Το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Διαρθρωτικό Πρόγραμμα έως το 2028, που προετοιμάζει το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με την Κομισιόν, βασίζεται στο νέο Σύμφωνο Σταθερότητας και έχει ως κύριο κριτήριο τη μη υπέρβασή του ορίου καθαρών δαπανών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη καθορίσει συγκεκριμένους στόχους, ορίζοντας αύξηση 3% το 2025, 3,1%-3,2% το 2026 και το 2027, και 3% το 2028.
Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, τα όρια αυτά επιτρέπουν την υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος για τα επόμενα χρόνια, χωρίς όμως να αφήνουν περιθώριο για επιπλέον παροχές. Ειδικά για το 2025, το πρόγραμμα προβλέπει 870 εκατ. ευρώ για μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και μόνιμη επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στους αγρότες.
Το Υπουργείο Οικονομικών απορρίπτει αιτήματα που θέτουν σε κίνδυνο τον σχεδιασμό του προγράμματος, όπως η μείωση του ΦΠΑ στα εισιτήρια των πλοίων για αυτοκίνητα. Επιπλέον, η μη παράταση της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων συνδέεται με την ανάγκη του υπουργείου να γνωρίζει τα έσοδα από τους φόρους που βεβαιώθηκαν, ώστε να συντάξει τις προβλέψεις του για την Κομισιόν.
Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του έτους δείχνουν υπεραπόδοση των εσόδων, ωστόσο λείπουν περίπου 400 εκατ. ευρώ για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών. Παρά τις αυξημένες εισπράξεις, οι επιπλέον δαπάνες, όπως οι συντάξεις και οι αποζημιώσεις, δεν έχουν καλυφθεί πλήρως.
Η πορεία των φορολογικών δηλώσεων επιτρέπει την πρόβλεψη κάλυψης των πρόσθετων αναγκών του προϋπολογισμού, αλλά δεν μπορούν να γίνουν νέες παροχές χωρίς να παραβιαστούν οι στόχοι δαπανών. Το σχετικό όριο ισχύει από φέτος και τυχόν υπερβάσεις θα επηρεάσουν τους στόχους δαπανών του 2025. Ο βασικός κανόνας είναι η συγκράτηση της αύξησης των καθαρών δαπανών στο 3%, που ισοδυναμεί με περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως.
Οι αυστηροί δημοσιονομικοί στόχοι θα περιορίσουν την ικανότητα της κυβέρνησης να προσφέρει πρόσθετες παροχές ή να αυξήσει τις κοινωνικές δαπάνες, όπως συντάξεις και κοινωνικές επιδοτήσεις, που είναι σημαντικές για την ευημερία των πολιτών.
Η συγκράτηση των δαπανών θα περιορίσει τις δυνατότητες για επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η παιδεία και οι υποδομές, που είναι απαραίτητες για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη. Η έλλειψη επιπλέον πόρων θα δημιουργήσει πιέσεις στην κοινωνία, ειδικά σε περιόδους κρίσεων ή αυξημένων αναγκών, όπως η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών ή υγειονομικών κρίσεων.
