Η επόμενη βαθμίδα περιλαμβάνει δραστηριότητες για τις οποίες θα απαιτείται βεβαίωση συμμόρφωσης προς τις προδιαγραφές που θα ισχύουν για τη συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα. Ανάλογα με την περίπτωση η βεβαίωση θα δίνεται από τον ίδιο τον επιχειρηματία, από πιστοποιημένους φορείς του Δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα ή με χρήση εργαλείων όπως τα ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Στις πιο σύνθετες περιπτώσεις θα χρειάζεται άδεια πριν την έναρξη της δραστηριότητας. Και εδώ όμως θα περιοριστούν τα δικαιολογητικά που απαιτούνται. Ορισμένα καταργούνται, άλλα αντικαθίστανται από υπεύθυνες δηλώσεις, ή βεβαιώσεις τρίτων όπως στην προηγούμενη βαθμίδα.
Πώς θα ενημερώνεται ο ενδιαφερόμενος για το τι θα πρέπει να κάνει προκειμένου να ξεκινήσει την επιχειρηματική του δραστηριότητα;
Ηλεκτρονικά, από ειδικό portal που θα λειτουργήσει για την αδειοδότηση των επιχειρήσεων. Στον ίδιο δικτυακό τόπο θα υποβάλουν οι ενδιαφερόμενοι ηλεκτρονικά τα έγγραφά τους και από εκεί (εφόσον χρειάζεται απάντηση της διοίκησης και η διαδικασία δεν εξαντλείται με απλή δήλωση) θα ενημερώνονται για την εξέλιξη της υπόθεσης. Στόχος είναι η ελαχιστοποίηση, αν όχι εξάλειψη της επαφής του πολίτη με τη διοίκηση προκειμένου να επιτευχθεί διαφάνεια-επιτάχυνση των διαδικασιών-μείωση του κόστους.
Σε πόσο χρόνο θα ολοκληρώνεται η αδειοδότηση;
Ο επενδυτής θα μπορεί να εκκινήσει τη δραστηριότητά του αμέσως μόλις ολοκληρώσει τα ενδιάμεσα βήματα που τον αφορούν. Ο κανόνας για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, όπως αναφέρθηκε, είναι ότι το μόνο που θα χρειάζεται είναι μια υπεύθυνη δήλωση. Στις πιο σύνθετες περιπτώσεις, δηλ. περιπτώσεις όπου θα χρειάζεται προηγουμένη άδεια από τη Διοίκηση (π.χ. για χημικές βιομηχανίες, μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων, ορυχεία) θα υπάρχουν: (α) συγκεκριμένη και περιοριστικά ορισμένη διαδικασία, (β) σε ορισμένα και συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια που ορίζει ο νόμος και (γ) όλα θα γίνονται ηλεκτρονικά. Όχι μόνο ταχύτερα και ευκολότερα, αλλά φθηνότερα και με ρυθμιστική ασφάλεια και διαφάνεια που θα εμποδίζει την γραφειοκρατική αυθαιρεσία.
Πώς θα γίνονται οι έλεγχοι;
Κατ αρχήν αλλάζει η φιλοσοφία των ελέγχων. Από το σημερινό σύστημα με το οποίο η Διοίκηση έκανε έλεγχο σε δικαιολογητικά πριν την αδειοδότηση, γίνεται μετάβαση σε ελέγχους ουσίας που θα γίνονται στο στάδιο της λειτουργίας της επιχείρησης, από πιστοποιημένους φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Δηλαδή οι έλεγχοι θα είναι ουσιαστικοί, θα εξετάζουν τα πραγματικά δεδομένα που προκύπτουν από τη λειτουργία των επιχειρήσεων και όχι τα χαρτιά που απαιτούνται σήμερα για να εκδοθεί η άδεια. Επιπλέον, δεν θα γίνονται αυθαίρετα αλλά θα βασίζονται σε πρότυπα και προδιαγραφές που θα έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων. Αντίθετα, με το σημερινό πλαίσιο παρεμποδίζονται οι επενδύσεις χωρίς πάντοτε να προστατεύεται το δημόσιο συμφέρον. Και οι ποινές θα καθορίζονται με αντικειμενικό τρόπο ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι ευκαιρίες διαφθοράς.
Γιατί επελέγη η λύση του νόμου-πλαισίου;
Γιατί επιδιώκεται να αντιμετωπισθεί το ζήτημα σφαιρικά και όχι αποσπασματικά και επιπλέον επειδή με τον τρόπο αυτό κατοχυρώνεται η ταχύτερη έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων που απαιτούνται για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Σχετικά πρόσφατα, το 2011 ψηφίστηκε ο νόμος 3982 για την απλοποίηση της αδειοδότησης μεταποιητικών δραστηριοτήτων. Τι διαφορετικό εισάγεται σήμερα;
Ο νόμος 3982/2011 αναφέρεται αποκλειστικά στις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας. Η παρέμβαση που γίνεται με το νόμο – πλαίσιο είναι πολύ ευρύτερη: γίνεται αφενός οριζόντια παρέμβαση στις διαδικασίες αδειοδότησης από όλα τα συναρμόδια υπουργεία και φορείς του Δημοσίου (π.χ. περιβαλλοντικές άδειες, πιστοποιητικά πυρασφάλειας), αλλά και κάθετη στις διαδικασίες αδειοδότησης συγκεκριμένων κλάδων (π.χ. μεταποίηση, τουρισμός, εξόρυξη κτλ).
