Το μέλλον του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, γνωστού ως Great Sea Interconnector, παραμένει αβέβαιο, καθώς η πρόοδος του εξαρτάται πλέον από την έγκαιρη επίλυση κρίσιμων ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών ζητημάτων.
Η χθεσινή τηλεδιάσκεψη μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία, αφήνοντας ανοικτά τα βασικά θέματα που απειλούν να καθυστερήσουν περαιτέρω την υλοποίηση του έργου.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το ζήτημα του χρόνου εκταμίευσης των 25 εκατ. ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία, ποσό που αντιστοιχεί σε δαπάνες για το έργο που έχουν προγραμματιστεί για το 2025.
Ο ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα με τις θέσεις που παρουσίασε κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, υποστηρίζει ότι χωρίς την ύπαρξη ενός ξεκάθαρου και λειτουργικού ρυθμιστικού πλαισίου δεν μπορεί να συνεχίσει τις εκταμιεύσεις, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη προχωρήσει σε επενδύσεις ύψους 250 εκατ. ευρώ για την υλοποίηση του έργου.
Η ΡΑΕΚ, από την πλευρά της, ανέφερε ότι η έγκριση του ποσού δεν έχει απορριφθεί, αλλά παραμένει σε εκκρεμότητα λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης των σχετικών εξόδων. Όπως επεσήμανε, η απόφαση για τη χρέωση του ποσού στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος έχει προγραμματιστεί να ληφθεί εντός των επόμενων ημερών, ωστόσο διευκρινίστηκε ότι η χρέωση δεν συνεπάγεται άμεση καταβολή στον ΑΔΜΗΕ. Προαπαιτούμενο παραμένει η σχετική τεκμηρίωση και η έγκριση από το Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου.
Ο μηχανισμός που προβλέπει τη χρηματοδότηση του έργου από την κυπριακή πλευρά μέσω του κρατικού προϋπολογισμού και χωρίς επιβάρυνση των καταναλωτών έχει ενσωματωθεί στη διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Κύπρου. Ωστόσο, η υλοποίησή του συνδέεται με συγκεκριμένες διαδικασίες και χρονικά ορόσημα, τα οποία, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, πρέπει να τηρηθούν για την απρόσκοπτη συνέχιση του έργου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που συμμετείχε στη σύσκεψη ως εμπλεκόμενος χρηματοδότης του έργου μέσω του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», ζήτησε την επανάληψη της τηλεδιάσκεψης εντός των επόμενων 48 ωρών, επιδιώκοντας την εξεύρεση λύσης. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η συνέχιση των εργασιών, καθώς το έργο έχει ήδη εισέλθει στη φάση παραγωγής του υποβρύχιου καλωδίου από τη γαλλική εταιρεία Nexans.
Ο ΑΔΜΗΕ, στη βάση των συμβατικών του υποχρεώσεων και της διακρατικής συμφωνίας, ζητεί σαφή δέσμευση για την καταβολή της ετήσιας συμμετοχής της Κύπρου στο έργο, υπογραμμίζοντας ότι οι επόμενες πληρωμές προς τον ανάδοχο εξαρτώνται από τη ρυθμιστική στήριξη των εμπλεκόμενων αρχών. Σε διαφορετική περίπτωση, επισημαίνει πως δεν είναι εφικτή η περαιτέρω εκταμίευση κεφαλαίων.
