Μέσα στο τελευταίο δίμηνο, η διοίκηση των Ελληνικών Ταχυδρομείων (ΕΛΤΑ) προχώρησε στην απευθείας εκχώρηση κρίσιμων τμημάτων του δικτύου της σε ιδιώτες, αποδυναμώνοντας τα Κέντρα Διανομής, που αποτελούν τον πυρήνα λειτουργίας κάθε σύγχρονης ταχυδρομικής εταιρείας.
Το πρόσφατο κλείσιμο 204 καταστημάτων εξυπηρέτησης ΕΛΤΑ, που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε όλη τη χώρα, είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου». Όπως αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ», την ίδια περίοδο η διοίκηση των ΕΛΤΑ διέκοψε τη λειτουργία περίπου 20 ακόμη Κέντρων Διανομής, παραδίδοντας τη δραστηριότητά τους απευθείας σε ιδιωτικές εταιρείες courier.
Μάλιστα, για πρώτη φορά, ιδιώτης που έχει αναλάβει το κέντρο διανομής στην Ιεράπετρα, είναι ««υπεύθυνος» και για την καταβολή συντάξεων ΟΓΑ στους δικαιούχους.
Πολλά από τα καταστήματα αυτά, που λειτουργούσαν σε εμπορικά και πολυσύχναστα σημεία, έκλεισαν αιφνιδιαστικά, οδηγώντας στην ανεργία εκατοντάδες συμβασιούχους. Την ίδια στιγμή, οι εγκαταστάσεις των Κέντρων Διανομής παραχωρήθηκαν σε ιδιώτες πράκτορες ή εταιρείες ταχυμεταφορών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύουν «ΤΑ ΝΕΑ» και ο Κώστας Ντελέζος, μέσα στους τελευταίους δύο μήνες, δεκάδες Κέντρα Διανομής των ΕΛΤΑ παραχωρήθηκαν σε ιδιώτες, ως εξής:
- Βύρωνας, Καισαριανή, Αμπελόκηποι: σε ιδιωτική εταιρεία courier με έδρα στο Περιστέρι.
- Κυψέλη, Κέντρο Αθήνας, Κολωνός, Πατησίων, Πλάκα: σε Ρουμάνο ταχυδρομικό πράκτορα με έδρα στην οδό Μάρνη.
- Περιστέρι, Ίλιον, Πετρούπολη, Άγιοι Ανάργυροι: σε ιδιώτη πάροχο ταχυδρομικών υπηρεσιών με έδρα στο Περιστέρι.
- Γαλάτσι, Άνω Πατήσια: σε φυσικό πρόσωπο με έδρα στην οδό Στρατηγού Καλλάρη.
- Νέα Σμύρνη: από 15 Νοεμβρίου θα περάσει σε ιδιωτικό ταχυδρομικό πρακτορείο.
- Κόρινθος: το κατάστημα των ΕΛΤΑ κλείνει, αλλά το Κέντρο Διανομής έχει ήδη παραδοθεί σε ιδιώτη.
- Ηράκλειο και Ιεράπετρα Κρήτης: λειτουργούν πλέον υπό ιδιωτικά πρακτορεία· στην Ιεράπετρα, μάλιστα, ο ιδιώτης έχει αναλάβει και τη διανομή των συντάξεων του ΟΓΑ — για πρώτη φορά πανελλαδικά.
- Παραλιακός άξονας Θεσσαλονίκης: έχει περάσει σε ιδιωτική εταιρεία courier.
Τι οδήγησε στα μαζικά λουκέτα
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Dews, η πρόσφατη απόφαση για αναστολή λειτουργίας 204 καταστημάτων των ΕΛΤΑ, η οποία μερικώς ανεστάλη, λόγω των σφοδρών αντιδράσεων, ανοίγει έναν νέο κύκλο αμφισβήτησης για το Υπερταμείο (Growthfund), αυτή τη φορά με επίκεντρο τη στρατηγική του αξιοπιστία.
