Οι φορολογικοί έλεγχοι που διενεργούνται από τις φορολογικές αρχές σε μεγάλες, μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, επιλέγονται με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου, μεταξύ των οποίων και η διακύμανση του συντελεστή μικτού κέρδους.
Εφέτος θα διενεργηθούν 27.500 πλήρεις και μερικοί φορολογικοί έλεγχοι από τη Γενική Διεύθυνση Φορολογικών Λειτουργιών, 25.400 επιτόπιοι έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων και 2.500 έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης υποχρεώσεων στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών.
Ένα παράδειγμα φορολογικού προφίλ που επιλέγεται για έλεγχο είναι οι επιχειρήσεις με μεγάλες αυξομειώσεις στο συντελεστή μικτού κέρδους. Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση παρουσιάζει διακυμάνσεις στο συντελεστή μικτού κέρδους μεταξύ των ετών, χωρίς να έχει αλλάξει τη γκάμα προϊόντων ή την εμπορική της πολιτική, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο.
Η νομοθεσία καθορίζει ότι όταν δεν επαληθεύεται ο συντελεστής μικτού κέρδους βάσει των δηλούμενων αποτελεσμάτων ή υπάρχει αδικαιολόγητη μεταβολή, μπορούν να εφαρμοστούν έμμεσες τεχνικές ελέγχου, όπως ο εξωλογιστικός προσδιορισμός των κερδών της επιχείρησης.
Αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη διαφορά, η ΑΑΔΕ θα προσπαθήσει να υπολογίσουν τα διαφεύγοντα εισοδήματα.
Ο προσδιορισμός του συντελεστή μικτού και καθαρού κέρδους είναι δύσκολος σε επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και σε εκείνες που απαλλάσσονται από τη σύνταξη απογραφής, ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις λιανικής πώλησης. Σε ορισμένους κλάδους, όπως τα φαρμακεία, η διαδικασία είναι ευκολότερη λόγω των σταθερών τιμών αγοράς και πώλησης των φαρμάκων. Ωστόσο, σε επιχειρήσεις με πολλά είδη, όπως τα παντοπωλεία, η εφαρμογή έμμεσων τεχνικών ελέγχου μπορεί να είναι «Ηράκλειος Άθλος».