Η ίδρυση επιχειρήσεων δεν είχε απλουστευθεί με το ΓΕΜΗ; Ποια είναι η διαφορά του ΓΕΜΗ από το νέο σύστημα αδειοδότησης;
Το ΓΕΜΗ είναι το μητρώο στο οποίο εγγράφονται οι επιχειρήσεις και θα αποτελεί πάντα μέρος της διαδικασίας έναρξης της επιχείρησης. Είναι ένα εργαλείο για τη δημοσιότητα και την ασφάλεια των συναλλαγών. Το καινούργιο που γίνεται τώρα είναι ότι απλουστεύεται και επιταχύνεται η διαδικασία μετά την εγγραφή στο μητρώο. Με το νέο σύστημα ο επενδυτής θα βρίσκει σε έναν κεντρικό δικτυακό τόπο (portal) το σύνολο της πληροφορίας για την έναρξη λειτουργίας μιας εγκατάστασης/ δραστηριότητας, θα κάνει upload μια και μοναδική φορά το υλικό του και θα λαμβάνει ηλεκτρονικά τις εγκρίσεις του – δηλαδή την ενημερότητα του. Τα δύο συστήματα θα επικοινωνούν και το portal θα χρησιμοποιεί το ΓΕΜΗ ως πύλη εισόδου.
Πρόβλημα για πολλές επενδύσεις αποτελεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση και το χωροταξικό. Λύνονται αυτά με το νόμο – πλαίσιο;
Όσον αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, το θέμα έχει αντιμετωπιστεί με το νόμο 4014/2011, ο οποίος κινείται στην ίδια λογική με την παρέμβασή μας. Προβλέπει π.χ. την εφαρμογή Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) για την πλειονότητα των δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζονται από τοπικές και μη σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την υιοθέτηση της λογικής του outsourcing με τους πιστοποιημένους αξιολογητές περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ηλεκτρονική διαχείριση της διαδικασίας αδειοδότησης, κ.α. Ο νόμος αυτός είναι στο στάδιο της εφαρμογής με την έκδοση των απαιτούμενων κανονιστικών αποφάσεων. Για το ζήτημα της χωροταξίας αναμένονται επίσης παρεμβάσεις από το αρμόδιο υπουργείο ΥΠΕΚΑ. Ο νόμος – πλαίσιο δεν αντιμετωπίζει τα θέματα χωροταξίας.
Πολλές επενδύσεις επίσης καθυστερούν ή ματαιώνονται λόγω μακρόχρονων δικαστικών εκκρεμοτήτων. Αυτό το ζήτημα μπορεί να λυθεί;
Προφανώς δεν μπορεί ούτε πρέπει να περιοριστεί ή να καταργηθεί η δυνατότητα οποιουδήποτε θεωρεί ότι θίγεται από μια δραστηριότητα, να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Ωστόσο, η φιλοσοφία του προτεινόμενου πλαισίου βασίζεται στην αντικειμενικοποίηση των προδιαγραφών με τις οποίες μια επιχείρηση καλείται να λειτουργήσει. Αυτό, αυτόματα περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ερμηνείας και συνεπώς την ανάγκη επίκλησης της δικαιοσύνης.
Γιατί χρειάστηκε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα για την προετοιμασία και την εφαρμογή του νέου πλαισίου;
Γιατί το εύρος της παρέμβασης είναι τέτοιο που, για να γίνει σωστά απαιτούσε μελέτη του προβλήματος σε βάθος. Προηγήθηκε συνεργασία στο ζήτημα αυτό με εμπειρογνώμονες από την Παγκόσμια Τράπεζα. Μόνο η μελέτη που περιγράφει την παρούσα κατάσταση είναι 780 σελίδες ενώ στο θέμα εμπλέκονται 8 διαφορετικά υπουργεία. Η προετοιμασία αναγκαστικά είναι χρονοβόρα γιατί η τεχνική δυσκολία του εγχειρήματος είναι τόσο μεγάλη.
Η διαδικασία ελέγχου κατά τη λειτουργία θα εφαρμοστεί και στις ήδη λειτουργούσες επιχειρήσεις;
Το νέο πλαίσιο θα εφαρμοστεί σταδιακά σε όλες τις επιχειρήσεις, και για λόγους διασφάλισης ίσων όρων ανταγωνισμού, με μεταβατική περίοδο που θα επιτρέπει σε όλους να προσαρμοστούν.
Τι αλλάζει με τα επιχειρηματικά πάρκα;
Απλοποιείται τόσο η διαδικασία εγκατάστασης επιχειρήσεων σε Επιχειρηματικά Πάρκα, όσο και η διαδικασία ίδρυσής τους. Στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η ίδρυση νέων επιχειρηματικών πάρκων ώστε η επιχειρηματική δραστηριότητα να ασκείται κατά το δυνατόν οργανωμένα και όχι άναρχα, όπως επίσης να διευκολυνθεί η λειτουργία των υφιστάμενων. Η φιλοσοφία της παρέμβασης είναι ότι κάθε πάρκο θα αδειοδοτείται για συγκεκριμένες χρήσεις και στη συνέχεια ο φορέας λειτουργίας του θα αδειοδοτεί τις επιχειρήσεις που εγκαθίστανται σε αυτό. Οι επιχειρήσεις που θα λειτουργούν στις οργανωμένες περιοχές δεν θα έχουν καμία επαφή με το Δημόσιο ως προς την αδειοδότησή τους.
