Σε αναστολή βρίσκονται εδώ και ημέρες οι ψηφιακές υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου, προκαλώντας αδυναμία ολοκλήρωσης χιλιάδων συναλλαγών σε όλη τη χώρα. Δικηγόροι, συμβολαιογράφοι και μηχανικοί δεν μπορούν να προχωρήσουν σε διαδικασίες μεταβιβάσεων, εν αναμονή της αποκατάστασης του τεχνικού προβλήματος που έχει ανακύψει.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τη διοίκηση του Κτηματολογίου, οφείλεται σε αστοχία του αποθηκευτικού εξοπλισμού και δεν σχετίζεται με κυβερνοεπίθεση ή διαρροή δεδομένων. Παράλληλα, διαβεβαιώνεται ότι υπάρχουν εφεδρικά αντίγραφα όλων των αρχείων, χωρίς κίνδυνο απώλειας εγγραφών και περιουσιακών στοιχείων πολιτών ή του Δημοσίου.
Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της προστασίας προσωπικών δεδομένων, δεδομένου ότι το ιστορικό της κυβερνοεπίθεσης του Ιουλίου 2024 δεν έχει ακόμη πλήρως διευκρινιστεί. Τότε, κακόβουλη ενέργεια είχε οδηγήσει σε παραβίαση υπολογιστών υπαλλήλων και άντληση εγγράφων, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει πλήρης εικόνα των επιπτώσεων.
Σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση, τα ψηφιακά συστήματα επρόκειτο να επανέλθουν σε λειτουργία σήμερα. Παράλληλα, εργαζόμενοι του Κτηματολογίου με επιστολή τους στις 26 Μαΐου προς τον Πρωθυπουργό και την πολιτική ηγεσία είχαν εκφράσει ανησυχία για την ανθεκτικότητα του πληροφοριακού συστήματος, τονίζοντας ότι βρίσκεται σε οριακή κατάσταση.
Η επιβάρυνση του συστήματος αποδίδεται στην επιτάχυνση των διαδικασιών ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης, ενόψει του στόχου περάτωσης του έργου έως το τέλος του 2025. Η ταχεία προώθηση των διαδικασιών έχει αναδείξει επιπλέον ζητήματα, όπως η ύπαρξη αδήλωτων δικαιωμάτων, ασυμφωνίες στους τίτλους, λάθη σε εμβαδά και χωρικές αναφορές γεωτεμαχίων, καθώς και περιπτώσεις ιδιοκτησιών που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Επιπλέον, έχουν καταγραφεί προβλήματα στην εφαρμογή των fast track διαδικασιών. Μεταξύ άλλων, δεν υπάρχει πλέον δεύτερο στάδιο ανάρτησης ούτε δεύτερη επιτροπή αντιρρήσεων, ενώ αρκετοί ιδιοκτήτες δεν έχουν δυνατότητα να παρακολουθήσουν τις διορθώσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Επίσης, πολλοί δεν έχουν ψηφιακά μέσα ή σχετική εξοικείωση, γεγονός που οδηγεί σε απώλεια προθεσμιών.
Η χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας δημιουργεί και ζητήματα διαφάνειας των προσωπικών δεδομένων, καθώς οι πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο κτήσης, το τίμημα ή την εξόφληση ακινήτων είναι προσβάσιμες σε τρίτους. Οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες καλούνται να είναι ενήμεροι για τις δυνατότητες που τους παρέχει το σύστημα, αλλά και τις υποχρεώσεις τους για να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους.
Η διαδικασία διόρθωσης των στοιχείων, η υποβολή ενστάσεων και η ανταλλαγή στοιχείων μέσω της εφαρμογής απαιτεί συγκεκριμένες ενέργειες και χρονικά περιθώρια, όπως η απάντηση σε εκθέσεις εντός 30 ημερών, η κατάθεση αποδεικτικών στοιχείων και η ενημέρωση των θιγόμενων ιδιοκτητών. Για τις περιπτώσεις που η αίτηση δεν αφορά εκτοπισμό τρίτου, ακολουθείται διαφορετική διαδικασία, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα προσφυγής κατά του πρακτικού της επιτροπής.
Οι αλλαγές στα κτηματολογικά στοιχεία προκύπτουν από τις εκθέσεις διόρθωσης, τις αιτήσεις πρόδηλων σφαλμάτων, τις δηλώσεις κατάργησης δικαιωμάτων και τις αποφάσεις των επιτροπών εξέτασης αντιρρήσεων. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει απόφαση της Επιτροπής Αντιρρήσεων για δασικούς χάρτες, απαιτείται η προσκόμισή της ως συμπληρωματικό στοιχείο στο Γραφείο Κτηματογράφησης.
Η περαίωση των διαδικασιών γίνεται βάσει μερικώς κυρωμένων χαρτών, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει την εγγραφή ορισμένων ιδιοκτησιών. Όσον αφορά στις εκχερσωμένες γεωργικές εκτάσεις, το Κτηματολόγιο καταχωρεί το Δημόσιο ως ιδιοκτήτη, ακόμα και όταν η καλλιέργεια από ιδιώτες συνεχίζεται επί δεκαετίες.
