Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο παρέχει μια αναλυτική αξιολόγηση των οικονομικών προβλέψεων και παραδοχών που στηρίζουν το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, οι προβλέψεις για τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ τοποθετούνται στο 2,2% για το 2024 και στο 2,3% για το 2025. Αυτές οι εκτιμήσεις είναι πιο συντηρητικές σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις και αντικατοπτρίζουν την επιβράδυνση των ευρωπαϊκών οικονομιών και τη χαμηλότερη στατιστική επίδραση της βάσης του 2023.
Οι βασικοί μοχλοί ανάπτυξης είναι οι επενδύσεις, υποστηριζόμενες από τα κεφάλαια του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ), και η ιδιωτική κατανάλωση, λόγω ευνοϊκών συνθηκών στην αγορά εργασίας.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί στο 2,8% το 2024 και στο 2,1% το 2025, με στόχο τη σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και την ευθυγράμμιση με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Παρά τη συνολική πτώση του πληθωρισμού, οι τιμές στην ενέργεια, τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες παραμένουν ευμετάβλητες, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα. Οι προκλήσεις που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα του ελληνικού πληθωρισμού υπογραμμίζονται από τη σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όπου η ελληνική οικονομία διατηρεί υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού το 2024 (2,8% έναντι 2,5%).
Οι εξωτερικοί κίνδυνοι είναι σημαντικοί και περιλαμβάνουν την επιβράδυνση της ανάπτυξης των ευρωπαϊκών οικονομιών, ειδικά εκείνων που αποτελούν κύριους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας, όπως η Γερμανία. Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση και οι κλυδωνισμοί στις παγκόσμιες αγορές είναι επίσης απειλές που θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξωτερική ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες. Στο εσωτερικό μέτωπο, το δημογραφικό πρόβλημα και η κλιματική αλλαγή αποτελούν βασικές προκλήσεις για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της χώρας.
Οι φυσικές καταστροφές, όπως πυρκαγιές και πλημμύρες, οδηγούν σε έκτακτες δαπάνες που θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Παράλληλα, το γήρας του πληθυσμού αναμένεται να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες, ιδίως στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας, κάτι που μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη μακροπρόθεσμα.
Όσον αφορά την κατανάλωση, η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,0% στο πρώτο εξάμηνο του 2024 και προβλέπεται να διατηρήσει την ανοδική της πορεία με 1,6% το 2024 και 1,7% το 2025. Αυτή η αύξηση οφείλεται σε ευνοϊκές συνθήκες στην αγορά εργασίας, όπου η απασχόληση αυξάνεται και οι ονομαστικοί μισθοί ξεπερνούν τον πληθωρισμό, κυρίως λόγω των αυξήσεων στον κατώτατο μισθό και στους μισθούς του δημόσιου τομέα. Αντίθετα, η δημόσια κατανάλωση μειώθηκε κατά 4,4% στο πρώτο εξάμηνο του 2024, κυρίως λόγω της απόσυρσης των μέτρων στήριξης που είχαν ληφθεί για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Η πτώση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και για το υπόλοιπο του έτους.
Οι επενδύσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας, με σημαντική συμβολή από τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Για το 2024, οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 6,7%, ενώ το 2025 η αύξηση αναμένεται να φτάσει το 8,4%. Παρά τις θετικές αυτές προβλέψεις, οι εκτιμήσεις είναι χαμηλότερες από τις προηγούμενες προβλέψεις, κάτι που αποδίδεται στην πιο συγκρατημένη πορεία των έργων του ΤΑΑ. Τα ποσά που έχουν εκταμιευθεί μέχρι στιγμής ανέρχονται σε 17,21 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 16,32% του ΑΕΠ, με το συνολικό ποσό να αναμένεται να φτάσει τα 35,95 δισ. ευρώ.
Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, με την απασχόληση να αυξάνεται με ρυθμό 1,2% το 2024 και 0,8% το 2025. Ωστόσο, παρατηρούνται αυξανόμενες ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό σε βασικούς τομείς, όπως ο τουρισμός, οι κατασκευές και η γεωργία, λόγω της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων και των χαμηλών ποσοστών συμμετοχής. Παράλληλα, οι ονομαστικές αμοιβές αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό, κυρίως λόγω των αυξήσεων στους μισθούς του δημόσιου τομέα και των διαρθρωτικών ακαμψιών στην αγορά εργασίας.
Η δημοσιονομική πολιτική της Ελλάδας παραμένει προσηλωμένη στη σταθερότητα, με στόχο τη μείωση του δημοσίου χρέους. Μετά την επίτευξη πλεονάσματος 1,9% το 2023, η χώρα συνεχίζει να ακολουθεί συνετή δημοσιονομική πολιτική, με στόχο τη μείωση του χρέους και τη βελτίωση της πιστοληπτικής της ικανότητας. Η ενίσχυση των επενδύσεων και η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, ιδίως στον τομέα της φορολογίας, είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της θετικής αυτής πορείας.
