Ειδικότερα οι νέοι ασφαλισμένοι και οι ήδη εργαζόμενοι ως 35 ετών θα μπορούν να ενταχθούν από 1.1.2022 στο νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης το οποίο θα στηρίζεται στην δημιουργία ενός ατομικού κουμπάρα με στόχο την εξασφάλιση υψηλότερων επικουρικών συντάξεων σε βάθος 25ετίας.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σχεδιασμό στο σχέδιο νόμου θα προβλέπεται μίνιμουμ εγγύηση των παροχών ανάλογα με το ύψος των συσσωρευμένων εισφορών στον ατομικό κουμπαρά, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα στον ασφαλισμένο, ανά τριετία, να επιλέγει μεταξύ υψηλού, ενδιάμεσου και χαμηλού ρίσκου επένδυση των εισφορών του.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η ψήφιση του νομοσχεδίου να ολοκληρωθεί το πρώτο 10πενθήμερο του Ιουλίου.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σχεδιασμό, το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης θα αφορά νέους ασφαλισμένους, αλλά προαιρετικά θα μπορούν να ενταχθούν και ήδη εργαζόμενοι πιθανότατα έως 35 χρονών.
Στο σχέδιο νόμου θα προβλέπεται μίνιμουμ εγγύηση των παροχών ανάλογα με το ύψος των συσσωρευμένων εισφορών στον ατομικό κουμπαρά, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα στον ασφαλισμένο, ανά τριετία, να επιλέγει μεταξύ υψηλού, ενδιάμεσου και χαμηλού ρίσκου επένδυση των εισφορών του.
Το νέο ταμείο θα διατηρήσει το δημόσιο χαρακτήρα του, ενώ η διαχείριση των κεφαλαίων του θα ανατίθεται σε ιδιωτικούς φορείς.
Το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης είναι κεφαλαιοποιητικό, δηλαδή οι εισφορές των νέων εργαζομένων, αντί να χρηματοδοτούν τις επικουρικές συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων, θα αποταμιεύονται και θα επενδύονται για τις συντάξεις των ίδιων των ασφαλισμένων.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα δημιουργηθεί ένα μεγάλο αποθεματικό κεφάλαιο αποκλειστικά για τις συντάξεις των νέων εργαζομένων, που θα λειτουργήσει και ως μοχλός ανάπτυξης της οικονομίας.
Το νέο σύστημα Επικουρικής Ασφάλισης αφορά:
- τους νέους μισθωτούς δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας
- τους νέους αυτοαπασχολούμενους που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας και απασχολούνται σε κλάδους στους οποίους σήμερα είναι υποχρεωτική η επικουρική ασφάλιση (π.χ. μηχανικοί, δικηγόροι), και
- σε εθελοντική βάση, όλους τους υφιστάμενους εργαζομένους (μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους) ηλικίας έως 35 ετών.
- Οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης κάθε νέου ασφαλισμένου θα μπαίνουν στον ατομικό του «κουμπαρά» και θα επενδύονται (αντί να χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των σημερινών συντάξεων).
- Ο ασφαλισμένος θα βλέπει στον «ατομικό» του κουμπαρά τις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν καταβληθεί από τον εργοδότη ή τον ίδιο (εφόσον πρόκειται για αυτοαπασχολούμενο). Ανά πάσα στιγμή θα μπορεί να ελέγξει τις αποδόσεις των επενδύσεων που αντιστοιχούν στις εισφορές του, μέσα από την οθόνη του υπολογιστή του ή του κινητού του τηλεφώνου, όπως για παράδειγμα, μπορεί σήμερα να ελέγξει την κίνηση του τραπεζικού του λογαριασμού.
- Όταν ο ασφαλισμένος συνταξιοδοτηθεί θα λαμβάνει επικουρική σύνταξη βασισμένη στο ποσό των εισφορών του και στην απόδοση των επενδύσεών του. Συνεπώς, δεν θα εξαρτάται η επικουρική του σύνταξη από το δημογραφικό, δηλαδή από το πλήθος των εργαζομένων σε σχέση με το πλήθος των συνταξιούχων, αλλά από τις αποδόσεις των επενδύσεων. Σημειώνεται ότι η νέα επικουρική έχει ακριβώς τις ίδιες καλύψεις με τη σημερινή. Δηλαδή, μεταβιβάζεται ως σύνταξη χηρείας και εμπεριέχει κάλυψη για τυχόν αναπηρία.
- Οι εισφορές στο νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης θα παραμένουν ίδιες με σήμερα.
• 6% για τους μισθωτούς (3% από τον εργοδότη συν 3% παρακρατούνται από τον μικτό μισθό του εργαζομένου)
• βάσει μίας εκ των τριών ασφαλιστικών κατηγοριών για τους αυτοτελώς απασχολούμενους (κατ’ επιλογήν τους).
Στο πλαίσιο του νέου συστήματος επικουρικής ασφάλισης θα συσταθεί ένα νέο Δημόσιο Ταμείο, το οποίο θα έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση των εισφορών των ασφαλισμένων.
Οι επενδύσεις θα γίνονται σε αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και εποπτείας από εποπτικές αρχές, ενώ θα καθορίζεται ανώτατη έκθεση ανά είδος επένδυσης προκειμένου να υπάρχει διασπορά του ρίσκου της αγοράς.
Το Δημόσιο Ταμείο θα μπορεί να συνεργάζεται με διαχειριστές κεφαλαίων. Υπογραμμίζεται ότι οι εισφορές των ασφαλισμένων θα παραμένουν στην ευθύνη και ιδιοκτησία του Δημόσιου Ταμείου.
Ασφαλισμένοι και μελλοντικοί συνταξιούχοι θα συμβάλλονται αποκλειστικά με το Δημόσιο Ταμείο, το οποίο θα είναι ο μοναδικός υπεύθυνος απέναντί τους για τη διαχείριση των εισφορών, τις επενδύσεις και την καταβολή των επικουρικών συντάξεων.
Το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης παραμένει δημόσιο, ως μέρος του πρώτου πυλώνα ασφάλισης, για τον οποίο το κράτος και συνταγματικά φέρει την πλήρη ευθύνη και εγγυάται για αυτόν.
Να σημειωθεί ότι σχεδόν όλες οι προηγμένες χώρες έχουν αναπτύξει κεφαλαιοποιητικά συστήματα ασφάλισης, είτε μέσω του δεύτερου πυλώνα (Επαγγελματικά Ταμεία) είτε μέσω του Δημόσιου Πυλώνα (π.χ. Σουηδία και Δανία).
Οι χώρες με τα πιο αναπτυγμένα κεφαλαιοποιητικά συστήματα ασφάλισης είναι οι χώρες που φημίζονται για το κοινωνικό τους κράτος (Δανία, Ολλανδία, Σουηδία, Καναδάς, Φινλανδία).
