Στόχος της κυβέρνησης είναι σε μια τριετία να έχει τεθεί σε αποτελεσματική ισχύ ένα πλέγμα έμμεσων ελέγχων ώστε να είναι εφικτή η κατάργηση των τεκμηρίων διαβίωσης. Η βούληση της Κυβέρνησης συναντά τις σθεναρές αντιρρήσεις των θεσμών. Τα τεκμήρια καθιερώθηκαν για πρώτη φορά το 1978 και σκοπό είχαν να καλύψουν την αδυναμία των φορολογικών Αρχών να διαπιστώσουν την φοροδιαφυγή.
Σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΙ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, ανέφερε ότι η κυβέρνηση προτίθεται να καταργήσει το αναχρονισμένο μέτρο των τεκμηρίων, όταν θα είναι έτοιμη με το σύστημα τεχνικών ελέγχου και των ηλεκτρονικών συναλλαγών, όπως αυτά παρουσιάστηκαν πριν από λίγες ημέρες από τον κ. Σταϊκούρα, τον κ. Βεσυρόπουλο και τον κ. Πιτσιλή πριν από λίγες ημέρες.
Αλλωστε τα συστήματα αυτά είναι στον πυρήνα του οικονομικου προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας, όπως αυτό παρουσιάστηκε πριν τις πρόσφατες εκλογές.
Συγκεκριμένα ο κος Πέτσας ανέφερε: «… στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος υπάρχουν τέτοιου είδους διατάξεις που ενισχύουν και τις δύο αυτές έμμεσες τεχνικές ελέγχου για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Μέσα, επίσης, στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος υπάρχει και η σταδιακή κατάργηση των αντικειμενικών τεκμηρίων. Από την πρώτη στιγμή -αυτό το είχα πει κι εγώ- μιλάμε για σταδιακή κατάργηση. Δεν μιλούσε ποτέ κανείς για το 2020.
Το 2019 και το 2020 είναι έτη στα οποία θα πρέπει να προχωρήσουν οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου, όπως τα ηλεκτρονικά βιβλία και η ηλεκτρονική τιμολόγηση, που παρουσίασαν ο κ. Σταϊκούρας, ο κ. Βεσυρόπουλος και ο κ. Πιτσιλής πριν από λίγες ημέρες. Πρώτα, λοιπόν, αποδίδουν οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου, τα ηλεκτρονικά βιβλία, η ηλεκτρονική τιμολόγηση και όλο το πλέγμα των κινήτρων για χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών και μετά αποσύρονται σταδιακά τα τεκμήρια, τα οποία είναι ένας αναχρονιστικός τρόπος εντοπισμού εισοδημάτων», ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Τα τεκμήρια διαβίωσης αποτελούν σήμερα ένα ελάχιστο ποσό - έστω και αν είναι εν πολλοίς αυθαίρετο - για κάθε πτυχή της διαβίωσης του φορολογούμενου, ώστε να μπορεί να βασιστεί με επιχειρήματα ο φόρος εισοδήματος. Η πλήρης κατάργηση τους, χωρίς την συμπλήρωση του συστήματος των ελέγχων, θα έδινε λαβή για τεράστια απόκρυψη εισοδημάτων και φοροδιαφυγή, τις απώλειες της οποίας θα πλήρωναν οι μισθωτοί.
Για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2020 ένα πυκνό πλέγμα πέντε πεδίων έμμεσων ελέγχων που θα περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια της φοροδιαφυγής.
- Το πρώτο θα είναι η ψηφιοποίηση των λογιστικών βιβλίων που θα απαλείψει την μάστιγα των πλαστών και εικονικών τιμολογίων. Το μέτρο θα πρέπει να έχει περίοδο προσαρμογής, ώστε να μπορέσουν λογιστήρια και ελεύθεροι επαγγελματίες να προσαρμοστούν.
- Το δεύτερο είναι η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με την ΑΑΔΕ. Η κίνηση αυτή θα εξαλείψει σε μεγάλο βαθμό τους «τυφλούς» ελέγχους που γίνονται σήμερα ανά την χώρα. Οι έλεγχοι θα γίνονται σε συγκεκριμένο δείγμα, όπου θα υπάρχουν στοιχεία ότι δεν κόβονται αποδείξεις Και αυτό το μέτρο αν και έχει ψηφιστεί από το 2010 δεν έχει εφαρμοστεί. Αν εφαρμοστεί σήμερα, θα πρέπει να έχει και αυτό περίοδο προσαρμογής.
