Μια νέα διεθνής μελέτη από την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) αποκαλύπτει ότι τα κρυπτονομίσματα, όπως το Bitcoin, το Ether και τα λεγόμενα stablecoins (Tether και USD Coin), χρησιμοποιούνται μαζικά για διασυνοριακές συναλλαγές, με όγκο που ξεπέρασε τα 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2021. Αυτό σημαίνει ότι τα κρυπτονομίσματα «ταξιδεύουν» από χώρα σε χώρα περισσότερο από ποτέ, ανταγωνιζόμενα ακόμα και τις παραδοσιακές τραπεζικές ροές και τα εμβάσματα.
Η μελέτη καλύπτει δεδομένα από 184 χώρες για την περίοδο 2017–2024 και καταγράφει όχι μόνο το πόσο αυξάνονται οι ροές κρυπτονομισμάτων, αλλά και ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι πίσω από αυτή την τάση. Το ενδιαφέρον είναι πως ενώ το Bitcoin και το Ether χρησιμοποιούνται κυρίως για επενδύσεις και κερδοσκοπία, τα stablecoins (τα οποία είναι συνδεδεμένα με το δολάριο) χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για πραγματικές συναλλαγές – για παράδειγμα, για να στείλει κάποιος χρήματα σε συγγενείς του στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με την BIS, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ινδία, η Ινδονησία, η Τουρκία και η Ρωσία είναι ανάμεσα στις πιο ενεργές χώρες σε διασυνοριακές ροές κρυπτονομισμάτων. Η Κίνα, που παλαιότερα είχε μεγάλη συμμετοχή, έχει περιορίσει δραστικά τη χρήση τους λόγω των αυστηρών περιορισμών που έχει επιβάλει.
Η Τουρκία, για παράδειγμα, έχει αναδειχθεί σε παγκόσμιο κόμβο για συναλλαγές με Tether, ενώ οι ροές από και προς τη Ρωσία επίσης έχουν αυξηθεί θεαματικά. Το Bitcoin συνεχίζει να έχει μεγάλη ζήτηση, αλλά η κυριαρχία του μειώνεται, καθώς αυξάνεται η χρήση των stablecoins, που θεωρούνται πιο σταθερά. Η μελέτη ξεκαθαρίζει πως υπάρχουν δύο βασικά κίνητρα πίσω από αυτές τις συναλλαγές:
1. Κερδοσκοπία και επενδύσεις: Πολλοί αγοράζουν Bitcoin και Ether γιατί πιστεύουν ότι θα ανέβει η τιμή τους. Οι αγορές αυτές αυξάνονται όταν επικρατεί αβεβαιότητα στις παραδοσιακές αγορές (π.χ. στα χρηματιστήρια) ή όταν υπάρχουν φθηνά δανεικά και ρευστότητα.
2. Πρακτικές ανάγκες: Άλλοι χρησιμοποιούν κρυπτονομίσματα για καθημερινές συναλλαγές, κυρίως stablecoins. Αυτό γίνεται πιο έντονα σε χώρες με υψηλό πληθωρισμό, χαμηλή εμπιστοσύνη στα τοπικά νομίσματα ή ακριβά τραπεζικά εμβάσματα. Όταν είναι δύσκολο ή ακριβό να στείλει κάποιος χρήματα στο εξωτερικό, το κάνει με stablecoins.
Η μελέτη εξετάζει και το κατά πόσο τα μέτρα περιορισμού κεφαλαίων (όπως αυτοί που εφαρμόζουν κάποιες χώρες για να ελέγχουν το χρήμα που βγαίνει ή μπαίνει) επηρεάζουν τις ροές κρυπτονομισμάτων. Το συμπέρασμα είναι ότι τέτοιοι περιορισμοί έχουν μικρή ή και καθόλου επίδραση. Οι χρήστες βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν τα εμπόδια, κάτι που δείχνει πόσο ευέλικτο είναι το δίκτυο των crypto. Η BIS τονίζει ότι τα κρυπτονομίσματα αλλάζουν το πώς κινούνται τα χρήματα παγκοσμίως. Παρότι δεν αντικαθιστούν πλήρως το τραπεζικό σύστημα, προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις για επενδύσεις και πληρωμές, ειδικά σε περιοχές του κόσμου όπου το παραδοσιακό σύστημα δεν λειτουργεί καλά.
Η μελέτη καταλήγει ότι όσο αυξάνεται η χρήση των κρυπτονομισμάτων, οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να τα παρακολουθούν στενά και να σχεδιάσουν πολιτικές που να προστατεύουν τους καταναλωτές, χωρίς όμως να εμποδίζουν την καινοτομία.
