Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποιεί ότι ο κλάδος ασφάλισης ζωής σε όλο τον κόσμο αλλάζει ραγδαία και ότι οι αλλαγές αυτές μπορεί να δημιουργήσουν κινδύνους όχι μόνο για τις ίδιες τις εταιρείες, αλλά και για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Σε νέα έκθεσή της σημειώνει ότι οι ασφαλιστικές ζωής εγκαταλείπουν το παραδοσιακό, πιο «ασφαλές» μοντέλο λειτουργίας και στρέφονται σε πιο περίπλοκες και ριψοκίνδυνες επενδύσεις, κάτι που τις κάνει πιο ευάλωτες σε αναταράξεις της αγοράς.
Η BIS εξηγεί ότι για πολλά χρόνια τα πολύ χαμηλά επιτόκια πίεσαν τον κλάδο να αναζητήσει υψηλότερες αποδόσεις. Ως αποτέλεσμα, πολλές εταιρείες επένδυσαν όλο και περισσότερο σε κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που είναι δύσκολο να αποτιμηθούν και δεν έχουν διαφάνεια, όπως δάνεια που δεν διαπραγματεύονται σε αγορές ή πολύπλοκα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Σε αυτές τις επενδύσεις περιλαμβάνονται και παράγωγα, τα οποία μπορεί να δημιουργήσουν ξαφνικές ανάγκες για ρευστό χρήμα σε περιόδους αναταραχής. Αν ταυτόχρονα αυξηθούν και οι πελάτες που ζητούν να «σπάσουν» τα συμβόλαιά τους, οι πιέσεις γίνονται ακόμη μεγαλύτερες.
Μεγάλη ανησυχία υπάρχει και για τη δυναμική είσοδο εταιρειών private equity στον κλάδο. Η BIS επισημαίνει ότι πολλά επενδυτικά κεφάλαια είτε αγοράζουν ασφαλιστικές εταιρείες είτε αναλαμβάνουν μεγάλα κομμάτια των υποχρεώσεών τους μέσω θυγατρικών σε χώρες με πιο χαλαρή εποπτεία. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικοί ασφαλιστικοί κίνδυνοι μεταφέρονται σε περιοχές όπου οι κανόνες είναι πιο αδύναμοι και η διαφάνεια χαμηλότερη. Η έκθεση τονίζει ότι η τάση αυτή δυσκολεύει τις εποπτικές αρχές να έχουν πλήρη εικόνα των κινδύνων που συσσωρεύονται στο σύστημα.
Η BIS αναφέρεται επίσης στην εντυπωσιακή αύξηση της αντασφάλισης μέσω offshore κέντρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, οι αμερικανικές ασφαλιστικές έχουν πολλαπλασιάσει τα αποθέματα που μεταφέρουν σε τέτοιες εταιρείες, με αποτέλεσμα περίπου το 40% του κινδύνου να βρίσκεται πλέον σε δικαιοδοσίες με λιγότερο αυστηρούς κανόνες. Αυτό, όπως αναφέρεται, μπορεί να δημιουργήσει «τυφλά σημεία» στην παγκόσμια εποπτεία.
Παράλληλα, η άνοδος των επιτοκίων τα τελευταία χρόνια δημιούργησε νέες προκλήσεις. Πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να ρευστοποιήσουν τα συμβόλαιά τους για να αξιοποιήσουν καλύτερες αποδόσεις αλλού, ενώ οι ασφαλιστικές είναι εκτεθειμένες σε απώλειες λόγω των επενδύσεών τους σε ομόλογα και άλλους τίτλους που επηρεάζονται αρνητικά όταν τα επιτόκια ανεβαίνουν. Αυτό μπορεί να οδηγήσει κάποιες εταιρείες σε μαζικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, πιέζοντας περαιτέρω τις αγορές.
Η BIS ξεκαθαρίζει ότι, παρότι ο κλάδος παραμένει γενικά ισχυρός, η συνολική εικόνα έχει γίνει πιο περίπλοκη και πιο συνδεδεμένη με τους υπόλοιπους τομείς του χρηματοοικονομικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι μια αναταραχή σε μια μεγάλη ασφαλιστική ή σε έναν offshore αντασφαλιστή θα μπορούσε να μεταδοθεί ευκολότερα σε άλλες αγορές.
Για να αντιμετωπιστούν οι νέοι αυτοί κίνδυνοι, η BIS προτείνει αυστηρότερη και πιο διαφανή εποπτεία, καλύτερη καταγραφή των κινδύνων που σχετίζονται με private equity, ισχυρότερα κεφαλαιακά «μαξιλάρια» για ρευστότητα και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διεθνών ρυθμιστικών αρχών. Όπως καταλήγει, η ασφάλεια ζωής παραμένει κρίσιμος πυλώνας για νοικοκυριά και οικονομίες, αλλά ο μετασχηματισμός του κλάδου απαιτεί πλέον συνεχή προσοχή και προσαρμογή από τις αρχές και τους φορείς της αγοράς.