- Το τρίτο είναι το « εργαλείο», με βάση το οποίο η ΑΑΔΕ θα μπορεί αν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις να προχωρά σε έλεγχο τραπεζικών λογαριασμών σε βάθος χρόνου 10ετίας. Και αυτό το μέτρο αν και είναι έτοιμο από το 2017, δεν έχει χρησιμοποιηθεί.
- Το τέταρτο μέτρο θα είναι η αύξηση των ορίων για χτίσιμο του αφορολογήτου μέσω πλαστικού χρήματος, ώστε να καταγράφονται όσο το δυνατό μεγαλύτερα ποσά με ηλεκτρονικό τρόπο.
- Το πέμπτο μέτρο είναι η εφαρμογή έμμεσων τεχνικών ελέγχου. Η δυνατότητα δηλαδή να αξιοποιούνται πληροφορίες από έμμεσες πηγές για τις δαπάνες και τα έσοδα των ελεγχόμενων (π.χ. έξοδα διαβίωσης) και προσδιορίζουν ένα τεκμαρτό εισόδημα. Το εισόδημα αυτό συγκρίνεται με το δηλωθέν εισόδημα και εφόσον το δεύτερο είναι χαμηλότερο τότε στοιχειοθετείται φοροδιαφυγή και επιβάλλονται πρόσθετοι φόροι.
Με δεδομένο ότι τα μέτρα αυτά θα φέρουν κοσμογονικές αλλαγές στον τρόπο που μας αντιμετωπίζει η εφορία (και τον τρόπο με τον οποίο την αντιμετωπίζουμε εμείς) χρειάζεται περίοδος προσαρμογής.
Τα πρώτα αποτελέσματα θα καταγραφούν στο τέλος του 2020 ώστε να υπάρχει ένα πρώτο δείγμα από την λειτουργία τους.
Συνεπώς, αν όλα τα μέτρα λειτουργήσουν τον επόμενο χρόνο έστω και σε κάποια πιλοτική μορφή η έναρξη της κατάργησης των τεκμηρίων διαβίωσης θα αρχίσει το νωρίτερο από το 2021.
Η κατάργηση των τεκμηρίων στα αυτοκίνητα αυτομάτως θα επιφέρει και την κατάργηση του Φόρου Πολυτελούς Διαβίωσης που επιβάλλεται στα αυτοκίνητα με κινητήρες από 1.929 κ.εκ. και άνω με ηλικίες έως 10 έτη όπως επίσης και στα σκάφη αναψυχής με μήκος πάνω από 5 μέτρα.
Η κατάργηση των τεκμηρίων διαβίωσης που επιφέρει και την κατάργηση του Φόρου Πολυτελούς Διαβίωσης θα προκαλέσει υστέρηση στα έσοδα τα οποία αναμένεται να αντισταθμιστούν από την άρση ακινησίας που θα πραγματοποιήσουν πάρα πολλοί κάτοχοι αυτοκινήτων με κινητήρες από 1.929 κ.εκ. και άνω όπως επίσης και σκαφών αναψυχής με μήκος από 5 έως και 9 μέτρα.
Παράλληλα οι καταναλωτές δεν θα προσανατολίζουν τις αγορές τους σε αυτοκίνητα με κινητήρες κάτω των 1.929 κ.εκ. με αποτέλεσμα να αναβιώσουν οι πωλήσεις αυτοκινήτων μεγάλου κυβισμού γεγονός που μεταφράζεται σε επιπλέον έσοδα για το κράτος εξαιτίας του αυξημένου Τέλους Ταξινόμησης αλλά και του ΦΠΑ.
Επίσης οι πάνω από 1 εκατ. ιδιοκτήτες οχημάτων που έχουν καταθέσεις τις πινακίδες κυκλοφορίας των οχημάτων τους θα σπεύσουν να πραγματοποιήσουν άρση ακινησίας καθώς δεν θα υπάρχουν τα υπέρογκα τεκμήρια που θα πρέπει να καλύψουν αλλά ούτε και ο υπερβολικός Φόρος Πολυτελούς Διαβίωσης που θα πρέπει να πληρώσουν!
