Η έγκαιρη προετοιμασία για την συνταξιοδότηση ξεκλειδώνει την ταχύτερη απονομή της σύνταξης και τον πλήρη υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών, σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση. Ιδίως σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, όταν δηλαδή συνυπάρχουν δύο ή περισσότερα Ταμεία (π.χ. ΙΚΑ – ΟΑΕΕ) οι ασφαλισμένοι πρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένα βήματα, προκειμένου να είναι όλα έτοιμα όταν φτάσει στην στιγμή της θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και για να αποφύγουν τυχόν καθυστέρηση ή επανυπολογισμό του τελικού ποσού της σύνταξης λόγω λάθους.
Η διαδικασία συνταξιοδότησης απαιτεί σωστή και έγκαιρη προετοιμασία, ιδιαίτερα για όσους πλησιάζουν το 62ο έτος ηλικίας, το οποίο αποτελεί σήμερα το πιο ευνοϊκό όριο εξόδου με πλήρη σύνταξη. Η εξαγορά πλασματικών ετών παραμένει ένα κρίσιμο εργαλείο για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων 40 ετών ασφάλισης, ώστε να εξασφαλιστεί το μάξιμουμ της σύνταξης,
Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να ακολουθήσουν τα παρακάτω βήματα:
1. Δύο χρόνια πριν την κατάθεση της αίτησης συνταξιοδότησης, οι ασφαλισμένοι όλων των πρώην Ταμείων μπορούν να υποβάλουν αίτηση για προσυνταξιοδοτική βεβαίωση (αυτή η διευκόλυνση σήμερα ισχύει μόνο για το πρώην ΙΚΑ). Ο e-ΕΦΚΑ υποχρεούται να προβαίνει στην καταμέτρηση των ενσήμων και να χορηγεί την προσυνταξιοδοτική βεβαίωση, η οποία εξομοιώνεται με απόφαση και αποτελεί εκτελεστή πράξη της Διοίκησης.
Η προθεσμία για τη διαδικασία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 3 μήνες. Μάλιστα στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, όπου η διαδικασία είναι χρονοβόρα, η αίτηση για την καταμέτρηση των ενσήμων είναι υποχρεωτική, υποβάλλεται άπαξ, λογίζεται δε ότι συμπεριλαμβάνει όλους τους πρώην ασφαλιστικούς φορείς. Οι προσυνταξιοδοτικές βεβαιώσεις μπορούν να εκδίδονται και από πιστοποιημένους επαγγελματίες, δικηγόρους ή λογιστές.
2. Οταν έρθει η ώρα να καταθέσει ο ασφαλισμένος την αίτηση συνταξιοδότησης, πρέπει να σπεύσει να συγκεντρώσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, καθώς το πλαίσιο γίνεται πιο αυστηρό και για τον ίδιο. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται, κατά περίπτωση, για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος πρέπει να υποβληθούν εντός δύο μηνών από την αίτηση συνταξιοδότησης. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία με υπαιτιότητα του ασφαλισμένου, η αίτηση συνταξιοδότησης λόγω γήρατος απορρίπτεται.
3. Ο ασφαλισμένος δεν χρειάζεται να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση προσωρινής σύνταξης, καθώς η απονομή της καθίσταται πλέον υποχρεωτική. Την προσωρινή σύνταξη δικαιούνται στο εξής περισσότεροι εν αναμονή συνταξιούχοι, καθώς τροποποιήθηκαν τα όρια των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ που στερούσαν την παροχή της σύνταξης τους. Ειδικότερα αυξήθηκε και ενοποιείται το όριο των οφειλών εντός του οποίου είναι δυνατή η χορήγηση σύνταξης στα 20.000 ευρώ για όλους τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και στα 6.000 ευρώ για τον τ. ΟΓΑ.
4. Σε περίπτωση που εκκρεμεί η αναγνώριση πλασματικών ετών ο εν αναμονή συνταξιούχος μπορεί να λάβει προσωρινή σύνταξη εφόσον εκδοθεί η απόφαση αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης, ακόμα και αν η εξαγορά του χρόνου αυτού γίνει τμηματικά με παρακράτηση του σχετικού ποσού από τη σύνταξη του δικαιούχου.
5. Ο ασφαλισμένος ή ο εν αναμονή συνταξιούχος (του οποίου η αίτηση εκκρεμεί) μπορεί να αναθέσει σε ιδιώτη δικηγόρο ή λογιστή την έκδοση της σύνταξής του υποβάλλοντας υπεύθυνη δήλωση στον e-ΕΦΚΑ. Στη συνέχεια μπορεί να επιλέξει πιστοποιημένο επαγγελματία από το ειδικό μητρώο πιστοποιημένων επαγγελματιών που τηρείται στον e-ΕΦΚΑ, αφού εισέλθει στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ-gov.gr).
Ο πιστοποιημένος συνεργάτης μπορεί να διαπιστώσει τον χρόνο ασφάλισης, να βεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, να υποβάλει σχέδιο διακανονισμού των οφειλών εντός του επιτρεπτού ορίου, εφόσον υπάρχουν οφειλές και να εκδίδει βεβαίωση για την εξαγορά πλασματικών ετών. Τέλος, μπορεί να συντάξει ένα σχέδιο συνταξιοδοτικής απόφασης, το οποίο ο αρμόδιος υπάλληλος του ΕΦΚΑ πρέπει να εγκρίνει ή να απορρίψει εντός 30 ημερών. Αν το σχέδιο δεν επικυρωθεί εντός της προθεσμίας, θεωρείται ότι εγκρίθηκε και προχωρά η έκδοση της συνταξιοδοτικής απόφασης.
6. Προκαταβολή σύνταξης. Η χορήγηση της προκαταβολής έναντι σύνταξης γίνεται με τη συμπλήρωση ειδικού πεδίου κατά την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης στον e-ΕΦΚΑ, η οποία επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης ότι κατά το χρόνο υποβολής συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Για αυτούς που υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης και έχουν ηλικία από 62 έως 67 έτη, ελέγχεται μόνο (και αρκεί να διαπιστωθεί) η συνδρομή της ηλικίας και των ετών ασφάλισης. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις (άτομα κάτω των 62 ετών, αιτήσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας και θανάτου) ελέγχεται η συνδρομή των ελάχιστων προϋποθέσεων για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος από οποιονδήποτε πρώην φορέα κύριας ασφάλισης ενταγμένο στον e-ΕΦΚΑ.
Σε όλες τις περιπτώσεις, η συνδρομή των προϋποθέσεων διαπιστώνεται αποκλειστικά με βάση τα στοιχεία που τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα του e-ΕΦΚΑ και λοιπών φορέων, προκειμένου η διαδικασία να είναι κατά το δυνατόν σύντομη και ευέλικτη. Δεν διενεργείται επιπλέον διασταύρωση των στοιχείων των πληροφοριακών συστημάτων με τον φυσικό φάκελο του ασφαλισμένου.
Επιπροσθέτως, τα αναγκαία έγγραφα ή στοιχεία που απαιτούνται για να διαπιστωθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την χορήγηση της προκαταβολής (ημερομηνία γέννησης, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, ληξιαρχική πράξη θανάτου, η απόφαση πιστοποίησης του ποσοστού αναπηρίας κ.α.) και μπορούν να αντληθούν με ηλεκτρονικά μέσα, αντλούνται χωρίς συμμετοχή του αιτούντος και χωρίς προσκόμισή του σε φυσική μορφή. Σε περίπτωση που δεν προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων του χρόνου ασφάλισης από τα πληροφοριακά συστήματα αρκεί η υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος.
