Στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τις Κοινωφελείς Περιουσίες, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνεται διάταξη η οποία εισάγει ειδικές δικονομικές ρυθμίσεις για τις υποθέσεις, που αφορούν τις φονικές φυσικές καταστροφές στο Μάτι και στη Μάνδρα Αττικής.
Με την τροποποίηση διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο για την εκδίκαση και εκτέλεση αποφάσεων που αφορούν αποζημιώσεις θυμάτων.
Σύμφωνα με το νέο καθεστώς, το Ελληνικό Δημόσιο και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού δεν θα ασκούν ένδικα μέσα ούτε θα συνεχίζουν εκκρεμείς εφέσεις κατά οριστικών πρωτοβάθμιων αποφάσεων που επιδικάζουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, ηθικής βλάβης, νοσήλια, έξοδα κηδείας ή παροχές του άρθρου 931 ΑΚ, όταν οι αξιώσεις αφορούν τις τραγωδίες της Μάνδρας (15.11.2017) και της Ανατολικής Αττικής (23.7.2018. Η εξαίρεση αυτή περιορίζεται αποκλειστικά στο σκέλος των αποζημιώσεων για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, ενώ για τυχόν λοιπές επιδικασθείσες αξιώσεις συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και της αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι τα επιδικασθέντα ποσά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα, τόσο έναντι του Δημοσίου όσο και έναντι τρίτων. Δεν υπόκεινται σε κανενός είδους συμψηφισμό με υφιστάμενες οφειλές, ούτε λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό εισοδηματικών κριτηρίων κοινωνικών ή προνοιακών παροχών, ενώ εξαιρούνται και από το ψηφιακό τέλος συναλλαγής του ν. 5177/2025.
Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται αναδρομικά και στις ήδη εκδοθείσες πρωτόδικες αποφάσεις, ενώ καλύπτουν και αποφάσεις δευτεροβάθμιων δικαστηρίων, εφόσον αφορούν τις αποζημιώσεις που περιγράφονται στο άρθρο. Παράλληλα, καταργούνται από την έναρξη ισχύος του νόμου όλες οι εκκρεμείς εφέσεις του Δημοσίου ενώπιον δευτεροβάθμιων δικαστηρίων που αφορούν τις συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Αμετάβλητο παραμένει το δικαίωμα του Δημοσίου και των ΟΤΑ να ασκήσουν αναγωγή κατά συνυπόχρεων τρίτων, ενώ ορίζεται ότι το ειδικό καθεστώς αφορολόγητου και ακατασχέτου ισχύει από τον χρόνο καταβολής των αποζημιώσεων στους δικαιούχους.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, εφαρμόζεται η δέσμευση που είχε δώσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης πως η Πολιτεία θα επιταχύνει την οριστική δικαστική αποκατάσταση των πληγέντων, τερματίζοντας χρονοβόρες διαδικασίες και διασφαλίζοντας ότι οι αποζημιώσεις θα αποδίδονται χωρίς καθυστερήσεις και πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.