Το στρατηγικό σχέδιο 2025-2027 του Υπερταμείου, που είχε παρουσιαστεί προσφάτως, προέβλεπε την επαναφορά των Ελληνικών Ταχυδρομείων σε σταθερή τροχιά κερδοφορίας, με τριπλασιασμό του EBITDA, αύξηση του μεριδίου αγοράς στα δέματα και κεφαλαιακή θωράκιση μέσα από αξιοποίηση του δικτύου και της ακίνητης περιουσίας. Σήμερα, όμως, πολλά από αυτά τα μεγέθη μοιάζουν να καθίστανται δομικά ανέφικτα με βάση τις κινήσεις συρρίκνωσης που ανακοινώθηκαν.
Στην καρδιά του σχεδίου προβλεπόταν δραστική βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων: αύξηση του EBITDA κατά τρεις φορές έως το 2027, ενίσχυση του κύκλου εργασιών μέσω της αγοράς δεμάτων και παράλληλη εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας. Η εν λόγω πρόβλεψη δεν ήταν απλή λογιστική άσκηση· στηριζόταν στην υπόθεση ότι το δίκτυο των ΕΛΤΑ θα αυξηθεί κατά 50%, ξεπερνώντας τα 1.500 σημεία εξυπηρέτησης, διευκολύνοντας μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών, ταχύτερη διανομή και ισχυρότερη παρουσία στις τοπικές κοινωνίες. Με το νέο επιχειρησιακό μοντέλο, όμως, η εξίσωση αλλάζει ριζικά.
Το κλείσιμο 204 καταστημάτων –αρχικά 46 εξ αυτών– περιορίζει το δυνητικό πελατολόγιο, μειώνει τα φυσικά σημεία επαφής με την αγορά και, το κυριότερο, υπονομεύει τη δυνατότητα αύξησης του τζίρου μέσω εμπροσθοβαρούς ανάπτυξης. Η λογική της μείωσης κόστους μπορεί να αποδώσει βραχυπρόθεσμα σε επίπεδο λειτουργικών δαπανών, όμως θέτει υπό αμφισβήτηση την επίτευξη των στόχων εσόδων που είχαν τεθεί. Η μείωση φυσικής παρουσίας –παρά την ενίσχυση κινητών μονάδων και συνεργαζόμενων σημείων– εκτιμάται ότι θα επιβραδύνει τον ρυθμό διείσδυσης σε κρίσιμες αγορές, ιδίως στην περιφέρεια, όπου η φυσική πρόσβαση παραμένει κρίσιμος παράγοντας χρήσης υπηρεσιών.
Ακόμη και εάν τα ΕΛΤΑ πετύχουν μείωση κόστους μέσω εξορθολογισμού, η απώλεια δυνητικού κύκλου εργασιών από καταστήματα που κλείνουν δημιουργεί αναντιστοιχία με το αρχικό χρηματοοικονομικό υπόδειγμα. Το σχέδιο του Υπερταμείου προέβλεπε αύξηση του μεριδίου στην αγορά δεμάτων από 13% σε 18%. Χωρίς ανάπτυξη δικτύου και φυσική παρουσία, αυτή η αύξηση καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη, ειδικά όταν οι ιδιωτικές εταιρείες courier επεκτείνονται επιθετικά με hubs και καταστήματα παραλαβής μέσα σε τοπικές αγορές.
Παράλληλα, η συγχώνευση λειτουργιών με την ΕΛΤΑ Courier, που είχε παρουσιαστεί ως μοχλός επιτάχυνσης και αποδοτικότητας, πλέον αντιμετωπίζει δυσκολία κλίμακας. Το ενιαίο επιχειρησιακό σχήμα ήταν σχεδιασμένο να πατήσει πάνω σε ένα αναπτυσσόμενο δίκτυο· τώρα καλείται να λειτουργήσει σε περιβάλλον συρρίκνωσης, όπου η ενοποίηση δεν θα τροφοδοτηθεί από αύξηση δραστηριότητας αλλά από περικοπές.
