσθωμα, σε ακίνητα που θα αξιοποιηθούν μέσω συνεργασίας Δημοσίου και ιδιωτών. Στο πρόγραμμα εντάσσονται επίσης ακίνητα του πρώην ΟΕΚ, στα οποία σχεδιάζεται η κατασκευή περίπου 4.000 νέων διαμερισμάτων, μεγάλο μέρος των οποίων θα επιστρέψει στο Δημόσιο για να διατεθεί σε νοικοκυριά με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια.
Το μοντέλο κοινωνικής αντιπαροχής προβλέπει ότι τουλάχιστον το 30% των νέων κατοικιών θα παραμείνει στο Δημόσιο και θα διατεθεί με κοινωνικό μίσθωμα χαμηλότερο από την αγορά. Τα υπόλοιπα διαμερίσματα θα διατεθούν στην αγορά, ενισχύοντας την προσφορά και συμβάλλοντας στη σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών.
Η επιλογή των ωφελούμενων θα γίνεται από τον ΟΠΕΚΑ, με έμφαση σε πολύτεκνες και μονογονεϊκές οικογένειες, νοικοκυριά με άτομα με αναπηρία και νέους. Η χαρτογράφηση των διαθέσιμων οικοπέδων έχει ολοκληρωθεί, με δέκα μεγάλες εκτάσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και τουριστικές περιοχές να αξιοποιούνται κατά προτεραιότητα. Οι πρώτες κατοικίες εκτιμάται ότι θα παραδοθούν το 2027.
«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»: Ενδιάμεσο εργαλείο κοινωνικής στέγης
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία οι εγκεκριμένες αιτήσεις έχουν φτάσει τις 3.836 και η απορρόφηση το 61,87%.
Το πρόγραμμα επιδοτεί την ανακαίνιση κενών οικιών και διαμερισμάτων με σκοπό τη διάθεσή τους στην αγορά προς εκμίσθωση ως κατοικιών. Η επιδότηση καλύπτει έως και το 60% των δαπανών, οι οποίες μπορούν να φτάσουν τα 13.500 ευρώ, με ανώτατο ποσό επιδότησης τα 8.100 ευρώ. Προβλέπεται επίσης προκαταβολή 50% επί του επιλέξιμου ποσού, ώστε οι ιδιοκτήτες να μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα τις εργασίες. Οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν τόσο τα υλικά όσο και τις εργασίες ανακαίνισης ή επισκευής, επιτρέποντας τη γρήγορη επαναφορά ακινήτων που παρέμεναν επί χρόνια ανεκμετάλλευτα.
